De meest fascinerende Tijdlijnen van klokken en horloges

Probeer maar eens een horloge uit te vinden, indien die nog niet bestond…
door Tsenne Kikke - vrijdag 27 februari 2026 18:44

Een korte geschiedenis van de evolutie van klokken en horloges...

Ooit was er een periode dat de mens het verloop van Tijd moest bestuderen. Een opdracht, waarin een gewone sterveling nooit kon slagen. Vergelijk het zo'n beetje met de huidige tijdsperiode. Miljarden mensen dragen een polshorloge, maar hoeveel onder hen zou in staat zijn om op z'n eentje zo'n uurwerk samen te stellen?

Nochtans werden er al duizenden jaren lang diverse apparaten gebruikt om de tijd te meten en bij te houden. Het huidige sexagesimale systeem voor tijdmeting, bijvoorbeeld, dateert van ongeveer 2000 v.Chr., afkomstig van de Sumeriërs.

De Egyptenaren verdeelden de dag in twee periodes van 12 uur en gebruikten grote aantallen. Ook ontwikkelden ze waterklokken, die waarschijnlijk voor het eerst werden gebruikt in het district Amon-Re, en later ook buiten Egypte; ze werden veelvuldig gebruikt door de Perzen en de oude Grieken, die ze clepsydrae noemden. Men vermoedt dat de Zhou-dynastie rond dezelfde tijd de uitstroomwaterklok gebruikte, apparaten die al rond 2000 v.Chr. vanuit Mesopotamië werden geïntroduceerd.

Andere oude tijdmeetinstrumenten zijn onder andere de kaarsklok, gebruikt in het oude China, het oude Japan, Engeland en Mesopotamië; de tijdmeter, veel gebruikt in Perzië, India en Tibet, evenals in sommige delen van Europa; en de zandloper, die vergelijkbaar functioneerde als een waterklok. De zonnewijzer, een andere vroege klok, vertrouwt op schaduwen om een goede schatting van het uur op een zonnige dag te geven. Hij is minder nuttig bij bewolkt weer of 's nachts en vereist herkalibratie naarmate de seizoenen veranderen.

De vroegst bekende klok met een door water aangedreven echappement, dat rotatie-energie omzette in intermitterende bewegingen, dateert uit de 3e eeuw voor Christus in het oude Griekenland; Chinese ingenieurs vonden later in de 10e eeuw klokken uit met echappementmechanismen die door kwik werden aangedreven, gevolgd door Arabische ingenieurs die in de 11e eeuw waterklokken uitvonden die werden aangedreven door tandwielen en gewichten.

De eerste mechanische klokken, met een spillegangmechanisme met een foliot of balanswiel als tijdmeter, werden rond het begin van de 14e eeuw in Europa uitgevonden en werden het standaard tijdmeetapparaat totdat de slingerklok in 1656 werd uitgevonden. De uitvinding van de drijfveer in het begin van de 15e eeuw maakte de bouw van draagbare klokken mogelijk, die zich in de 17e eeuw ontwikkelden tot de eerste zakhorloges, maar deze waren niet erg nauwkeurig totdat de balansveer halverwege de 17e eeuw aan het balanswiel werd toegevoegd.

De slingerklok bleef de meest nauwkeurige tijdmeter tot de jaren 30, toen kwartsoscillatoren werden uitgevonden, gevolgd door atoomklokken na de Tweede Wereldoorlog. Hoewel aanvankelijk beperkt tot laboratoria, maakte de ontwikkeling van micro-elektronica in de jaren 60 kwartsklokken zowel compact als goedkoop te produceren, en in de jaren 80 werden ze 's werelds dominante tijdmeettechnologie in zowel klokken als polshorloges.

Rudimentaire tijdlijnen

3500 BC – First sundials build in ancient Egypt after they were imported from Babylon, with many ancient structures were built to mark the passage of time and determine arrival of planting seasons and harvest times.
2000 BC – Creation of Stonehenge.
1400 BC – Some cultures mark the passage of time by measuring time it takes to burn oil, incense and candles.
742 BC – First archeological proof of sun dial existence.

