Ook ten tijde van de oude Egyptenaren moesten toekomstige farao's leren lezen en schrijven. Hoe zou die mondelinge overdracht in zijn werk zijn gegaan?..
ChatGPT: Dat is een interessante vraag, want ze raakt aan een belangrijk onderscheid: hoe droeg het oude Egypte kennis over aan een toekomstige farao in een tijd waarin lezen en schrijven slechts door een beperkte groep mensen werden beheerst? We moeten daarbij twee zaken uit elkaar houden:
- Het aanleren van lezen en schrijven: de toekomstige farao moest toegang krijgen tot de geschreven kennis die in tempels en paleizen werd bewaard.
- De mondelinge overdracht van kennis: de toekomstige farao moest ook kennis verwerven die een leraar, priester of ingewijde hem persoonlijk kon overdragen. Daarbij kon het gaan om religieuze voorstellingen, koninklijke plichten, rituelen, kosmologie en de betekenis van symbolen.
Het tweede aspect is bijzonder boeiend, omdat geschreven teksten op zichzelf niet noodzakelijk de volledige kennis bevatten die men eraan verbond.
- "Hoe verliep die opleiding concreet?"
1. Een persoonlijke leermeester: De koninklijke kinderen kregen een bijzondere opvoeding. Een huisonderwijzer leerde hun lezen, schrijven, rekenen en literatuur. Kinderen uit vooraanstaande families konden samen met hen worden opgeleid.
2. Mondelinge uitleg en herhaling: De leerling hoorde de leraar teksten voordragen, leerde ze uit het hoofd en oefende door ze over te schrijven of op dictaat te schrijven. Het hiëratische schrift, een cursieve vorm van het Egyptische schrift, was daarvoor bijzonder belangrijk.
3. De overdracht van religieuze en koninklijke kennis: De opleiding omvatte vermoedelijk, afhankelijk van de beoogde functie, ook rituelen, religieuze teksten, de plichten van het koningschap en de juiste uitvoering van ceremoniën. Tempels beschikten over gespecialiseerde kennis en schriftelijke tradities. Over de precieze opleiding van iedere toekomstige farao is echter weinig rechtstreeks bewijs bewaard.
- "Maar hoe werd kennis overgedragen dat niet opgeschreven mocht worden?"
ChatGPT: Hier komen we bij het onderscheid dat volgens mij het belangrijkste is voor jouw vraag. We kunnen drie niveaus onderscheiden:
- Openbare kennis: teksten, verhalen, religieuze voorschriften en historische overleveringen die konden worden gelezen of voorgelezen.
- Gespecialiseerde kennis: kennis die een priester, schrijver of andere deskundige mondeling toelichtte en die men pas na een bepaalde opleiding goed kon begrijpen.
- Eventuele geheime kennis: informatie die alleen aan geselecteerde personen zou zijn toevertrouwd.
Voor de eerste twee niveaus hebben we historische aanwijzingen. Voor het derde moeten we voorzichtiger zijn: het bestaan van geheime rituelen en gespecialiseerde priesterkennis betekent niet automatisch dat er één verborgen leer bestond die uitsluitend aan farao's werd doorgegeven.
Een mondelinge overdracht kon bijvoorbeeld bestaan uit het voordragen van een tekst, het uitleggen van de betekenis ervan, het voordoen van een ritueel en vervolgens het laten herhalen ervan door de leerling. Zo kon kennis worden doorgegeven zonder dat alle uitleg in een geschreven document terechtkwam.
En daar zit een belangrijk verschil: een leerling kan een tekst leren lezen zonder de diepere betekenis ervan te begrijpen. Die betekenis moet hem door iemand worden aangereikt die de leer zelf kent en begrijpt.
Dat brengt ons bij een laatste vraag: als de oude Egyptenaren hun kennis over de kosmos, de goden en het koningschap mondeling doorgaven, hoe konden zij er dan voor zorgen dat die kennis gedurende vele generaties niet vervormde? Dat is wellicht het meest intrigerende aspect van de hele kwestie.
- "Ja: hoe?"
ChatGPT: De oude Egyptenaren konden de vervorming van mondeling overgeleverde kennis wellicht beperken door een combinatie van strenge opleiding, herhaling, rituelen en institutionele controle.
1. Een langdurige opleiding: toekomstige priesters en koninklijke functionarissen werden jarenlang opgeleid. Ze leerden niet alleen teksten en namen, maar ook de religieuze en rituele tradities die ermee verbonden waren.
