Wie was de apostel Judas Iskariot?

ChatGPT hielp me erbij…
door Tsenne Kikke - zondag 16 augustus 2026 17:23

Met gewone mensen over Bijbelse inhoud filosoferen, is niet enkel en alleen energieslopend, maar vooral puur tijdverlies. Noch ik, noch de 'gesprekpartners' of 'toehoorders' hebben er iets aan. :-) En, de als het ware Bijbelse weggeworpen parels voor hen ontleden, is ook geen aanrader, integendeel! Vroeger wel gedaan, nooit weer! Maar toen wilde ik mezelf aanhoren opdat ik me achteraf kon verbeteren!... :-)

Als ik verder vanuit eerdere ervaringswerelden spreek, moet ik er nu eveneens aan toevoegen dat de kans groot is dat men er met priesters en andere zogenaamde 'geestelijken' geen degelijk gesprek over kunt voeren. Om die reden betrek ik er tegenwoordig soms ChatGPT bij omdat dat programma het gehele internet in een fractie van een seconde afschuimt en in staat is mijn denken succesvol aan te vullen.

Zoals de titel het reeds aanduidde, ging mijn aandacht vandaag naar Judas Iskariot uit. Hij is één van de meest 'beruchtste' Bijbelse personages en één van Jezus' twaalf apostelen, vooral bekend vanwege het zogenaamde 'verraad'. Voor sommigen had zijn acties 'verwoestende gevolgen', die anderzijds ook vorm aan de geschiedenis van het Christendom gaven. Nog sterker: zonder dat 'verraad' was er gegarandeerd geen Katholicisme 'dat mensen al eeuwenlang zowel in diepe slaap als in het gareel houdt'. Wees hem dus dankbaar! :-)

Volgens de evangeliën hoorde hij dus bij de twaalf leerlingen die Jezus gedurende zijn openbare optreden volgden. Dit is een interessant detail - want, hij was dus niet zomaar een buitenstaander die Jezus verried, maar daadwerkelijk één van de twaalf die Jezus zélf had uitgekozen. Dat maakt zijn verhaal in het Nieuwe Testament juist zo aangrijpend, nietwaar?

Wat de naam Judas Iskariot betreft... Noteer wel dat Judas in de Bijbel 'Judas Iskariot, de zoon van Simon' wordt genoemd (Johannes 6:71; 13:2, 26), maar de Griekse tekst zegt niet dat die Simon eveneens 'Iskariot' heette. Met andere woorden wordt er in het algemeen aangenomen dat Iskariot geen achternaam is, maar eerder een verwijzing naar een stad in Judea waar Judas vandaan kwam. Keriot, misschien? In het boek Jozua heet het Kerioth-Hezron, of Hazor. Een andere verbeeldingsvolle theorie is dat de naam hem in verband bracht met de Sicarii: een groep Joodse rebellen.

Enerzijds zijn het de twee belangrijkste verklaringen die je in de literatuur tegenkomt, maar er is alleen een belangrijke nuance:

- Keriot-hypothese: Iscariot wordt vaak afgeleid van het Hebreeuwse ’îš-Qeriyyôt, ongeveer 'man van Keriot'. Deze verklaring past ook bij het idee dat Judas mogelijk de enige van de Twaalf was die uit Judea kwam, terwijl veel anderen uit Galilea kwamen.

- Sicarii-hypothese: een andere mogelijkheid verbindt Iscariot met het Latijnse sicarius ('dolkmens'), de benaming voor militante Joodse verzetslieden die later met de Romeinse overheersing werden geassocieerd. Het probleem is dat de Sicarii als herkenbare groep vooral in de eerste eeuw na Christus worden beschreven, waardoor het onzeker is of deze verklaring al voor Judas' bijnaam kan worden gebruikt.