Clocks

300 BC – First simple transmission gears created by Archimedes.
300 AD – Introduction of sand glass clocks.
885 – Candles with time markings introduced to the medieval Europe.
1092 – First mechanical water clock created by Chinese innovator Su Sung.
1368 – First mechanical clock makers appeared in England.
1490 – Locksmith Peter Hele invented first mainspring in Nurnburg.
Early 1500s – Appearance of first small domestic (table) clocks.
1510 – First mechanical watch created in German cities of Nuremberg by Peter Henlein. These models were either fastened to belts or carried around the neck and they measured only passage of hours.
1530 – The oldest surviving mechanical clock.
1540 – Screws became used for clocks, enabling much smaller designs that kept time much better than first models.
1541 – First public tower clock fixed on one of the towers in Hampton Court Palace, England.
1577 - Jost Burgi invented the minute hand, even though 16th century clocks were very inaccurate.
1581 – Italian astronomer and physicist Galileo discovered the properties of pendulum.
1587 – Geneva became home to the thriving watchmaking industry.
1610 – Introduction of protection glass on watches. This finally enabled reliable protection of time dials on the portable small watches.
1635 – French inventor and clockmaker Paul Viet of Blois introduced first enamel dials.

Watches

1656 – Famous Dutch physicist Christiaan Huygens created first pendulum controlled clock.
1671 – Pendulum clocks received important upgrade with the introduction of pendulum suspension spring introduced by William Clement.
1676 – Famous London watchmaker Daniel Quare introduced to the public concentric minute hand for watches. He also worked on creating repeating watches.
1704 - Nicholas Facio managed to pierce rubies and sapphires, using them as a jeweled bearing for balance staff pivots.
1720s – Several important watch inventions - George Graham invented mercurial compensation pendulum and dead-beat escapement for clocks, John Harrison invented grid-iron compensation pendulum and George Graham invented the cylinder escapement.
1760s – Enlightenment era in Europe brought many advances to clock mechanisms. Need for accurate maritime chronometers soon enabled ordinary and cheap watches to become very accurate. This accuracy can be attributed to the inventions of Pierre Le Roy and Thomas Earnshaw who introduced to the public temperature compensated balance wheel.
1785 - Josiah Emery improved the design of lever escapement that was first introduced by Thomas Mudge in 1759.
1840 – First electric clock was created by Edinburgh clockmaker Alexander Bain.

1858 – Association of English clock and watch makers created the British Horological Institute.
1880 to 1884 – Standardization of time zones. England received GMT time zone with Greenwich becoming prime meridian for measuring longitude in entire world.
1895 – First modern electric clock created by Frank Hope-Jones. This clock became base of all modern clocks that are created today.
1900s – Clocks and personal watches enter into mass production.
1905 – Radio time signals became transmitted from Washington DC to help ships find longitude on open seas.
1916 – Introduction of Summer Time.
1917 - Louis Cartier created 'The Thank', a line of watches inspired by the new Renault tanks which Cartier saw in use on the Western Front.
1945 – Physicist Isador was first to suggest that oscillations of atoms (atomic-beam magnetic resonance) can be used to create extremely precise clocks.
1949 – First atomic clock created by United States National Institute of Standards and Technology (NITS).
1967 – Second is formally defined not trough movements of celestial bodies but as 9,192,631,770 vibrations of the cesium atom.
Late 1990s – Over half a billion watches are sold every year.

- Natuurlijk is er meer over te vertellen, maar er eventjes bij stilstaan, vond ik wel geen slecht idee...

"Vind mensen, die in zichzelf zowel de motivatie als de aangeboren drijfveer hebben om aan hun Innerlijke Zelf te werken, en we zullen hen gidsen."

- DIMschool vzw, de énige gespecialiseerd in Zelfkennis, zijnde: het kennen van het Zelf -
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

En, voel jij je geroepen om Spiritualia te sponsoren?
Klik dan op deze link. Alvast bedankt!

Overschrijven kan ook via: IBAN: BE22 7795 9845 2547 - BIC: GKCCBEBB

- Indien je zo'n (bak)steentje bijdraagt, ook via een aankoop of een Zoek&Vind abonnement, mogen we jouw naam hieronder publiceren? Laat het ons weten!