Acupressuur kan voor sommige klachten helpen, maar het bewijs verschilt sterk per toepassing. Het is geen wondermiddel, maar ook niet volledig onbewezen.
Het stimuleren van bepaalde punten van het lichaam zou blokkades opheffen en de genezing bevorderen. Dit is wat acupunctuur doet met naalden. Net als deze behandelwijze behoort acupressuur tot de manuele therapieën van de traditionele Chinese geneeskunde en heeft talloze punten gemeen met shiatsu, do-in en Jin Shin Do.
Bij het toepassen van acupressuur is er meestal geen speciaal materiaal nodig en kan het dus overal en op elk moment worden ondernomen. Deze eenvoud heeft wel een keerzijde: acupressuur helpt alleen bij eenvoudige, tijdelijke problemen. En, over het algemeen moet het regelmatig worden herhaald, of worden gecombineerd met een andere therapie, zoals fytotherapie, homeopathie, en zo meer.
Onderzoek liet zien dat het bij sommige mensen wel degelijk tijdelijke verlichting kon schenken van onder andere:
- misselijkheid (bijvoorbeeld reisziekte of na operatie).
- spanningshoofdpijn.
- nek- en rugpijn.
- stress en ontspanning.
- menstruatiepijn.
Voor andere claims - zoals het 'herstellen van energiestromen' of het behandelen van ernstige ziekten - is er weinig tot geen degelijk wetenschappelijk bewijs voorhanden.
Een paar belangrijke nuances:
- Een deel van eender welk effect lijkt samen te hangen met ontspanning, aandacht, massage- en placebo-effect. Dat betekent niet dat het 'nep' is: placebo- en ontspanningseffecten kunnen echte symptoomverlichting geven. En, de risico’s zijn meestal laag zolang men geen harde druk op kwetsbare plekken uitoefent, en men de medische zorg niet uitstelt of verwaarloost.
- Er is één acupressuurpunt dat relatief goed onderzocht is tegen misselijkheid, namelijk: het Pericardium 6/Nei Guan-punt aan de binnenkant van de pols. Sommige mensen gebruiken hiervoor polsbandjes bij reisziekte of zwangerschap.
Het is naar het schijnt een uitstekend punt om de geest te kalmeren en om angst te verlichten. Het zou tegen misselijkheid helpen en werkt zeer goed bij paniekaanvallen. Het kan tevens worden gebruikt bij slapeloosheid en om de hele borststreek te ontspannen.
De medische consensus over acupressuur is ongeveer als volgt:
- Er is beperkt tot matig bewijs dat acupressuur sommige klachten tijdelijk kan verlichten, vooral: pijn, misselijkheid en stress gerelateerde klachten.
- Het bewijs is meestal niet sterk genoeg om het als volwaardige medische behandeling voor ziekten te beschouwen.
- De traditionele uitleg over 'energiebanen' of 'qi-meridianen' wordt door de moderne geneeskunde niet als bewezen aanschouwd.
- Veel artsen zien het eerder als een vorm van aanvullende of ondersteunende therapie dan als vervanging van reguliere zorg.
- Bij klachten, zoals lage rugpijn, tonen sommige systematische reviews wel positieve effecten. Maar tegelijk benadrukken grote overzichten dat veel studies methodologische problemen hebben en dat de kwaliteit van het bewijs vaak laag is.
De consensus lijkt dus meer op:
- “Het kan sommige mensen helpen, waarschijnlijk deels via ontspanning, zenuwstimulatie en placebo-/context-effecten, maar het bewijs is niet sterk of consistent genoeg voor grote medische claims.”
Dat lijkt ook op de bredere medische kijk op acupunctuur. Organisaties zoals het Amerikaanse 'National Center for Complementary and Integrative Health' erkennen dat er voor sommige pijn- en misselijkheidstoepassingen aanwijzingen zijn, maar dat de mechanismen en de grootte van het effect onzeker blijven.
Praktisch gezien zeggen veel artsen:
- prima als aanvullende techniek voor ontspanning of symptoomverlichting,
- waarschijnlijk relatief veilig,
- maar niet gebruiken in plaats van bewezen behandelingen voor ernstige aandoeningen.
Dat verklaart ook waarom je in discussies vaak zowel enthousiaste ervaringen als sceptische artsen tegenkomt: het effect lijkt voor sommige mensen echt merkbaar, maar wetenschappelijk is het lastig te onderscheiden hoeveel daarvan specifiek door de drukpunten komt versus algemene ontspanning en verwachtingseffecten.
Hoe verschilt acupressuur van acupunctuur?
De medische wereld heeft meer onderzoek gedaan naar acupunctuur dan naar acupressuur. Daardoor is er voor acupunctuur iets sterker bewijs bij sommige vormen van: chronische pijn, misselijkheid, spanningshoofdpijn en artrose.
Maar ook daar blijft discussie bestaan over:
- hoe groot het echte effect is,
- of specifieke punten echt belangrijk zijn,
- hoeveel komt door placebo/context/ontspanning?
Bij acupressuur lijken de effecten gemiddeld subtieler, maar het is eenvoudiger, goedkoper en veiliger om zelf te proberen.
Hoe verklaren voorstanders en wetenschappers het?
- Traditionele verklaring: beide beïnvloeden 'qi' (levensenergie) via meridianen.
- Moderne wetenschappelijke hypotheses:
- stimulatie van zenuwen,
- beïnvloeding van pijnsignalen,
- ontspanning van spieren,
- afgifte van endorfine,
- stressreductie en verwachtingseffecten.
De moderne verklaringen hebben in het Westen meer wetenschappelijke steun dan het zogenaamde 'meridianenmodel'.
De belangrijkste verschillen tussen acupressuur van acupunctuur zijn...
Acupressuur Acupunctuur
Geen naalden ---------------------------------------------------------- Wel naalden.
Je kunt het zelf doen ------------------------------------------- Vereist meestal een behandelaar.
Minder invasief --------------------------------------------------------- Invasiever.
Vooral massage-/drukgevoel ----------------- Kan tinteling, dof gevoel of lichte spierreactie geven.
Lager risico ---------------------------------------- Klein risico op infectie, bloeding of verkeerd prikken.
Minder sterk onderzocht -------------------------------------- Meer wetenschappelijk onderzocht.
- Acupressuur is meestal zeer veilig, wel is voorzichtigheid geboden bij zwangerschap, bloedverdunners, kneuzingen of ernstige pijn.
- Acupunctuur is veilig als het uitgevoerd door een goed opgeleide behandelaar, maar het is wel niet risicoloos. Denk aan infectie, flauwvallen en de zeldzame complicaties.
Kort samengevat: Acupressuur is de 'druk'-versie van acupunctuur, toegankelijker en zachter, maar waarschijnlijk ook minder krachtig en minder goed onderzocht.
Nota: We zijn volop onze Encyclopedia Spiritualia aan het aanvullen... Heb je ooit zélf op de één of andere manier persoonlijke ervaringen opgedaan met acupressuur? Of, weet je er iets meer over te vertellen? Laat het ons weten via tsennekikke@hotmail com.
Interessante, reclameloze bijdragen, met een encyclopedische inhoud, en bijgevolg: een meerwaarde voor onze lezers, komen in onze rubriek Encyclopedia Spiritualia terecht, waarvan hier de link!
Eender wat op reclame lijkt, wordt automatisch verwijderd. Hopelijk kun je hier enig begrip voor opbrengen. Want, indien jij het doet, zullen de duizenden anderen het ook doen, nietwaar?
Stel je interesse in doelgerichte reclame, en/of streef je naar meer naambekendheid? Klik dan even op deze Zoek&Vind link.