Indien een brein iemand vertelt dat aliens daadwerkelijk bestaan, is de kans groot dat men daar automatisch geloof aan hecht. Wat je vooral niet mag doen, is verwachten dat je het uit zijn/haar hoofd zou kunnen praten. Best is om te luisteren naar wat hij er bovenop heeft gefantaseerd.
Psychologisch gezien is het heel interessant. Vooral in het licht van wat ik eerder over het brein meermaals schreef. Het brein levert niet alleen een ervaring aan; het kan er vervolgens een verhaal omheen bouwen. Die ervaring kan bijvoorbeeld zijn: "Ik hoorde een stem". Daarbovenop kan ontstaan: "Die stem kwam van aliens". En daarbovenop misschien: "Ze hebben mij voor een bepaalde opdracht uitgekozen".
En, wanneer men dat onderscheid rustig onderzoekt, hoeft men de persoon niet onmiddellijk van zijn/haar overtuiging af te brengen. Men kan proberen te ontdekken hoe die overtuiging tot stand is gekomen. Dat is eigenlijk veel subtieler dan iemand proberen te overtuigen. Men gaat niet frontaal tegen het brein in; men onderzoekt samen wat het brein geproduceerd heeft.
Een beetje psychologie
Ons gewone bewustzijn heeft doorgaans geen rechtstreekse toegang tot de werkelijkheid. Wat wij ervaren, is wat het zenuwstelsel ons als 'werkelijkheid' presenteert. Als iemand bijvoorbeeld een geluid als een stem ervaart, kan die persoon die stem als volkomen werkelijk beleven. Hetzelfde geldt voor overtuigingen, waarnemingen en interpretaties. Het brein levert dus niet alleen informatie aan het bewustzijn; het construeert mede het beeld van de 'werkelijkheid' dat aan het bewustzijn verschijnt.
De mens denkt bovendien dikwijls dat hij 'denkt', terwijl hij in werkelijkheid plots een gedachte ontvangt en die vervolgens als 'de zijne' identificeert. Maar, wanneer de toestand van het brein pathologisch verandert, kunnen ook waarnemingen, overtuigingen en impulsen veranderen — en daarmee kunnen zeer concrete lichamelijke handelingen voortkomen. De postpartumpsychose waaraan Lindsey Clancy leed, is daarvan een bijzonder schrijnend voorbeeld. Een pathologisch veranderde toestand van het brein kan het functioneren van het gehele organisme diepgaand beïnvloeden en gedrag in een bepaalde richting sturen. Vooral in haar geval is de aard van de ervaren werkelijkheid opmerkelijk. Zij beschreef extreem luide, bevelende mannenstemmen die voortdurend een concrete opdracht gaven: "Dit is je laatste kans. Je moet de kinderen vermoorden, zodat je jezelf kunt doden."
Vanuit haar subjectieve ervaring ging het dus niet zomaar om een gedachte waarover zij rustig kon nadenken en die zij vervolgens al dan niet kon aanvaarden. De ervaring deed zich voor als een werkelijkheid met een zintuiglijk karakter: er was, voor haar beleving, daadwerkelijk iemand die tegen haar sprak en haar iets opdroeg.
En precies daar wordt het onderscheid tussen een gedachte en een ervaren 'werkelijkheid' buitengewoon belangrijk. Het brein kan kennelijk een ervaring voortbrengen die voor het bewustzijn niet verschijnt als 'een gedachte die ik heb', maar als 'iets dat werkelijk gebeurt'. Wanneer vervolgens het organisme op die ervaren werkelijkheid reageert, kan een innerlijke gebeurtenis dus uitmonden in een uiterlijke, lichamelijke handeling. De fundamentele vraag wordt dan: "Wanneer een mens handelt op grond van wat zijn brein hem als werkelijkheid presenteert, wie of wat is het dan die handelt?"
