“In tegenstelling tot wat velen denken, gaat levenseinde niet enkel over sterven”, zei Magda De Meyer, voorzitster van de Vlaamse Ouderenraad. De organisatie pleit voor meer aandacht voor levenskwaliteit en eigen keuzes, ook bij ernstige ziekte en tot op het einde. “Daarover durven praten is stap één, maar onze overheden blijven hangen in ideologische discussies in de media. In het debat rond levenseinde vervallen beleidsmakers al heel snel in juridische discussies over wat wel en niet mag. Maar sterven is vooral een zaak van mensen met noden en wensen. Ouderen willen meepraten. En ze hebben gelijk. Belangrijke levenskwesties zoals sterven, mogen niet herleid worden tot technische besprekingen in een parlement of op televisie. Het échte debat voer je met mensen zelf.”
De Vlaamse Ouderenraad vindt dat we de menselijke kant van gezondheid en sterven uit het oog zijn verloren. Met een nieuw advies aan zowel de Vlaamse als de federale overheid, wil de organisatie het tij keren. De Meyer: “Wij komen op voor de belangen van Vlaamse ouderen. Maar het levenseinde is bij uitstek een thema dat beleidsniveaus moet overstijgen.”
Als de dood voor het levenseinde
“Onze gezondheid is geprofessionaliseerd én gemedicaliseerd. We zijn het doorheen de jaren zeer technisch gaan benaderen, wat ons op medisch vlak natuurlijk heel ver gebracht heeft”, zei De Meyer. “Maar de slinger is doorgeslagen. We blijven maar op zoek gaan naar medische oplossingen, ook al dragen ze niet altijd bij aan onze levenskwaliteit.” De Vlaamse Ouderenraad stelde dat die tijd beter gebruikt kan worden om goed na te denken over hoe we willen sterven en wat onze wensen daarbij zijn.
“De meeste mensen hopen er nog altijd op dat ze thuis onverwacht in hun slaap overlijden. Maar meestal gebeurt dat niet. Want door onze medische vooruitgang leven we niet enkel langer, we sterven ook langer”, wist ze te vertellen. “En omdat het overlijden vaak verwacht komt, kunnen we ons erop voorbereiden.”
Voor de Vlaamse Ouderenraad is een eerste belangrijke stap erover praten en je informeren. Maar die informatie is niet altijd duidelijk. “Zorgvolmachten en wilsverklaringen zijn vaak wel gekend, en dat is een goede zaak”, aldus de Meyer. “Maar veel mensen denken dat dat papieren zijn die je snel even invult, ondertekent en dan in de kast legt. Dat klopt niet: het is een proces dat gaat gepaard met veel reflecties en gesprekken. En daar hoef je niet mee te wachten. Maar we zijn als de dood voor het levenseinde. Moeilijke beslissingen stellen we uit zodat ze vaak in crisissituaties of onder tijdsdruk genomen moeten worden. Dat is voor niemand fijn.”
De Meyer: “Door het er op tijd over te hebben, bijvoorbeeld met je huisarts, creëer je rust en helderheid. Voor jezelf en voor betrokkenen, zoals je kinderen of mantelzorgers. Het bespaart je overbodige opnames, behandelingen en pijn. En je weet dat behandelingen zullen gebeuren zoals jij het wilt. Bovendien doorbreken we zo het taboe, want we praten erover!”
Een verhaal van mensen
Het afzwakken van familie- en gemeenschapsbanden kan er volgens de adviesraad voor zorgen dat we enkel nog op een technische of medische manier met artsen of zorgpersoneel spreken over ons levenseinde. De Meyer: “We moeten met z’n allen opnieuw zoeken naar een cultuur en een taal die het ons toelaat om op een warme en menselijke manier over de dood te spreken.”
Door het er samen over te hebben, wordt sterven volgens de Vlaamse Ouderenraad terug een sociaal proces. De Meyer: “We nemen in ons dagelijks leven geen tijd meer voor gesprekken over sterven, rouw en verlies. Familie, buren en vrienden spelen een sleutelrol. Maar ze kunnen die dingen vaak niet onder woorden brengen.”