2. Vaste formuleringen: gebeden, hymnen, koninklijke rituelen en mythische verhalen werden herhaaldelijk gereciteerd. Vaste woorden en structuren maakten het gemakkelijker om afwijkingen te herkennen.
3. Een gezagsgetrouwe overdracht: kennis werd doorgegeven binnen tempels en andere instellingen. Een leerling ontving haar van een leraar die zelf in een bestaande traditie was opgeleid. Dat schiep een keten van overdracht.
4. Rituelen als geheugensteun: kennis werd niet uitsluitend verteld, maar ook uitgevoerd. De opeenvolging van handelingen, woorden, gebaren en ceremoniële momenten hielp om de overgeleverde orde te bewaren.
5. Schriftelijke controle: hier ligt een belangrijke nuance: de oude Egyptenaren beschikten al duizenden jaren vóór de grote faraonische rijken over schrift. Mondelinge overdracht stond dus niet noodzakelijk los van geschreven teksten. Tempelinscripties, papyri en andere documenten konden als referentie dienen.
Maar er blijft een wezenlijk probleem...
Hoe konden zij garanderen dat de oorspronkelijke betekenis behouden bleef, wanneer een leraar zelf al een onvolledige of gewijzigde versie had ontvangen?...
Herhaling alleen volstaat daarvoor niet. Een fout kan immers even nauwkeurig worden herhaald als de waarheid. Daarom moeten we twee zaken onderscheiden: het bewaren van de woorden en het bewaren van de kennis achter die woorden. Het eerste is betrekkelijk goed te organiseren. Het tweede is veel moeilijker; vooral, wanneer het gaat over kosmologie, de goden en de betekenis van het koningschap.
We kunnen aannemen dat Egyptische instellingen bepaalde tradities gedurende lange perioden opmerkelijk stabiel hielden. Maar dat zij één onveranderde, geheime kosmologische leer gedurende alle generaties integraal bewaarden, kunnen we historisch niet aantonen.
En precies daar wordt jouw vraag bijzonder interessant: misschien was voor de Egyptische ingewijden niet alleen de overdracht van kennis van belang, maar ook de vorming van de mens die in staat moest zijn die kennis juist te begrijpen. Dat laatste is een aannemelijke hypothese over esoterische tradities, maar geen bewezen beschrijving van één uniforme Egyptische methode.
0o0o0o0o0o0o0o0o0o0o0o0
Nota: Beste bezoeker,
Wist u dat u een korting op bepaalde artikelen die DIMschool aanbiedt kunt verkrijgen?...Klik op deze link - vindt datgene waarin u interesse stelt, verstuur een e-mail naar [email protected], en verwacht een antwoord. Achteraf: geen koopverplichting, natuurlijk. Alvast bedankt! :-)
"Vind mensen, die in zichzelf zowel de motivatie als de aangeboren drijfveer hebben om aan hun Innerlijke Zelf te werken, en we zullen hen gidsen."
- DIMschool vzw, de énige gespecialiseerd in Zelfkennis, zijnde: het kennen van het Zelf -
- Ook kunt u via www.deinnerlijkemens.be met al onze activiteiten kennismaken -
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
En, voel jij je geroepen om Spiritualia te sponsoren?
Klik dan op deze link. Alvast bedankt!
Overschrijven kan ook via: IBAN: BE22 7795 9845 2547 - BIC: GKCCBEBB
- Indien je zo'n (bak)steentje bijdraagt, ook via een aankoop of een Zoek&Vind abonnement, mogen we dan jouw naam hieronder publiceren? Laat het ons weten!
- Ook kan je dus in onze webshop iets aankopen, waaronder:
Archetypen vragenlijst
Kristallen schedels
Pendels
Purperen plaatjes
Wierook & Benodigdheden
Voor de 'Zoekers naar hun Innerlijke Waarheid' is er...: Eclecticus!
En, dan heb je nog ...
DIMschool biedt 10 interessante privé-sessies aan waaruit jij kan kiezen!
Dossier Zelfkennis: Over de Handleiding Pendelen van A tot Z
'Eclecticus': een korte introductie…
Wat is jouw Archetype ? En, ken je ook die van jouw partner?
Een Cursus in Wonderen - A Course in Miracles: een introductie.
Interesse in Kabbala en de Boom des Levens?
Pssst! Jij, ja jij! Leren werken met Runen?… De handleiding is beschikbaar!
Gepost door Tsenne Kikke op maandag 19 oktober 2026
0 reactie(s)
Frankrijk telt iets van een 65 miljoen inwoners: daarvan kwamen een 800.000-tal op straat. De enkele duizenden, die de zware vernielen aanrichtten, zullen natuurlijk nooit in staat zijn om de aangerichte schade te vergoeden...
