Dossier Gezondheid: Wat is een conversiestoornis?

Een conversiestoornis kan vele vormen aannemen: verlamming van de ledematen, problemen met het zicht of het gehoor, algemene vermindering van de zintuiglijke waarneming en verlies van het spraakvermogen.
door Tsenne Kikke - dinsdag 7 juli 2026 11:22

Een functionele neurologische stoornis (FNS), vóór 2013 conversiestoornis genoemd, is een aandoening waarbij de hersenen signalen naar het lichaam niet correct doorgeven, wat leidt tot echte motorische en sensorische klachten zonder structurele hersenafwijkingen.

Bij FNS lijkt er dus met de signalen van de hersenen naar delen van het lichaam iets mis te gaan. Zo kan je, bijvoorbeeld, ineens niet meer praten. problemen hebben met zien. Je kunt gaan trillen. Plots werken je benen of armen niet meer. Je kunt beginnen hyperventileren, waarbij vanwege een verlaagd koolstofdioxidegehalte in het bloed koud zweet kan uitbreken, of je kunt last van epilepsie ondervinden, en zo meer. De klachten lijken op een neurologische aandoening, zoals een beroerte of niet-epileptische aanvallen. Maar, hoewel de lichamelijke klachten écht zijn, vindt de arts geen lichamelijke oorzaak. Dat maakt het ook zo lastig om de precieze oorzaak van een conversiestoornis te achterhalen.

Bovendien lopen de klachten bij deze stoornis per persoon erg uiteen, maar over het algemeen zorgen ze ervoor dat iemand bepaalde handelingen niet goed meer kan uitvoeren. Vroeger dacht men dat psychologische factoren ten grondslag lagen aan het ontstaan van de conversiestoornis, maar tegenwoordig is dat criterium helemaal losgelaten en weet men dus ook dat het iedereen kan overkomen. Ook zonder extreme stress, trauma of depressie.

Risicofactoren en klachten

Kortom: bij FNS is er een probleem in de bewuste aansturing van het lichaam. De exacte oorzaak ervan is nog onbekend, maar vaak spelen meerdere factoren een rol. Waarschijnlijk is er bij iedere persoon een andere samenkomst van verschillende biopsychosociale factoren die samen tot een conversiestoornis hebben geleid.

Vooral lichamelijke klachten zijn kenmerkend voor een conversiestoornis. Enkele voorbeelden ervan zijn:

- Uitval van ledematen: Je verliest het gevoel of beweging in een ledemaat. Het kan plotseling optreden en variëren in ernst.

- Gespannen spieren: Je hebt last van pijnlijke en stijve (nek)spieren. Je spieren voelen constant gespannen aan en dat maakt het dagelijks functioneren moeilijker.

- Lichamelijke pijn: Je voelt pijn in verschillende delen van je lichaam, zoals jouw rug, nek en hoofd. De pijn kan chronisch zijn en het is belangrijk de onderliggende psychische oorzaak aan te pakken.

Naast verlamming of verminderde controle over ledematen kan men nog het volgende ervaren...

- Tintelingen of verlies van gevoel.
- Problemen met spreken, zien of horen.
- Trillen, spastische bewegingen of dystonie.
- Wegrakingen of niet-epileptische aanvallen.

De klachten kunnen tijdelijk of persisterend zijn en variëren sterk per persoon.

Psychische klachten

Een conversiestoornis veroorzaakt ook psychische klachten. Enkele voorbeelden die kunnen optreden zijn:

- Angst: Je wordt bang voor bepaalde situaties of objecten. De angst kan zo intens zijn dat deze de dagelijkse activiteiten belemmert.

- Depressie: Je voelt je verdrietig en hopeloos. Je kunt door een depressie je motivatie en energie volledig kwijtraken.

- Burn-out: Wanneer je niet herstelt van langdurige stress, kun je uiteindelijk burn-out raken. Je krijgt te maken met ernstige vermoeidheid, concentratieproblemen en een gevoel van emotionele uitputting.

Door deze klachten te herkennen en te begrijpen, kan men beter omgaan met de conversiestoornis en de impact ervan op het dagelijks leven verminderen.

FNS komt voor bij alle leeftijden en beide geslachten, maar vrouwen hebben er twee tot drie keer vaker last van dan mannen. Motorische symptomen komen vaker voor bij mensen tussen 30 en 40 jaar, terwijl niet-epileptische aanvallen vaker bij twintigers voorkomen.

In het geval van uitvallende ledematen

Zo'n conversiestoornis heeft een grote impact op het leven. De uitvalverschijnselen overvallen de mens, zomaar - totaal onverwacht. Zo kan men, bijvoorbeeld, plots niet meer lopen - of, ineens een arm niet meer bewegen. Daarbij is men wel bewust dat die arm er nog wel degelijk is, maar elk gevoel en gewaarwording ontbreekt.

Hoewel de uitvalverschijnselen van korte duur zijn, kunnen sommigen hierdoor tijdelijk in een rolstoel belanden. Voor veel mensen is dit psychisch heel zwaar. Als men een been heeft gebroken, kan men het makkelijker uitleggen dan wanneer men de last van een conversiestoornis ondervindt.

Tevens is beweging niet prettig. Bij te veel beweging is men bang te vallen. Sociale contacten worden meestal vermeden en ook autorijden en fietsen zijn een probleem. Tevens is het mogelijk dat men zich niet meer naar openbare ruimtes wenst te begeven. Altijd bang dat men te midden mensen een aanval krijgt, en zo meer.

Meestal gaat er al gauw een hele tijd voorbij voordat men erachter komt dat men van een conversiestoornis last heeft. Artsen gaan eerst lang op zoek naar een lichamelijke oorzaak. Alles moet worden onderzocht. Men krijgt nieuwe medicijnen of tips om met het flauwvallen en de uitvalverschijnselen om te gaan. Niets blijkt te helpen. Dit kan veel frustratie met zich meebrengen en soms kan men zich onbegrepen voelen.

Kortom: indien men last van uitvalverschijnselen ondervindt, is het noodzakelijk om er snel iets aan te doen. "Wat?" is vandaag de dag de hoofdvraag. Natuurlijk zijn er veel therapieën die zich durven aanprijzen, en veel wijsneuzen die denken er alles over af te weten. Zoveel als mogelijk alert zijn en ermee leren omgaan, zijn alleszins wijze beginselen...

"Vind mensen, die in zichzelf zowel de motivatie als de aangeboren drijfveer hebben om aan hun Innerlijke Zelf te werken, en we zullen hen gidsen."

- DIMschool vzw, de énige gespecialiseerd in Zelfkennis, zijnde: het kennen van het Zelf -

- Ook kunt u via www.deinnerlijkemens.be met al onze activiteiten kennismaken -
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

En, voel jij je geroepen om Spiritualia te sponsoren?
Klik dan op deze link. Alvast bedankt!

Overschrijven kan ook via: IBAN: BE22 7795 9845 2547 - BIC: GKCCBEBB

- Indien je zo'n (bak)steentje bijdraagt, ook via een aankoop of een Zoek&Vind abonnement, mogen we dan jouw naam hieronder publiceren? Laat het ons weten!