De Vlaamse Ouderenraad pleit ook voor meer ondersteuning. Onder andere voor mantelzorgers. “Zij spelen een cruciale rol en krijgen vaak ondersteuning in het aanleren van zorgtaken. Maar op een meer sociaal en mentaal vlak zijn er nog tekortkomingen. Denk maar aan het feit dat zij na het overlijden van hun dierbare plots voor een zoektocht staat naar een andere invulling van tijd en zingeving. Want zij gingen soms jaren door een zeer emotioneel en intens proces.” Onder andere lokale besturen en lokale dienstencentra kunnen daar een rol opnemen. “Bijvoorbeeld door zorgzame buurten te initiëren die herdenkingsmomenten organiseren of hulp bieden bij praktische zaken.”
Bereid professionals beter voor
Ook zorgprofessionals moeten volgens de Vlaamse Ouderenraad meer tools in handen krijgen om levenseinde bespreekbaar te maken. “Vaak worden signalen niet erkend, bijvoorbeeld in woonzorgcentra of in de thuiszorg. Dat is niet omdat medewerkers ze niet willen horen of zien, maar wel omdat ze er te weinig kennis over hebben”, zei de voorzitster van de Vlaamse Ouderenraad. Zij vond daarom dat palliatieve zorg een groter deel moet uitmaken van opleidingen, zoals verpleegkunde.
Maar ook gespecialiseerde opleidingen blijven cruciaal volgens De Meyer: “We hebben echt experten in deze thema’s nodig. De huisarts wordt vaak gezien als hét aanspreekpunt over palliatieve zorg. Maar hij of zij moet daarvoor voldoende ruimte en ondersteuning krijgen.”
Versoepel de wetgeving
Bij het debat over levenseinde hoort ook de discussie over euthanasie. De Meyer: “Als het over euthanasie gaat, hebben we het vaak over crisissituaties. Dan moeten er snel beslissingen genomen worden. Maar ook het sociale proces daar naartoe is belangrijk."
De Vlaamse Ouderenraad is van mening dat de wetgeving rond euthanasie op sommige vlakken een actualisatie nodig heeft. De Meyer: “Die wet dateert van 2002 en strookt niet meer met hoe we vandaag kijken naar levenskwaliteit en autonomie.” De organisatie botst onder meer op het feit dat euthanasie bij personen met dementie enkel toegestaan is als die persoon wilsbekwaam is. “Als mensen op een bepaald moment wilsonbekwaam worden, moet er ook tegemoet gekomen worden aan hun vooraf geuite wensen. Mensen met gevorderde dementie en hun omgeving worden geconfronteerd met een complexe realiteit. Door een verbreding van de wet, kunnen we erop toezien dat de wens van de persoon met dementie wordt gerespecteerd.”
Euthanasie bij levensmoeheid is een tweede heikel punt in die wetgeving. De Vlaamse Ouderenraad stelt zich de vraag of ook daar geen versoepeling nodig is. “We moeten niet alleen goed uitklaren wat levensmoeheid inhoudt, we moeten ook echt meer aandacht hebben voor psychosociale noden bij ouderen. En zij moeten betrokken zijn in dat debat”, besluit Magda De Meye
Bron: https://www.vlaamse-ouderenraad.be
"Vind mensen, die in zichzelf zowel de motivatie als de aangeboren drijfveer hebben om aan hun Innerlijke Zelf te werken, en we zullen hen gidsen."
- DIMschool vzw, de énige gespecialiseerd in Zelfkennis, zijnde: het kennen van het Zelf -
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
En, voel jij je geroepen om Spiritualia te sponsoren?
Klik dan op deze link. Alvast bedankt!
Overschrijven kan ook via: IBAN: BE22 7795 9845 2547 - BIC: GKCCBEBB
- Indien je zo'n (bak)steentje bijdraagt, ook via een aankoop of een Zoek&Vind abonnement, mogen we jouw naam hieronder publiceren? Laat het ons weten!
- Ook kan je dus in onze webshop iets aankopen, waaronder:
Archetypen vragenlijst
Kristallen schedels
Pendels
Purperen plaatjes
Wierook & Benodigdheden
Voor de 'Zoekers naar hun Innerlijke Waarheid' is er...: Eclecticus!
En, dan heb je nog ...
DIMschool biedt 10 interessante privé-sessies aan waaruit jij kan kiezen!
Dossier Zelfkennis: Over de Handleiding Pendelen van A tot Z
'Eclecticus': een korte introductie…
Wat is jouw Archetype ? En, ken je ook die van jouw partner?
Een Cursus in Wonderen - A Course in Miracles: een introductie.
Interesse in Kabbala en de Boom des Levens?
Pssst! Jij, ja jij! Leren werken met Runen?… De handleiding is beschikbaar!