Gisteren was Frankrijk spijtig genoeg opnieuw het toneel van protesten. In heel het land uitten die protesterende Fransen hun colère over dure brandstof en krimpende koopkracht. Het protest – dat in veel steden ontaardde in geweld, plunderingen en brandstichtingen – werd gedragen door gele hesjes, betogende scholieren, studenten en vakbonden, tot op het platteland.
Het was als een déjà-vu, maar dan in het klein. Het is zaterdagochtend en op het Rond-point de l’Europe in Laon hebben opnieuw gele hesjes postgevat. Ze zijn niet met vierhonderd, zoals in de hoogdagen van de protestbeweging in 2018 en 2019, maar met ongeveer een tiende daarvan. “Nochtans”, zei Corinne, gehuld in fluogeel, “is het leven er niet gemakkelijker op geworden”. Integendeel, klinkt het rond haar in koor.
De gele hesjes kwamen eind 2018 de straat op omdat de brandstof zo duur was. “Toen kostte een liter diesel 1,50 euro, vandaag is dat 2,25 euro”, vulde Thierry aan. Hij draagt geen geel hesje, maar het rood van de vakbond CGT. Al weken werd er op sociale media opgeroepen om van 17 oktober een nationale dag van onvrede te maken. Onvrede over de dure brandstof. Over het dure leven tout court. Over het afbrokkelen van de publieke diensten. Over het uitblijven van maatregelen tegen de klimaatopwarming.
Sommige Fransen zijn al lang niet blij en hun lijst met grieven is lang. Daar kwam de voorbije weken ook het scholierenprotest bij, met de aanklacht tegen buitensporig politiegeweld.
Het vooruitzicht van een terugkeer van de gele-hesjesbeweging, aangevuld met het aanhoudende protest van de Franse jeugd, en dat alles online aangestuurd, deed de regering in Parijs zich schrap zetten. Over het hele land werden zo’n vijfhonderd acties verwacht, in steden en dorpen. Van betogingen en bijeenkomsten op rotondes tot blokkades van brandstofdepots en tankstations. Volgens de organisatoren kwamen in heel het land zo’n 800.000 mensen op straat.
Stadhuis Limoges verwoest
In de grote steden stond een indrukwekkende politiemacht klaar. Nog voor de grote marsen op gang kwamen, was het al tot confrontaties gekomen in steden als Parijs en Bordeaux. In Marseille en Lille wisten enkele mensen het stadhuis binnen te dringen, terwijl er in Lyon brand werd gesticht in het toerismebureau. Het 143 jaar oude stadhuis van het centraal gelegen Limoges werd eveneens in brand gestoken en lijkt niet meer te redden. Zeker 1.200 mensen werden gearresteerd bij de verschillende acties over heel het land.
In Laon, een kleine stad in het noorden van Frankrijk, bleef het rustig. Op een andere arm van de rotonde stond een tiental agenten. Ze hielden afstand, en dat was maar best ook, want de betogers liepen niet hoog op met de ordetroepen. Allemaal hadden ze wel een verhaal uit hun gele-hesjestijd: over traangas, arrestaties en rubberkogels.
Op een gsm-scherm was te zien hoe jonge betogers in de hoofdstad neus aan neus met de oproerpolitie stonden. Op de Place de la République, vanwaar de betoging door de hoofdstad moest vertrekken, leek het tussen de wolken traangas en de rook van brandend straatmeubilair meer op het einde van een manifestatie dan op het begin ervan. “Dat het maar rustig blijft”, hoopte Dominique, een zeventiger met een lange grijze baard.
‘Gekrompen leven’
In Laon draaide het vooral om koopkracht. Met bijna elf procent werkloosheid en ruim één op de vijf inwoners onder de armoedegrens scoorde het departement Aisne slechter dan het nationale gemiddelde. Bovendien zijn de inwoners sterk afhankelijk van hun auto. “Het is makkelijk om te zeggen dat je het openbaar vervoer maar moet nemen als brandstof te duur is. Maar dan moet er natuurlijk wel openbaar vervoer zijn”, zei Thierry, die enkele tientallen kilometers verderop in een klein dorp woont.
“We ontzeggen onszelf allemaal wel eens iets tegenwoordig”, gaf Tony toe. De gepensioneerde ging op zondag graag naar rommelmarkten, gevolgd door een etentje in een restaurant. “Dat doe ik nu niet meer.” “Verwondert het je dat we wat zwartgallig worden?”
