Over de mysterieuze onvermijdelijkheid van veroudering

En, uit onderzoek blijkt dat mensen tot 194 jaar oud kunnen worden zonder ernstige ziekten
door Tsenne Kikke - maandag 27 juli 2026 19:13

Verouderen... 'k Had er nooit aan mogen beginnen, schreef ik al. De volgende genereties zullen er misschien minder last van hebben. Want, volgens een nieuwe onderzoek creëren genetische veranderingen, die gedurende ons leven plaatsvinden, 'kritieke knelpunten in de levensduur'. De auteurs zijn van mening dat dit de bovengrens van de menselijke levensduur rond de 190 jaar legt.

In 2023 beschreef een artikel in 'Cell' twaalf kenmerken van veroudering. Deze omvatten een verhoogde kans op genetische mutaties tijdens celdeling, een onvermogen om de eiwitproductie en het onderhoud te reguleren, en mitochondriale disfunctie.

Sommige van deze kenmerken zijn theoretisch omkeerbaar. Een teken van biologische veroudering is bijvoorbeeld een afname van de telomeerlengte (de beschermende uiteinden van DNA-sequenties die verstrengeling voorkomen). Daarover heb ik het al eerder gehad.

Bepaalde interventies kunnen telomeerverkorting voorkomen, wat in theorie de levensduur zou moeten verlengen. Zoals de auteurs van het nieuwe artikel echter uitleggen: "daadwerkelijke therapieën voor een langer leven moeten nog verschijnen."

Dood door somatische mutatie

Somatische mutaties zijn veranderingen in de genetische code van elke cel in het lichaam, met uitzondering van kiemcellen (sperma en eicel). Ze zijn een onvermijdelijk onderdeel van celdeling en komen overal in ons lichaam en gedurende ons hele leven voor. Soms worden ze veroorzaakt door blootstelling aan bijvoorbeeld tabaksrook of ultraviolet licht, maar soms gebeuren ze gewoon.

Sommige somatische mutaties zijn niet al te ingrijpend en de cel kan in zijn licht gewijzigde vorm blijven functioneren. Andere veroorzaken echter zoveel problemen in de cel dat ze leiden tot celdood. Want,, gedurende tientallen jaren verslechtert de opeengehoopte schade hoe goed een cel zijn werk ook doet, en in sommige gevallen legt het de basis voor kanker.

Omdat cellen met somatische mutaties in elk weefsel van het lichaam voorkomen, en elke mutatie anders kan zijn, zijn ze geen haalbaar klinisch doelwit.

Kortom: Somatische mutaties ontstaan door interne en externe factoren die DNA-veranderingen veroorzaken in lichaamscellen, en zijn niet erfelijk. Ze zijn uniek voor een individu en kunnen niet worden doorgegeven aan de volgende generatie, omdat ze plaatsvinden in cellen die niet betrokken zijn bij de voortplanting. Deze mutaties kunnen echter aanzienlijke gevolgen hebben voor de gezondheid, zoals het ontwikkelen van kanker wanneer mutaties optreden in genen die de celgroei en -deling reguleren

Een persoon van in de tachtig draagt duizenden somatische mutaties in een doorsnee cel. Het lichaam heeft geen mechanisme om schade, die al in het genoom van een cel is vastgelegd, te herstellen. Deze mutaties veroorzaken zoveel problemen in de cel dat ze leiden tot celdood. Dus, ongeacht welke anti-verouderingsinterventies je probeert en welke kenmerken je omzet, zullen somatische mutaties blijven huishouden.

Met dit in gedachten probeert het nieuwe artikel te berekenen "hoe lang mensen zouden leven als we de meeste verouderingsprocessen zouden genezen, behalve somatische mutaties."

Om dit te onderzoeken, ontwikkelden de wetenschappers een model waarin ze het algemene tempo van somatische mutaties in de verschillende weefseltypes van het lichaam konden berekenen. Deze aanpak stelde hen in staat om de grenzen van de menselijke levensduur te schatten wanneer veroudering puur wordt aangedreven door somatische mutagenese.

Hun modellen schatten dat, als alle andere verouderingsmechanismen succesvol worden behandeld, de gemiddelde menselijke levensduur ongeveer 146 tot 194 jaar zou kunnen bereiken, ongeveer twee keer de huidige typische levensverwachting (de oudst levende persoon stierf op 122-jarige leeftijd). In uitzonderlijke theoretische gevallen berekenden de onderzoekers dat individuen veel langer zouden kunnen leven, mogelijk tot wel 627 jaar...

