"Beste klant, over 5 dagen is het zover: op 25 juli gaat iDEAL definitief over naar Wero, de nieuwe Europese standaard voor online betalen. Dit betekent dat u nog tot en met 24 juli de tijd heeft om uw account gereed te maken."
Zo begon één van de honderden nepmails die De Fraudehelpdesk afgelopen juli per dag van slachtoffers doorgestuurd kreeg. Deze nepmail is een voorbeeld van ‘phishing’, een vorm van internetfraude waarbij cybercriminelen proberen om wachtwoorden of geld te stelen. Wie op de link in zo’n nepmail klikt, wordt bijvoorbeeld doorgesluisd naar een echt lijkende website waar je, om maar iets te noemen, bankgegevens invult – en weg is je geld.
Nepberichten via Whatsapp
Phishing is op zich niks nieuws, maar krijgt hiermee wel weer even de aandacht. Want waar de Fraudehelpdesk deze zomer overspoeld werd met meldingen van Wero-fraude, stond de teller met Wero-nepmails begin dit jaar nog maar op een paar per dag. Ook los van die Wero-fraude zijn er online veel oplichters actief. Dat blijkt wel uit de cijfers van de Fraudehelpdesk: in de eerste helft van dit jaar ontving die instantie in totaal ruim 15 duizend phishing-meldingen, ongeveer vijf keer zoveel als vorig jaar in dezelfde periode. En mensen blijven erin trappen: dit jaar verloren 443 mensen geld aan phishing, tegenover 124 vorig jaar.
Naast Wero wordt er ook veel naar geld ‘gevist’ met nepberichten via WhatsApp of SMS die van geboekte hotels lijken te komen, met het verzoek een aanvullende betaling te doen via een meegestuurde link. Ruim 90 procent van de ruim duizend meldingen die de Fraudehelpdesk in het eerste halfjaar ontving over boekingssites, ging over Booking.com. Bij dat bedrijf maakten hackers afgelopen april nog veel boekingsinformatie, e-mailadressen en telefoonnummers buit.
Zo’n hackaanval is lastig te voorkomen en een zegen voor online oplichters. “Een nieuw datalek betekent verse informatie,” zegt Rutger Leukfeldt, hoogleraar cybercrime aan de Universiteit Leiden. Leukfeldt legt uit dat hoe meer informatie criminelen tot hun beschikking hebben, hoe gerichter en overtuigender ze mensen kunnen oplichten. Dat werkt ook andersom zo. Leukfeldt: “Als ik een berichtje krijg van ‘hey papa, ik ben m’n telefoon kwijt’ en ik ben helemaal geen papa, dan hadden oplichters blijkbaar niet de juiste informatie.”
Handel in datasets
De cybercriminelen die hacken zijn overigens niet per se dezelfde mensen als de cyberciminelen die mensen oplichten met gestolen data. “Als je een goede oplichter bent, betekent dat niet dat je ook zelf databases met gegevens kunt hacken,” verklaart Leukfeldt. Sterker nog, veel cybercriminelen zijn maar goed in een paar dingen, legt ethisch hacker Sijmen Ruwhof uit. “Sommige zijn goed in het vinden van beveiligingslekken, andere breken gemakkelijk in bij andere bedrijven.”
Hoe komen online oplichters precies in het bezit van gevoelige persoonsgegevens? Hackers verkopen gestolen data door aan oplichters via het dark web of via de berichten-app Telegram, bijvoorbeeld. Daarop wordt veel met datasets verhandeld, aldus Ruwhof. “Die datasets bestaan bijvoorbeeld uit persoonsgegevens, inloggegevens of creditcardgegevens,” vertelt hij. Leukfeldt voegt toe dat je online phishing-kitjes kan kopen om mee op te lichten. “Die kun je zo bij iemand afnemen, zonder daar iets technisch voor te doen.”
Marktplaats voor oplichters
Naast kant-en-klare oplichtingssets verkopen hackers ook kwaadaardige software waarmee oplichters zelf gevoelige data kunnen stelen, vertelt Ruwhof. De kwaadaardige software heet ransomware: ‘gijzelsoftware’ die bestanden op computers versleutelt waarna cybercriminelen geld eisen om gegevens weer vrij te geven. “Daar zet je bedrijven als het ware mee op slot,” zegt Ruwhof, die uitlegt dat oplichters die software alleen nog maar hoeven te installeren bij hun slachtoffers.
“Er bestaat een heel ecosysteem van mensen die online allerlei criminele diensten aanbieden,” ziet ook Leukfeldt. En het is nog niet zo eenvoudig om zulke marktplaatsen voor oplichters plat te leggen. De servers, waarlangs al het dataverkeer plaatsvindt, staan vaak verspreid over landen die niet meewerken met westerse opsporingsdiensten (zoals Rusland).
Bovendien verschuilen cybercriminelen zich achter geavanceerde VPN’s en versleutelde routers waardoor ze zo goed als onzichtbaar blijven voor de politie en je nooit precies weet waar criminelen zich fysiek bevinden.
Lukt het de politie toch om zo’n markt op te rollen, dan ben je vaak nog geen stap verder. “Je kunt zo’n hele markt wel offline halen, maar dan ontstaat er op een andere plek zo weer zo’n zelfde soort markt met dezelfde mensen,” verklaart Leukfeldt.