In een nota noemden de Franse onderzoekers Rémi Branco en Jérôme Fourquet dat 'la vie rétrécie', het ‘gekrompen leven’. Volgens hen hebben bijna zes op de tien Fransen het gevoel dat hun leven door de hoge brandstofprijzen wordt beperkt. Ze gaan minder op bezoek bij familie of vrienden, schrappen hobby’s en culturele uitstapjes of stellen zelfs medische behandelingen uit om niet te vaak in de auto te moeten stappen.
Ook aan het tankstation, op enkele tientallen meters van de rotonde, werden de cijfertjes nauwlettend in de gaten gehouden. Vanessa laat de pomp precies bij dertig euro los. “Hiermee moet ik deze week toekomen”, zei de jonge moeder, die net haar wekelijkse boodschappen heeft gedaan. “Luiers, eieren, rundsvlees, olie”, somde ze op. Alles is duurder geworden. Voor haar boodschappen heeft ze wekelijks honderd euro in een enveloppe. “Ik durf niet meer te betalen met mijn bankkaart. Voor je het weet, sta je halverwege de maand op nul.”
Lof voor de jeugd
Het is een gevoel dat veel Fransen delen. “Zelfs de middenklasse heeft het moeilijk”, zei Richard, terug op de rotonde. “Ik ken verschillende mensen die hun kinderen weghalen van hun hobby’s, omdat het allemaal te duur wordt.” Hij sloot zich vandaag aan bij het volksprotest omdat hij “zin heeft in een Frankrijk dat zijn joie de vivre terugkrijgt”.
Voor de betogende jongeren, die al een maand hun scholen blokkeren en op straat komen om de problemen in het onderwijs aan te pakken, klonk veel lof. Dat hun protest soms uitmondt in geweld, zeiden de meesten te begrijpen. “Braafjes meelopen in een vakbondsbetoging dient nergens toe”, zei Noël. “Zij respecteren alles te veel. Als ik in opstand kom, respecteer ik niets meer. Naar een schaap heeft nog nooit iemand geluisterd.”
Van de komende presidentsverkiezingen lijkt niemand hier veel te verwachten. “Sociale verbeteringen zijn er nooit gekomen in een stemhokje”, zei Thierry. “Het stemhokje is de doodskist van onze illusies”, filosofeerde Dominique. Philippe kiest al zijn hele leven “tussen le pire en le moins pire”. Van: "In april zal het een strijd worden tussen de extremen," was Tony overtuigd. “Alles daartussenin geloven we toch niet meer.” Op de rotonde maakten de gesprekken duidelijk hoe weinig vertrouwen er nog overblijft in de politiek.
Oesters in 2018
De gesprekken gingen alle kanten uit. Even leek het weer 2018, zeiden verschillende oud-gele hesjes glimlachend. Ze haalden herinneringen op aan die dagen. Vier barakken hadden ze gebouwd. In het midden stond een tent, waar om de twee uur een algemene vergadering werd gehouden om samen beslissingen te nemen. “Soms bleven we hier slapen.” “Wat hebben we het ook koud gehad!” “Weet je nog, die vrouw die ons altijd eten kwam brengen?” “Met kerst hebben we zelfs oesters gegeten.”
“Ik had wel meer volk verwacht”, gaf Corinne toe. Ze was er samen met ‘haar’ Alain. De twee leerden elkaar hier op de rotonde kennen en werden verliefd. “Veel kameraden van toen zijn ontgoocheld omdat er toen niet naar ons geluisterd is. Ze zien het nut er niet meer van in om op straat te komen. Of ze zijn bang. Vandaag staat hier de harde kern, aangevuld met militanten, anarchisten, twee mensen met een Palestijnse keffiyeh en een drietal jongeren."
De ‘convergence des luttes’, de bundeling van verschillende strijdbewegingen waar deze protestdag om draaide, bracht uiteenlopende grieven samen."
Bron: De Standaard
0o0o0o0o0o0o0o0o0o0o0o0
Nota: Beste bezoeker,
Wist u dat u een korting op bepaalde artikelen die DIMschool aanbiedt kunt verkrijgen?...Klik op deze link - vindt datgene waarin u interesse stelt, verstuur een e-mail naar [email protected], en verwacht een antwoord. Achteraf: geen koopverplichting, natuurlijk. Alvast bedankt! :-)
"Vind mensen, die in zichzelf zowel de motivatie als de aangeboren drijfveer hebben om aan hun Innerlijke Zelf te werken, en we zullen hen gidsen."
- DIMschool vzw, de énige gespecialiseerd in Zelfkennis, zijnde: het kennen van het Zelf -
- Ook kunt u via www.deinnerlijkemens.be met al onze activiteiten kennismaken -
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
En, voel jij je geroepen om Spiritualia te sponsoren?