Organen die risico lopen op veroudering: Hart en hersenen

Interessant genoeg ontdekten de auteurs dat sommige weefsels in ons lichaam beter bestand zijn tegen somatische mutaties dan andere. Vooral levercellen. Volgens hun modellen zouden deze cellen graag oude cellen vervangen en blijven gedijen voor 100.000 jaar of langer.

Aan de andere kant van het spectrum zijn myocardcellen (van de middenlaag van de hartwand) en neuronen (hersencellen) veel gevoeliger voor somatische mutaties. Dit komt omdat deze cellen 'terminaal gedifferentieerd' zijn. Met andere woorden: ze delen en vermenigvuldigen zich niet meer - dus, zodra hun functie verloren gaat, kan die niet worden hersteld.

Zodra deze celtypes falen, falen het hart en de hersenen, en dat zal natuurlijk tot de dood leiden. De auteurs noemden deze celtypes 'kritieke knelpunten in de levensduur'.

Wat betekent dit allemaal?

Alles bij elkaar genomen suggereren de resultaten van deze studie dat zelfs als we de andere kenmerken van veroudering ongedaan zouden kunnen maken, chronische ziekten zouden kunnen vermijden en een ongeluksvrij leven zouden kunnen leiden, somatische mutaties uiteindelijk toch roet in het eten zouden gooien.

Tegelijkertijd bieden ze potentiële nieuwe doelen voor toekomstige wetenschappers. Als we een manier zouden kunnen bedenken om somatische mutaties ongedaan te maken - of, op de een of andere manier te beheersen, zouden neuronen en hartcellen de belangrijkste focusgebieden moeten zijn.

Bovendien dienen we resultaten met een korreltje zout te nemen. Want, deze studie is slechts een wiskundige modellering, en geen oefening in het echte leven. Het is een theoretische extrapolatie gebaseerd op vereenvoudigde aannames. Het modelleert een hypothetische mens waarbij elk ander verouderingskenmerk is uitgeschakeld. Het steunt ook op geschatte mutatiesnelheden en drempels voor celdood uit een beperkte set weefsels, en vangt niet hoe de verschillende kenmerken van veroudering met elkaar interageren en elkaar versterken.

Hoe veroudering tegen te gaan

Voor mij is het al véél te laat: ik ben al naar de knoppen. :-) Wel is het een groot geluk dat - voorzover ik het denk te weten - er niemand is die mij nu al naar de Maan wenst.

Terwijl we op de sleutel tot onsterfelijkheid wachten, vroeg men aan een onderzoeker hoe mensen hun leven zonder hightech ingrepen kunnen verlengen.

"Aangezien het artikel zelf suggereert dat de meeste beperkingen, die we tegenwoordig ondervinden, voortkomen uit verouderingsprocessen en niet uit mutaties, blijven de praktische maatregelen de bewezen basisprincipes. Dit omvat: niet roken, voldoende bewegen, een gezond voedingspatroon volgen, voldoende slapen, sterke sociale contacten onderhouden en koste wat kost ziektepreventie toepassen. Dit alleen al kan leiden tot 10 tot 20 extra gezonde levensjaren. Tot nu toe zijn er geen andere interventies die een groter effect kunnen hebben."

Alsof we dit nog niet wisten...

"Vind mensen, die in zichzelf zowel de motivatie als de aangeboren drijfveer hebben om aan hun Innerlijke Zelf te werken, en we zullen hen gidsen."

- DIMschool vzw, de énige gespecialiseerd in Zelfkennis, zijnde: het kennen van het Zelf -

- Ook kunt u via www.deinnerlijkemens.be met al onze activiteiten kennismaken -
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

En, voel jij je geroepen om Spiritualia te sponsoren?
Klik dan op deze link. Alvast bedankt!

Overschrijven kan ook via: IBAN: BE22 7795 9845 2547 - BIC: GKCCBEBB

- Indien je zo'n (bak)steentje bijdraagt, ook via een aankoop of een Zoek&Vind abonnement, mogen we dan jouw naam hieronder publiceren? Laat het ons weten!