Ongefilterde spam
Al met al zijn cybercriminelen moeilijk te stuiten. Leukfeldt verwacht dan ook dat mensen in de toekomst steeds vaker met nepberichten geconfronteerd zullen worden. Zaak dus, om nepberichten goed te leren herkennen. Maar hoe doe je dat?
Blijf vooral goed nadenken als je een mail binnenkrijgt waar een vreemd luchtje aan zit. “Wees gezond argwanend,” zegt Leukfeldt. “Als je een bericht binnenkrijgt, doe even een soort check bij jezelf: klopt dit? Verwacht ik inderdaad een pakketje en moet ik dan op een link klikken of is dat eigenlijk helemaal niet nodig? En ga er altijd vanuit dat er oplichters achter kunnen zitten. Helaas is dat zo.”
Nep van echt onderscheiden is niet altijd even makkelijk. Dat komt volgens Leukfeldt vooral doordat online oplichters heel vaak, heel veel phishing-pogingen doen via allerlei kanalen. “Je kunt nepberichten best vaak herkennen, alleen soms gewoon niet. Soms ben je gestrest, heb je haast, of is er net een naast familielid overleden. Daardoor herken je de signalen gewoon niet altijd.”
Je mailbox filtert wel steeds beter nepmails eruit doordat het vaak goed weet waarvandaan spam wordt verstuurd. Leukfeldt legt uit dat sommige experts er juist voor pleiten om spam ongefilterd door te laten komen, omdat je nepmails dan beter zou leren herkennen. “Ik vind het vooral heel irritant als er veel spam binnenkomt,” aldus Leukfeldt.
Lage drempel
Zelfs met een gezonde portie argwaan en een goedwerkende mailbox blijft het volgens Leukfeldt lastig om ons tegen phishing te wapenen. Dat heeft er volgens hem ook mee te maken dat de middelen waarmee mensen met elkaar communiceren alsmaar veranderen. “Wij praten nu via Teams,” zegt Leukfeldt. “Vroeger had je Skype, daarvoor weer iets anders. Hetzelfde geldt voor Whatsapp, Signal en sociale media zoals Instagram, Facebook en TikTok. Dat verandert constant en de manieren waarop oplichters je benaderen dus ook. En geheid dat er over vijf jaar weer een nieuw communicatieplatform gebruikt wordt voor phishing.”
Maakt AI het nog een stukje makkelijker om op te lichten? Ruwhof gelooft niet dat AI al heel veel gebruikt wordt door cybercriminelen (ook al weten AI-agents tegenwoordig uit zichzelf bij bedrijven in te breken). “Ik verwacht wel zeker dat het meer gebruikt gaat worden. Het is nu bijvoorbeeld makkelijker om via AI kwaadaardige software te schrijven waarmee je beveiligingslekken kunt vinden.”
Ook Leukfeldt denkt dat AI het werk van cybercriminelen makkelijker maakt. “Met AI kun je minder-van-echt-te-onderscheiden mails en andere nepberichten schrijven.” Toch denkt hij niet dat mensen die eerder niks deden door AI opeens cybercrimes gaan plegen. “De drempel was al zo laag. Iedereen die online oplichting een klein beetje interessant vond, kon dat al doen,” aldus Leukfeldt.
Bron: NEMO Kennislink
0o0o0o0o0o0o0o0o0o0o0o0
Nota: Beste bezoeker,
Wist u dat u een korting op bepaalde artikelen die DIMschool aanbiedt kunt verkrijgen?...Klik op deze link - vindt datgene waarin u interesse stelt, verstuur een e-mail naar [email protected], en verwacht een antwoord. Achteraf: geen koopverplichting, natuurlijk. Alvast bedankt! :-)
"Vind mensen, die in zichzelf zowel de motivatie als de aangeboren drijfveer hebben om aan hun Innerlijke Zelf te werken, en we zullen hen gidsen."
- DIMschool vzw, de énige gespecialiseerd in Zelfkennis, zijnde: het kennen van het Zelf -
- Ook kunt u via www.deinnerlijkemens.be met al onze activiteiten kennismaken -
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
En, voel jij je geroepen om Spiritualia te sponsoren?
Klik dan op deze link. Alvast bedankt!
Overschrijven kan ook via: IBAN: BE22 7795 9845 2547 - BIC: GKCCBEBB
- Indien je zo'n (bak)steentje bijdraagt, ook via een aankoop of een Zoek&Vind abonnement, mogen we dan jouw naam hieronder publiceren? Laat het ons weten!
- Ook kan je dus in onze webshop iets aankopen, waaronder:
Archetypen vragenlijst
Kristallen schedels
Pendels
Purperen plaatjes
Wierook & Benodigdheden
Voor de 'Zoekers naar hun Innerlijke Waarheid' is er...: Eclecticus!
En, dan heb je nog ...
DIMschool biedt 10 interessante privé-sessies aan waaruit jij kan kiezen!
Dossier Zelfkennis: Over de Handleiding Pendelen van A tot Z
'Eclecticus': een korte introductie…
Wat is jouw Archetype ? En, ken je ook die van jouw partner?
Een Cursus in Wonderen - A Course in Miracles: een introductie.
Interesse in Kabbala en de Boom des Levens?
Pssst! Jij, ja jij! Leren werken met Runen?… De handleiding is beschikbaar!