Klik dan op deze link. Alvast bedankt!
Overschrijven kan ook via: IBAN: BE22 7795 9845 2547 - BIC: GKCCBEBB
- Indien je zo'n (bak)steentje bijdraagt, ook via een aankoop of een Zoek&Vind abonnement, mogen we dan jouw naam hieronder publiceren? Laat het ons weten!
- Ook kan je dus in onze webshop iets aankopen, waaronder:
Archetypen vragenlijst
Kristallen schedels
Pendels
Purperen plaatjes
Wierook & Benodigdheden
Voor de 'Zoekers naar hun Innerlijke Waarheid' is er...: Eclecticus!
En, dan heb je nog ...
DIMschool biedt 10 interessante privé-sessies aan waaruit jij kan kiezen!
Dossier Zelfkennis: Over de Handleiding Pendelen van A tot Z
'Eclecticus': een korte introductie…
Wat is jouw Archetype ? En, ken je ook die van jouw partner?
Een Cursus in Wonderen - A Course in Miracles: een introductie.
Interesse in Kabbala en de Boom des Levens?
Pssst! Jij, ja jij! Leren werken met Runen?… De handleiding is beschikbaar!
Gepost door Tsenne Kikke op zondag 18 oktober 2026
0 reactie(s)
- Volgens Socrates is onwetendheid voor de filosoof wat ziekte is voor de geneesheer.
ChatGPT: Ja, Ra was inderdaad een van de belangrijkste godheden van het oude Egypte. Hij werd beschouwd als de god van de zon, het licht en de scheppende kracht. Hij speelde een centrale rol in de Egyptische kosmologie en werd vaak voorgesteld als een man met de kop van een valk, met daarboven een zonneschijf.
Maar, was Ra dé belangrijkste god? Dat hing af van de periode en de plaatselijke cultus...
Ra: de zon en de scheppende kracht; bijzonder belangrijk in Heliopolis.
Amon-Ra: een samengestelde godheid die vooral tijdens het Nieuwe Rijk een uitzonderlijk hoge positie verwierf.
Osiris: god van de onderwereld, de wedergeboorte en het hiernamaals.
Ptah: een scheppende godheid die vooral in Memphis centraal stond.
Er bestond dus niet gedurende de hele Egyptische geschiedenis één onveranderlijk opperwezen. De machtsverhoudingen tussen de godheden veranderden met de tijd.
Wel beschouwden de Egyptenaren de zonnegod Ra als schepper van het leven omdat men in de zon een kracht zagen waarvan het bestaan van de hele wereld afhankelijk was. Zonder zonlicht geen warmte, geen groei van gewassen en geen leven. Maar hun voorstelling van Ra ging veel verder dan die natuurlijke waarneming.
1. Ra en het ontstaan van de wereld
Volgens een belangrijke Egyptische scheppingsmythe uit Heliopolis bestond er aanvankelijk alleen Nun, de onbegrensde oerwateren waarin de schepping nog niet tot uiting was gekomen. Uit deze oorspronkelijke toestand kwam de scheppende god Atum voort, die later nauw met Ra werd verbonden. In andere voorstellingen verschijnt Ra zelf als de eerste scheppende godheid.
Uit de eerste scheppende handeling ontstond vervolgens een goddelijke genealogie waaruit onder meer de hemel, de aarde en andere godheden voortkwamen.
De verschillende Egyptische scheppingstradities waren overigens niet volledig identiek. Memphis en Hermopolis hadden bijvoorbeeld hun eigen verklaringen voor het ontstaan van de wereld.
2. De zon als dagelijkse wedergeboorte
Voor de Egyptenaren was de dagelijkse beweging van de zon een indrukwekkende afspiegeling van de scheppende kracht. Bij zonsopgang werd Ra opnieuw geboren: het licht overwon de duisternis. Overdag voer Ra door de hemel en schonk hij licht en leven aan de wereld. 's Nachts reisde Ra door de onderwereld, waar hij gevaren moest overwinnen, waaronder de slang Apophis, die de kosmische orde bedreigde. Bij de volgende zonsopgang begon de cyclus opnieuw.
De zon was dus niet alleen een hemellichaam dat licht gaf. Zijn dagelijkse terugkeer symboliseerde ook vernieuwing, overwinning op de chaos en het voortbestaan van de kosmos.