Daarom moet een jury nu tot een akkoord komen over de schuldvraag
Het proces van Lindsey Clancy heeft de aandacht gevestigd op postpartumpsychose, ook wel kraambedpsychose genoemd. Het is extreem zeldzaam. De kans dat een vrouw een kraambedpsychose krijgt is ongeveer 1 à 2 op 1.000. Maar het kan allemaal heel, heel snel gebeuren. Het is zowel een medische evenals een mentale aandoening.
Reproductief psychiater Katherine Bernorf: "En wat ze kunnen ervaren is het gevoel hebben dat je de verbinding met de realiteit kwijt bent, hallucinaties, stemmen horen, dingen zien die er niet zijn. Het is niet ongewoon dat ze denken dat ze zichzelf of hun baby’s pijn willen doen. Waarom is dat?... Mensen beschreven dat jouw brein bijna lijkt alsof het jou voor de gek houdt. Dus je kunt dit geloof of een stem hebben die je vertelt dat je een slecht persoon bent en dat jouw kinderen verloren zijn - maar, dat als je ze doodt, stijgen ze naar de hemel op..."
Eerst even terug naar de bewuste 24 januari 2023...
Die ochtend wordt ze wakker. Ze voelt zich goed, want ze heeft goed geslapen, vertelt haar echtgenoot Patrick. Wel maakt ze zich veel zorgen over de buikpijn van haar 5-jarige dochter Cora. Ze is bezorgd dat het een nierprobleem is en neemt haar mee naar een afspraak bij de kinderarts.
Die namiddag stuurt ze haar man naar de apotheek om afhaaleten en medicijnen. Op camerabeelden is te zien hoe hij eerst bij de apotheek stopt, en rond 18 uur bij het restaurant. Hij is niet veel langer dan een uur weg, maar in die tijd voltrekt er zich een drama in de woning.
Eén voor één neemt Lindsay Clancy de kinderen mee naar de kelder, waar ze hen wurgt. Daarna probeert ze zelf uit het leven te stappen. Wanneer haar man iets na 18 uur thuis terugkomt, treft hij het huis ongebruikelijk stil aan. Zijn vrouw vindt hij uiteindelijk levenloos terug, waarop hij het alarmnummer belt. Tijdens dat telefoontje ontdekt hij ook het lot van zijn kinderen.
Hulpverleners proberen de kinderen onmiddellijk te reanimeren. Cora en Dawson worden in het ziekenhuis van Plymouth dood verklaard. De 8 maanden oude baby, Callan, heeft een hartstilstand opgelopen en wordt per traumahelikopter naar het Boston Children's Hospital gevlogen. Daar stellen artsen ernstig hersenletsel vast door zuurstofgebrek: Callan wordt op 27 januari van de beademing gehaald en overlijdt.
Lindsay Clancy wordt met spoed overgebracht naar het ziekenhuis. Ze krijgt de volgende ochtend een hartstilstand, maar wordt gereanimeerd en ondergaat meerdere bloedtransfusies. Ze loopt wel een permanent ruggenmergletsel op, waardoor ze vanaf haar middel verlamd is. Later deelt ze haar versie van de feiten. Ze verklaart dat ze die ochtend is opgestaan met suïcidale gedachten. In de middag hoort ze een stem die zegt dat ze de kinderen iets moet aandoen.
Nadat haar echtgenoot de deur uit is om eten te halen, wordt de stem (volgens haar een dwingende, luide mannenstem) extreem luid en herhaalt constant: "Dit is je laatste kans. Je moet de kinderen vermoorden, zodat je jezelf kunt doden."
Ze verklaart dat een kracht het van haar overneemt en ze een onweerstaanbare drang voelt om te gehoorzamen, waarbij ze in een gedissocieerde droomtoestand raakt en het voelt alsof ze haar eigen handelingen slechts vanaf een afstand observeert.
