Hoe kwalitatief is jouw slaap?

Slecht slapen is geen uitzondering meer: wat stress, schermen en piekeren met onze nachtrust doen
door Tsenne Kikke - vrijdag 13 maart 2026 10:52

Hoe goed slapen we echt? Hoe laat gaan we slapen en wanneer staan we op? Hoe vaak liggen we wakker? En doen we dat dan in pyjama, in ondergoed of helemaal naakt? De Morgen duikt de komende weken tussen de lakens van de Vlaming en onderzoekt hoe het gesteld is met onze nachtrust.

1. Bijna kwart van de Vlamingen slaapt slecht

Op vraag van 'De Morgen' bevroeg 'iVox' een representatieve steekproef van duizend Vlamingen over hun slaapkwaliteit en -gewoonten. Bijna een kwart van de ondervraagden (23 procent) gaf aan over het algemeen ‘eerder slecht’ tot ‘zeer slecht’ te slapen. Ruim vier op de vijf slechte slapers voelden zich hoogstens twee dagen per week uitgeslapen.

“Dat zijn hoge cijfers”, zei slaapexpert Johan Verbraecken (UZA). “Want we weten dat slecht slapen het risico op gezondheidsproblemen zoals hart- en vaatziekten vergroot. Problematisch wordt het vooral als slechte slaap normaal functioneren overdag verhindert.”

De Vlaming slaapt gemiddeld 7 uur per nacht, en een half uur langer op vrije dagen, maar gaf aan nog meer slaap nodig te hebben. Eén op de drie heeft moeite om overdag wakker te blijven en zich te concentreren op school-, werk- of huishoudelijke taken.

“Veel mensen slapen structureel te weinig”, beweerde Verbraecken. “Je kan die slaapschuld wel een beetje compenseren in het weekend, maar de fysieke gevolgen van dat slaaptekort wis je daarmee niet uit.”

Slechts 15 procent wordt ’s nachts gewoonlijk niet wakker, een derde van de Vlamingen meer dan twee keer. “Wakker worden tijdens de nacht is niet abnormaal en komt vaker voor naarmate we ouder worden”, zei slaapexpert An Mariman (UZ Gent). “Maar het mag niet te vaak gebeuren en niet uitmonden in langdurig wakker liggen.”

2. Stress en gepieker houden ons uit onze slaap

Gevraagd wat mensen uit hun slaap houdt, staan stress en piekeren op de eerste plaats (46 procent), gevolgd door angst (33 procent), onaangepaste temperaturen (30 procent), lichamelijke klachten (28 procent) en geluid (21 procent).

Het verbaasde klinisch psycholoog en ‘piekerprofessor’ Filip Raes (KU Leuven) niet. “Wie piekert doet dat bij uitstek in bed, wanneer alles stilvalt en onze gedachten zich naar binnen keren. Met slechte slaap tot gevolg.”

Gepieker houdt vrouwen vaker wakker dan mannen (50 tegenover 42 procent), en jongeren vaker dan 55-plussers. “Vrouwen moeten gemiddeld nog altijd meer ballen in de lucht houden, hebben vaker negatieve ervaringen en daardoor meer redenen om te piekeren”, zei Raes. “En dat geldt in de regel ook meer voor jongeren.”

Belangrijk is volgens de psycholoog om een vicieuze cirkel te vermijden waarin je gaat piekeren over het piekeren en slecht slapen. Daarom pleitte hij ervoor om met mildheid naar jouw eigen gepieker te kijken. “Dat je over iets piekert is vaak gewoon een teken dat je het belangrijk vindt. Ook het besef dat er samen met jou honderdduizenden andere mensen óók wakker liggen kan helpend zijn.”

3. Schermen zijn alomtegenwoordig in bed

Maar liefst zes op de tien Vlamingen en bijna driekwart van de jongeren gebruiken in bed nog de smartphone, tablet of laptop. Een kwart van de ondervraagden is in het laatste uur voor het slapen nog actief op sociale media.

Slaapexperten raden dat af, omdat schermen de vrijgave van het slaaphormoon melatonine onderdrukken. Al maakt het wel uit wat je precies op die schermen doet. “Nog e-mails versturen of actief zijn op sociale media is veel prikkelender voor het brein”, zei Verbraecken. “Een serie of tv kijken is passiever, al doe je dat bij voorkeur op een scherm op grotere afstand.”

Dat een kwart van de jongeren aangeeft slecht te slapen, is volgens Verbraecken niet los te zien van het gebruik van schermen en sociale media in bed. “Het is frappant dat jongeren zo slecht slapen”, vond hij. “De interacties op sociale media wekken – al dan niet negatieve – emoties op. Die neem je onbewust mee in je slaap.”

Om de kans op een goede nachtrust te vergroten, bouw je volgens Mariman beter een ‘afkoelingsperiode’ in, het laatste anderhalf uur voor het slapengaan. “Een boek lezen of de dag bewust even overlopen en afronden zorgen ervoor dat je meer ontspannen aan de nacht begint.”

4. Bijna een kwart zoekt professionele hulp

Bijna een kwart van de Vlamingen geeft aan ooit al professionele hulp te hebben gezocht voor slaapproblemen, bij de huisarts, psycholoog, psychiater of in een slaapkliniek.

“Een positieve evolutie”, vond Mariman, die erop wees dat uit ouder onderzoek bleek dat veel mensen pas na 5 jaar hulp zoeken. “Houden klachten langer dan 3 maanden aan, ondervind je hinder overdag of is er een vermoeden van een onderliggende ademhalings-, angst- of stemmingstoornis, schakel dan tijdig hulp in.”

Angsten en depressieve klachten kunnen aan de slaap knagen, maar slechte slaap kan ook tot psychische problemen leiden. “Om zo’n negatieve spiraal te vermijden, is tijdig ingrijpen belangrijk”, zei Verbraecken.

Minder positief is dat bijna één op de vijf aangeeft de voorbije 3 maanden slaapmedicatie te hebben gebruikt. Bij 13 procent gaat het om medicatie op voorschrift. “Langdurig gebruik van slaappillen is niet aangewezen”, zei Mariman. “Na een week is er al afhankelijkheid, en het tast op de lange termijn ook de slaapkwaliteit aan. Overmatig gebruik van die middelen blijft een probleem.”

Bron: De Morgen

"Vind mensen, die in zichzelf zowel de motivatie als de aangeboren drijfveer hebben om aan hun Innerlijke Zelf te werken, en we zullen hen gidsen."

- DIMschool vzw, de énige gespecialiseerd in Zelfkennis, zijnde: het kennen van het Zelf -
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

En, voel jij je geroepen om Spiritualia te sponsoren?
Klik dan op deze link. Alvast bedankt!

Overschrijven kan ook via: IBAN: BE22 7795 9845 2547 - BIC: GKCCBEBB

- Indien je zo'n (bak)steentje bijdraagt, ook via een aankoop of een Zoek&Vind abonnement, mogen we jouw naam hieronder publiceren? Laat het ons weten!