3. Ra en de kosmische orde
De Egyptische wereldbeschouwing draaide mede om Maät: de orde, waarheid en rechtvaardigheid die de wereld bijeenhielden. Ra werd verbonden met het in stand houden van die orde. De strijd tegen Apophis verbeeldde de voortdurende bedreiging door chaos. De wereld was niet zomaar eens en voorgoed geschapen; de orde moest telkens opnieuw worden gehandhaafd.
Dat is een belangrijk onderscheid: de Egyptische scheppingsvoorstelling was niet uitsluitend een verhaal over een begin, maar ook over het voortdurend vernieuwen en instandhouden van het leven.
4. Een interessante gedachte
Er zit een opmerkelijk verschil tussen onze moderne kijk op de Zon en die van de oude Egyptenaren.
Wij beschrijven de Zon doorgaans als een ster die energie uitstraalt. De Egyptenaren zagen in haar zichtbare werking een uitdrukking van een diepere, scheppende macht. Ra was daarmee niet eenvoudigweg de zon als fysiek object, maar ook de goddelijke kracht die met zijn werking werd vereenzelvigd. Men moet daarbij wel opletten dat we onze eigen filosofische interpretaties niet zonder meer aan de Egyptenaren toeschrijven.
Een vraag die hieruit voortvloeit: beschouwt u Ra vooral als een godheid die de wereld heeft geschapen, of ziet u in Ra eerder een symbool van een oorspronkelijke scheppende kracht die zich dagelijks in de natuur manifesteert? Dat zijn twee verschillende interpretaties, en het onderscheid is filosofisch interessant.
- Als de Zon, die als zij-octaaf het organische leven op Aarde creërde.
ChatGPT: Dan krijgt uw interpretatie een heel andere diepgang. U verbindt Ra niet zomaar met de zichtbare zon, maar met de Zon als scheppende kracht die, via een zij-octaaf, het organische leven op Aarde tot stand bracht. Binnen Gurdjieff's kosmologie is dat een interessante gedachte. Er zijn drie aspecten die we daarbij van elkaar moeten onderscheiden.
1. De Zon als bron van leven
De Zon levert de energie die het aardse leven mogelijk maakt. De fotosynthese vormt daarvan een rechtstreeks voorbeeld: planten zetten zonne-energie om in chemische energie, waarop een groot deel van de voedselketens steunt. Dat is de wetenschappelijk aantoonbare kant.
2. Het zij-octaaf in Gurdjieff's kosmologie
In Gurdjieff's leer over de straal der schepping verloopt de ontwikkeling van het universum volgens de Wet van Drie en de Wet van Zeven. Naast de hoofdoctaven kunnen zij-octaven optreden. In de kosmologische voorstelling die u bedoelt, wordt het organische leven op Aarde verbonden met een dergelijke zij-octaaf vanuit de Zon.
Daarmee krijgt het organische leven een specifieke plaats in de kosmische ontwikkeling: het is niet zomaar een toevallig nevenverschijnsel, maar vervult binnen dat model een functie in het grotere geheel.
3. Ra als personificatie van die scheppende kracht
Vanuit uw interpretatie kunnen we Ra beschouwen als een symbolische voorstelling van de Zon als kosmische oorsprong van het organische leven. Dat is echter een filosofische vergelijking, geen historisch bewezen verklaring van wat de oude Egyptenaren met Ra bedoelden.
Er is dus een interessant raakpunt: zowel in de Egyptische religie als in Gurdjieff's kosmologie kan de Zon worden begrepen als meer dan een lichtgevende bol. De precieze betekenis verschilt evenwel.
Ik zou u één vraag willen stellen: beschouwt u de Egyptische Ra als een historische, symbolische uitdrukking van dezelfde kosmische functie die Gurdjieff aan de Zon toekent, of denkt u dat de Egyptenaren zelf kennis bezaten van die zij-octaaf? Dat onderscheid is belangrijk om uw gedachte nauwkeurig uit te werken.
- Ik weet het niet, maar vermoed dat farao's en priesters wel degelijk over die kennis beschikten.
ChatGPT: Uw vermoeden is begrijpelijk. De oude Egyptische beschaving beschikte over een indrukwekkende astronomische, wiskundige en religieuze kennis. Het is daarom zeker de moeite waard om te onderzoeken welke kosmologische inzichten de farao's en priesters bezaten. We moeten alleen een onderscheid maken tussen wat historisch aantoonbaar is en wat we als mogelijkheid overwegen. Er zijn drie zaken die uw vermoeden interessant maken...
