Hoe een koe met stok en bezem kan omgaan…

Zo gebruikt koe Veronika gebruikt een bezem om zichzelf te krabben.
door Tsenne Kikke - woensdag 21 januari 2026 16:20

De Zwitserse koe Veronika uit Oostenrijk heeft zichzelf over de jaren een meest opvallende gewoonte aangeleerd. Met behulp van een stok of bezem kan ze op haar rug en andere delen van haar lichaam krabben.

"Wat dit ons vertelt, is dat koeien het potentieel hebben om gereedschap op een innovatieve manier te gebruiken, en we hebben dit feit al duizenden jaren genegeerd,” zei hoofdonderzoeker Antonio J. Osuna-Mascaró, postdoctoraal onderzoeker aan de Universiteit voor Diergeneeskunde in Wenen, in een e-mail. "Er zijn ongeveer 1,5 miljard runderen in de wereld, en mensen leven al minstens 10.000 jaar met hen samen. Het is schokkend dat we dit pas nu ontdekken.”

Het onderzoek effent de weg om op deze eigenschap meer runderen te observeren en dat het zou kunnen aantonen dat hun cognitieve capaciteiten groter zijn dan ooit werd gedacht, aldus Osuna-Mascaró.

“Koeien staan synoniem voor onnozelheid en domheid”, aldus Alice Auersperg, cognitief bioloog aan de Universiteit voor Diergeneeskunde in Wenen en een van de auteurs van de studie. Maar dat vooroordeel moeten we de wereld uithelpen, zei ze. “De capaciteiten van Veronika zouden ons aan het denken moeten zetten en ons wellicht ook moeten motiveren om anders naar vee te kijken.”

De vaardigheden van Veronika zouden verklaard kunnen worden door de omgeving waarin de koe opgroeit. Ze wordt namelijk als huisdier gehouden en niet als productiedier. In een pittoresk Oostenrijks stadje brengt ze al slenterend haar dagen in weilanden door. “Ze krijgt de kans om met haar omgeving te interageren en erover te leren, en dat is misschien wel het grootste verschil”, zei dr. Auersperg nog. De koe is intussen 13 jaar oud, een leeftijd die veel koeien niet eens bereiken.

De eigenaar van Veronika, meneer Wiegele, vertelde de onderzoekers dat hij Veronika nooit had geleerd gereedschap te gebruiken. Maar zo’n tien jaar geleden merkte hij dat ze stokjes oppakte en die gebruikte om zichzelf te krabben. Een techniek die ze de laatste jaren had verbeterd. Uit het onderzoek blijkt dat de koe voornamelijk met het functionele deel, het borstelige uiteinde van een bezem, krabt. Om aan gevoeligere plekken te krabben, zoals haar uier, gebruikt ze de houten steel en niet de harde borstel.

Veronika is niet de enige koe die al gereedschap gebruikte. Hier en daar doken al beelden op van andere koeien en stieren die takken gebruikten om zichzelf te krabben. Maar nog nooit werd het gedrag zo uitgebreid in beeld gebracht en bestudeerd. Bij dieren als chimpansees, olifanten, kraaien, dolfijnen en octopussen werd het gereedschapsgebruik ook al aangetoond.

"Dit geval is buitengewoon verrassend omdat het enige andere gedegen voorbeeld van het gebruik van multifunctionele gereedschappen dat we kennen aan de chimpansees van het Congo-bekken toebehoort. Deze worden soms waargenomen terwijl ze één gereedschap met twee verschillende uiteinden gebruiken, waarbij ze het ene uiteinde gebruiken om een gat in de termietenheuvels te maken en het andere om de termieten eruit op te vissen,” zei Osuna-Mascaró. "De ruimtelijke relaties in Veronika’s geval zijn eenvoudiger. Desalniettemin is het verbazingwekkend om te ontdekken dat een koe in staat is om zoiets te doen.”

"Vind mensen, die in zichzelf zowel de motivatie als de aangeboren drijfveer hebben om aan hun Innerlijke Zelf te werken, en we zullen hen gidsen."

- DIMschool vzw, de énige gespecialiseerd in Zelfkennis, zijnde: het kennen van het Zelf -
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

En, voel jij je geroepen om Spiritualia te sponsoren?
Klik dan op deze link. Alvast bedankt!

Overschrijven kan ook via: IBAN: BE22 7795 9845 2547 - BIC: GKCCBEBB

- Indien je zo'n (bak)steentje bijdraagt, ook via een aankoop of een Zoek&Vind abonnement, mogen we jouw naam hieronder publiceren? Laat het ons weten!