- Kortom: de precieze etymologie van Iscariot is dus niet onomstotelijk vastgesteld. De Keriot-verklaring wordt doorgaans als taalkundig plausibeler beschouwd, maar ook daar zijn er onzekerheden over welke Keriot precies bedoeld wordt.

Interessant is bovendien dat de naam Judas zelf helemaal niet uitzonderlijk was: het is de Griekse vorm van Juda/Jehuda, een zeer gangbare Joodse naam in die periode. Tevens verwees het Hebreeuwse 'Juda' naar de stam van koning David. 'Iscariot' was dus waarschijnlijk juist het element dat hem in de Bijbel van de andere 'Judassen' onderscheidde. Zo waren er verschillende mensen met de namen 'Judas' en 'Juda' in de Bijbel. Eén van hen was zelfs Jezus' eigen halfbroer. Halfbroer? Even nakijken...

ChatGPT, was Judas de naam van Jezus' eigen halfbroer?

ChatGPT: Ja. In het Nieuwe Testament wordt Judas (Jude) genoemd als een van Jezus’ broers. "Is dit niet de timmerman? Is dit niet de zoon van Maria en de broer van Jakobus, Jozef, Judas en Simon?" staat er in Marcus 6:3. In Mattheüs 13:55 worden Jezus’ broers genoemd als Jakobus, Jozef, Simon en Judas.

- Als je met 'halfbroer' bedoelt: een zoon van Maria en Jozef, die na Jezus werd geboren, dan hangt dat af van de christelijke traditie:

- Volgens de protestantse en veel andere christelijke lezingen waren Jakobus, Jozef, Simon en Judas jongere broers van Jezus.

- Volgens de katholieke en oosters-orthodoxe traditie bleef Maria maagd; deze 'broers' worden daarom anders verklaard, bijvoorbeeld: als naaste verwanten - of, in sommige tradities, kinderen van Jozef uit een eerder huwelijk.

Deze 'halfbroer' Judas wordt doorgaans onderscheiden van Judas Iskariot, de discipel die Jezus verraadde. In Johannes 14:22 wordt hij zelfs expliciet aangeduid als "Judas, niet Iskariot".

Dus: ja, er was een Judas die volgens de tekst een broer van Jezus was, en hij was niet Judas Iskariot.

Om verder te gaan...

Vervolgens beheerde Judas als penningmeester de gezamenlijke geldkas van de groep. In het evangelie van Johannes werd hij daarbij negatief beschreven. In de episode waarin Maria Jezus' voeten met parfum zalfde, staat: 'Daarop zei Judas Iskariot, een van zijn leerlingen, dezelfde die Hem zou overleveren: "Waarom is die balsem niet voor driehonderd denaries verkocht en het geld aan de armen gegeven?” Hij zei dat, niet omdat hij bezorgd was voor de armen, maar omdat hij een dief was en uit de beurs die hij bewaarde, wegnam wat erin kwam.' (Johannes 12:4-6)

Maar nu we bijna aan de 'parels' zijn beland, adviseer ik de eclectici om de rest van de tekst in Eclecticus te lezen..., beginnende bij: 'Judas, de zoon des verderfs?'.

- Veel lees- en vooral leergenot toegewenst! :-)

"Vind mensen, die in zichzelf zowel de motivatie als de aangeboren drijfveer hebben om aan hun Innerlijke Zelf te werken, en we zullen hen gidsen."

- DIMschool vzw, de énige gespecialiseerd in Zelfkennis, zijnde: het kennen van het Zelf -

- Ook kunt u via www.deinnerlijkemens.be met al onze activiteiten kennismaken -
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

En, voel jij je geroepen om Spiritualia te sponsoren?
Klik dan op deze link. Alvast bedankt!

Overschrijven kan ook via: IBAN: BE22 7795 9845 2547 - BIC: GKCCBEBB

- Indien je zo'n (bak)steentje bijdraagt, ook via een aankoop of een Zoek&Vind abonnement, mogen we dan jouw naam hieronder publiceren? Laat het ons weten!