1. De Zon was veel meer dan een hemellichaam.
Voor de Egyptische priesters was Ra verbonden met de schepping, de ordening van de kosmos en de voortdurende vernieuwing van het leven. De dagelijkse zonsopgang was niet louter een astronomische gebeurtenis, maar maakte deel uit van een goddelijk kosmisch proces. De priesters bestudeerden bovendien de bewegingen van hemellichamen en gebruikten astronomische waarnemingen voor religieuze en kalenderkundige doeleinden.
2. De Egyptische kennis was gedeeltelijk esoterisch.
Bepaalde religieuze teksten en rituelen waren verbonden met tempelinstellingen en priesterlijke ambten. Dat betekent echter niet automatisch dat er een verborgen, systematische leer bestond die overeenkwam met Gurdjieff's Wet van Zeven of zijn zij-octaven. Voor zo'n overeenkomst zouden we concrete historische aanwijzingen nodig hebben.
3. Gurdjieff's kosmologie biedt een interpretatiekader.
Binnen zijn leer is het organische leven op Aarde niet alleen een biologisch verschijnsel, maar ook een onderdeel van een groter kosmisch proces. Als we Ra vanuit dat perspectief bekijken, kunnen we ons afvragen of de Egyptische voorstelling van de zonnegod een symbolische uitdrukking was van een diepere kosmologische intuïtie.
Dat blijft een hypothese. We beschikken niet over overtuigend historisch bewijs dat Egyptische priesters de specifieke leer van de zij-octaven kenden zoals Gurdjieff die later uiteenzette.
Er is evenwel iets wat ik bijzonder interessant vind aan uw gedachte: het verschil tussen kennis van een kosmisch proces en de symbolische taal waarmee die kennis wordt overgedragen. Een oude beschaving kan astronomische verschijnselen nauwkeurig observeren en daaruit religieuze symbolen ontwikkelen. Maar of achter die symbolen ook een leer schuilging die vergelijkbaar is met Gurdjieff's kosmologie, moeten we afzonderlijk onderzoeken.
Ik zou daarom willen voorstellen om eens te kijken naar de Egyptische Piramidenteksten en Dodenboeken, in het bijzonder naar de passages over Ra, de dagelijkse wedergeboorte van de Zon en de reis door de onderwereld. Die teksten kunnen ons helpen te onderscheiden wat de Egyptenaren werkelijk beschreven en wat wij er vanuit Gurdjieff's leer eventueel in herkennen.
Het was een boeiende gedachtewisseling. Vooral het mogelijke verband tussen Ra als scheppende zonnekracht en Gurdjieff's zij-octaaf is het onderzoeken waard, zolang we het onderscheid bewaren tussen historische kennis en filosofische interpretatie.
- Hoe dichter bij de bron, hoe zuiverder het water -
0o0o0o0o0o0o0o0o0o0o0o0
Nota: Beste bezoeker,
Wist u dat u een korting op bepaalde artikelen die DIMschool aanbiedt kunt verkrijgen?...Klik op deze link - vindt datgene waarin u interesse stelt, verstuur een e-mail naar [email protected], en verwacht een antwoord. Achteraf: geen koopverplichting, natuurlijk. Alvast bedankt! :-)
"Vind mensen, die in zichzelf zowel de motivatie als de aangeboren drijfveer hebben om aan hun Innerlijke Zelf te werken, en we zullen hen gidsen."
- DIMschool vzw, de énige gespecialiseerd in Zelfkennis, zijnde: het kennen van het Zelf -
- Ook kunt u via www.deinnerlijkemens.be met al onze activiteiten kennismaken -
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
En, voel jij je geroepen om Spiritualia te sponsoren?
Klik dan op deze link. Alvast bedankt!
Overschrijven kan ook via: IBAN: BE22 7795 9845 2547 - BIC: GKCCBEBB
- Indien je zo'n (bak)steentje bijdraagt, ook via een aankoop of een Zoek&Vind abonnement, mogen we dan jouw naam hieronder publiceren? Laat het ons weten!
- Ook kan je dus in onze webshop iets aankopen, waaronder:
Archetypen vragenlijst
Kristallen schedels
Pendels
Purperen plaatjes
Wierook & Benodigdheden
Voor de 'Zoekers naar hun Innerlijke Waarheid' is er...: Eclecticus!
En, dan heb je nog ...
DIMschool biedt 10 interessante privé-sessies aan waaruit jij kan kiezen!
Dossier Zelfkennis: Over de Handleiding Pendelen van A tot Z
'Eclecticus': een korte introductie…
Wat is jouw Archetype ? En, ken je ook die van jouw partner?
Een Cursus in Wonderen - A Course in Miracles: een introductie.
Interesse in Kabbala en de Boom des Levens?
Pssst! Jij, ja jij! Leren werken met Runen?… De handleiding is beschikbaar!