Daarover draait het proces nu: kan Lindsay Clancy verantwoordelijk gesteld worden voor haar daden of niet? De vrouw was vóór de feiten ernstig psychisch achteruitgegaan. Ze kampte onder meer met depressie, slapeloosheid, suïcidale gedachten en vermoedelijke manische/psychotische episodes. Ze had hulp gezocht bij verschillende artsen en kreeg verschillende medicijnen voorgeschreven.
Haar advocaten stellen dat ze uiteindelijk een postpartumpsychose ontwikkelde: een zeldzame, maar zeer ernstige psychiatrische aandoening die kort na een bevalling kan ontstaan en waarbij iemand het contact met de realiteit kan verliezen. De verdediging zegt bovendien dat haar toestand mogelijk werd verergerd door een opeenstapeling van medicijnen en een gebrekkige behandeling.
De aanklager volgt die redenering niet. Ze betwisten niet dat Clancy ernstige psychische problemen had, maar ze zeggen wel dat ze wist wat ze deed en wist dat het verkeerd was.
De zaak zit muurvast
Of er snel duidelijkheid komt over de zaak, is twijfelachtig. 11 juryleden stemden voor de vrijspraak en 1 stemde tegen: geen unaniem verdict, en dat betekent in de VS dus een nietigverklaring van het proces. Daardoor keert de zaak terug naar het beginpunt. Clancy blijft in staat van beschuldiging. Het is nu aan het parket om te beslissen of het een nieuw proces opstart, de aanklacht intrekt - of, een schikking treft.
Lindsay Clancy's postpartumpsychose
Haar verhaal benadrukt de ernst van postpartumpsychose en de noodzaak voor meer voorlichting en gedegen medische zorg. Deze psychose kan kort na een bevalling ontstaan. Wie eraan lijdt, kan het contact met de realiteit verliezen. Dat kan zich uiten in wanen en hallucinaties, maar ook in ernstige angst, depressieve klachten, slapeloosheid en een sterke innerlijke onrust.
Het proces tegen haar werd nietig verklaard, maar het verhaal heeft geleid tot een belangrijke discussie over de diagnose en behandeling van deze zeldzame, maar ernstige psychiatrische aandoening.
Effe ChatGPT bij betrekken... :-)
- "Toch is de postpartumpsychose zaak van Lindsay Clancy voor mij een bewijs van hoe de hersenen een mens tot criminele daden kan aanzetten."
ChatGPT: Ja — en ik denk dat u hier een heel belangrijk onderscheid raakt. De zaak van Lindsay Clancy is juist zo aangrijpend omdat men twee dingen uit elkaar moet houden:
- De daad is door de mens verricht.
- De toestand waarin haar hersenen en bewustzijn verkeerden, kan haar vermogen om te kiezen en de werkelijkheid juist te beoordelen ernstig hebben aangetast.
Clancy heeft zelf de doding van haar drie kinderen niet ontkend. Haar verdediging stelde dat zij op dat moment leed aan postpartumpsychose en daardoor niet strafrechtelijk verantwoordelijk was. De jury kwam daar gisteren overigens niet uit: op 4 september 2026 eindigde het proces in een mistrial wegens een vastgelopen jury. En precies dát maakt uw formulering — "de hersenen kunnen een mens tot criminele daden aanzetten" — interessant.
Ik zou alleen één woord veranderen: aanzetten kan de indruk wekken dat de hersenen een soort afzonderlijke actor zijn die tegen 'de mens' in handelt. Neurologisch gezien is het brein juist een essentieel onderdeel van het mechanisme waardoor de mens denkt, voelt, waarneemt en handelt. Bij een psychose kan bijvoorbeeld het onderscheid tussen: "ik heb een gedachte", en "dit gebeurt werkelijk" ernstig verstoord raken.
