De matroesjka's: één van de meest populaire Russische souvenirs ter wereld

Maar sommigen verkregen een spirituele betekenis…
door Tsenne Kikke - zaterdag 22 augustus 2026 15:34

De matroesjka is een holle houten pop en onderdeel van een reeks steeds kleinere in elkaar passende poppetjes. Ze kunnen worden opengemaakt dankzij een naad ter hoogte van de buik, behalve de kleinste, die vaak als baby is beschilderd.

Matroesjka's worden sinds circa 1890 in Rusland vervaardigd. De meubelmaker Vasili Petrovitsj Zvjozdotsjkin en de schilder Sergei Vasiljevitsj Maljoetin waren de eersten, mogelijk in opdracht van de industrieel Savva Mamontov. Het idee werd waarschijnlijk afgeleid van de traditionele Japanse gelukspoppetjes en waren als kinderspeelgoed bedoeld. Op de 'Exposition Universelle' van 1900 in Parijs toonde de vrouw van Mamontov de poppetjes. Ze werden bekroond met een bronzen medaille. Dit was het begin van de populariteit van de matroesjka.

De naam is afkomstig van het Russische woord matrjosjka, dat het koosnaampje is van Matrjona, een boerinnennaam. Het woord baboesjka, dat in Nederland veelvuldig voor dit poppetje wordt gebruikt, is weliswaar Russisch, maar heeft een andere betekenis, namelijk: grootmoeder.

Zo'n matroesjka, van berken- of lindenhout vervaardigd, bestaat doorgaans uit zeven of acht poppetjes, maar ook andere aantallen komen voor, soms meer dan 30. De prijs ervan is afhankelijk van het formaat, het aantal poppetjes in de set - variërend van vier tot enkele tientallen - en de kwaliteit van de afbeeldingen.

De traditionele matroesjka beeldt een boerenmeisje (of -jongen, met uitzondering van het buitenste poppetje, dat altijd een meisje is) in traditionele kleding uit. Op de buik van ieder poppetje staat een figuratieve afbeelding of een schildering met een bepaald thema. Belangrijk is in dat geval dat ieder poppetje een afbeelding toont die onderdeel vormt van de set, maar geen kleinere kopie is van een van de voorgaande. Traditionele onderwerpen zijn kerken, bezienswaardigheden, sprookjes en religieuze afbeeldingen.

Bron: Wikipedia

Kate Bush's 'Baboeshka' gaat over een vrouw die liefdesbrieven naar haar man stuurt en met 'Baboeshka' ondertekend. Volgens een interview dat Bush in 1980 gaf aan de Australische tv-serie Countdown, vertelt het nummer over het verlangen van een vrouw om de trouw van haar man te testen. Om dit te doen neemt ze de schrijversnaam Baboeshka aan en stuurt ze briefjes naar haar man in de gedaante van een jongere vrouw – iets waarvan ze vreest dat het het tegenovergestelde is van hoe haar man haar momenteel ziet. Vandaar de scherpe regels 'Net zoals zijn vrouw voordat ze 'bevroren' was op hem / Net zoals zijn vrouw toen ze mooi was.' De val wordt gezet wanneer Baboeshka, in haar bitterheid en paranoia, een ontmoeting met haar man regelt, die zich aangetrokken voelt tot het personage dat hem aan zijn vrouw van vroeger herinnert. Hierdoor verpest ze de relatie door haar paranoia. Bush zei dat ze oorspronkelijk niet wist dat 'бaбушка' (babushka) het Russische woord voor 'grootmoeder' was...

Nawoord

Ondanks het feit dat alles wat bestaat een functie in zichzelf kan meedragen, heeft niets enige betekenis. Welke betekenis zal een Kayapo indiaan, die nog nooit een blanke heeft ontmoet, aan een houten kruis geven? Feit is dat niets betekenis heeft, behalve de betekenis die jij er zélf aan geeft...

Indien ik dus een 'spirituele betekenis' aan mijn matroesjka's geef, om me aan iets in mezelf te 'herinneren', is dat mijn zaak. :-)

Nota: Beste bezoeker,

Wist u dat u een korting op bepaalde artikelen die DIMschool aanbiedt kunt verkrijgen?...Klik op deze link - vindt datgene waarin u interesse stelt, verstuur een e-mail naar [email protected], en verwacht een antwoord. Achteraf: geen koopverplichting, natuurlijk. Alvast bedankt! :-)

"Vind mensen, die in zichzelf zowel de motivatie als de aangeboren drijfveer hebben om aan hun Innerlijke Zelf te werken, en we zullen hen gidsen."

- DIMschool vzw, de énige gespecialiseerd in Zelfkennis, zijnde: het kennen van het Zelf -

- Ook kunt u via www.deinnerlijkemens.be met al onze activiteiten kennismaken -
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

En, voel jij je geroepen om Spiritualia te sponsoren?
Klik dan op deze link. Alvast bedankt!

Overschrijven kan ook via: IBAN: BE22 7795 9845 2547 - BIC: GKCCBEBB

- Indien je zo'n (bak)steentje bijdraagt, ook via een aankoop of een Zoek&Vind abonnement, mogen we dan jouw naam hieronder publiceren? Laat het ons weten!