Als iemand werkelijk een hallucinerende stem als een externe, autoritatieve werkelijkheid ervaart, kan een handeling die voor een gezond bewustzijn volkomen absurd of afschuwelijk is, binnen de verstoorde werkelijkheid van die persoon een geheel andere betekenis krijgen. In Clancy's geval verklaarde haar verdediging dat zij een mannelijke stem hoorde die haar opdroeg haar kinderen te doden; deskundigen verschilden echter sterk van mening over de vraag of dit inderdaad een psychotische toestand was en wat haar vermogen tot handelen toen was. En hier wordt het vanuit het perspectief waarover wij eerder spraken zelfs nóg interessanter.
De mens denkt doorgaans dat 'hij' handelt. Maar wanneer men het brein als mechanisme bekijkt, blijkt dat een handeling kan voortkomen uit processen waarover het gewone bewustzijn nauwelijks zeggenschap heeft. Dat betekent niet dat iedere criminele daad door een hersenafwijking wordt veroorzaakt. Maar Clancy's geval vormt wel een extreem voorbeeld van een veel fundamenteler probleem:
Hoeveel van wat wij 'onze wil' noemen, is werkelijk het resultaat van een bewuste beslissing — en hoeveel ontstaat mechanisch uit processen die al gaande zijn voordat het bewustzijn er weet van heeft?... Dat sluit verrassend nauw aan bij Gurdjieff's stelling dat de gewone mens meent dat hij handelt, terwijl hij in werkelijkheid grotendeels gedreven wordt.
Alleen is er bij Clancy een bijzonder dramatische biologische illustratie van dat probleem: een veranderde hersentoestand kan blijkbaar niet alleen iemands gedachten veranderen, maar uiteindelijk ook zijn waarneming van de werkelijkheid én zijn gedrag. En dan wordt de grens tussen "ik heb dit gedaan" en "dit gebeurde door mij" filosofisch buitengewoon moeilijk.
En inderdaad: juist dit soort extreme gevallen maakt de vraag naar mechaniciteit, bewustzijn en vrije wil bijzonder indringend.
0o0o0o0o0o0o0o0o0o0o0o0
Nota: Beste bezoeker,
Wist u dat u een korting op bepaalde artikelen die DIMschool aanbiedt kunt verkrijgen?...Klik op deze link - vindt datgene waarin u interesse stelt, verstuur een e-mail naar [email protected], en verwacht een antwoord. Achteraf: geen koopverplichting, natuurlijk. Alvast bedankt! :-)
"Vind mensen, die in zichzelf zowel de motivatie als de aangeboren drijfveer hebben om aan hun Innerlijke Zelf te werken, en we zullen hen gidsen."
- DIMschool vzw, de énige gespecialiseerd in Zelfkennis, zijnde: het kennen van het Zelf -
- Ook kunt u via www.deinnerlijkemens.be met al onze activiteiten kennismaken -
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
En, voel jij je geroepen om Spiritualia te sponsoren?
Klik dan op deze link. Alvast bedankt!
Overschrijven kan ook via: IBAN: BE22 7795 9845 2547 - BIC: GKCCBEBB
- Indien je zo'n (bak)steentje bijdraagt, ook via een aankoop of een Zoek&Vind abonnement, mogen we dan jouw naam hieronder publiceren? Laat het ons weten!
- Ook kan je dus in onze webshop iets aankopen, waaronder:
Archetypen vragenlijst
Kristallen schedels
Pendels
Purperen plaatjes
Wierook & Benodigdheden
Voor de 'Zoekers naar hun Innerlijke Waarheid' is er...: Eclecticus!
En, dan heb je nog ...
DIMschool biedt 10 interessante privé-sessies aan waaruit jij kan kiezen!
Dossier Zelfkennis: Over de Handleiding Pendelen van A tot Z
'Eclecticus': een korte introductie…
Wat is jouw Archetype ? En, ken je ook die van jouw partner?
Een Cursus in Wonderen - A Course in Miracles: een introductie.
Interesse in Kabbala en de Boom des Levens?
Pssst! Jij, ja jij! Leren werken met Runen?… De handleiding is beschikbaar!