Gepost door Tsenne Kikke op zondag 18 oktober 2026
0 reactie(s)
Beste eclecticus,
Voor de lol stelde ik de volgende vraag aan ChatGPT...: "Onze hersenen, noch noch ogen kunnen 'zien'. En, bij fantoompijnen bijvoorbeeld 'zien' ze als het ware zelfs niet dat er een ledemaat ontbreekt, wat 'ziet' er dan wel?"
Met nog andere woorden: als je weet, dat al wat we via de zintuigen binnenkrijgen door de hersenen wordt verwerkt, die er een mentale constructie van maken, in welke mate kunnen we dan nog over 'zien' spreken?...
Anderzijds lijkt het er op dat 'licht' in ons brein te bespeuren is. Hoe anders zien we tijdens onze slaap dromen? Indien ze uit dezelfde materie als gedachten zouden bestaan, dan waren die beelden onzichtbaar. We zouden dan misschien enkel nog de emoties die ze voortbrengen ervaren.
ChatGPT: Je raakt hier aan een fundamenteel probleem dat zich niet alleen in de neurowetenschappen voordoet, maar ook in de filosofie van de waarneming en in de vraag wat we eigenlijk bedoelen wanneer we zeggen: "Ik zie iets". Ik zou jouw redenering in drie delen uiteennemen.
1. Wie of wat ziet er eigenlijk?
Je stelt dat de hersenen niet zien, en dat geldt in zekere zin ook voor de ogen. Dat onderscheid is belangrijk.
De ogen registreren licht dat door objecten wordt weerkaatst. Het netvlies zet die lichtprikkels om in elektrische signalen, die via zenuwbanen naar verschillende gebieden van de hersenen worden geleid. Daar vindt een complexe verwerking plaats, waardoor een visuele ervaring ontstaat.
Maar daarmee hebben we nog niet de vraag beantwoord die jij stelt: "Wie of wat ervaart uiteindelijk dat beeld?" De hersenen bevatten geen klein mannetje dat naar een intern scherm kijkt. Dat zou de vraag alleen maar verplaatsen: wie kijkt er dan naar het beeld in dat mannetje?
In de neurowetenschappen wordt de visuele ervaring daarom onderzocht als een proces dat ontstaat uit de activiteit van verschillende hersennetwerken. Hoe die activiteit precies samenhangt met de subjectieve ervaring — het feit dat er voor iemand daadwerkelijk iets te zien is — blijft een fundamenteel vraagstuk. Hier moeten we dus twee zaken uit elkaar houden:
- De verwerking van visuele informatie: wat het zenuwstelsel met de signalen doet.
- De bewuste visuele ervaring: het feit dat je bijvoorbeeld rood ziet, een gezicht herkent, of een landschap ervaart.
Dat we het eerste steeds beter begrijpen, betekent niet dat we daarmee het tweede volledig hebben verklaard.
2. Fantoompijn: hoe kan iemand iets voelen dat er niet meer is?
Je voorbeeld van fantoompijn is bijzonder relevant, al moeten we één onderscheid maken...
Bij iemand die een arm of been heeft verloren, kan de ervaring van dat lichaamsdeel blijven bestaan. Soms voelt het alsof het ontbrekende ledemaat nog aanwezig is; soms ervaart iemand er pijn, jeuk of een kramp in. Dat komt doordat de ervaring van een lichaamsdeel niet uitsluitend afhankelijk is van de actuele aanwezigheid ervan. De hersenen verwerken ook signalen uit zenuwbanen, lichaamsrepresentaties en eerder opgebouwde patronen. Na een amputatie kunnen die processen blijven bestaan of veranderen, waardoor gewaarwordingen ontstaan zonder dat het ledemaat nog aanwezig is.
Dat levert een belangrijke vaststelling op: de ervaring van iets vereist niet noodzakelijk dat het overeenkomstige voorwerp of lichaamsdeel op dat moment aanwezig is.
Maar wie of wat voelt die pijn? Vanuit wetenschappelijk perspectief spreken we van een pijnervaring die samenhangt met activiteit in het zenuwstelsel. We hebben geen afzonderlijke waarnemer in de hersenen nodig om die ervaring te verklaren.
Dat laat echter wel ruimte voor jouw diepere vraag: de beschrijving van de processen die met een ervaring samenhangen, is nog niet hetzelfde als een volledige verklaring van het feit dat die ervaring wordt beleefd.
3. Het licht in het brein: hoe en waarom zien we dromen?
ChatGPT: Hier vind ik jouw redenering bijzonder interessant... Wanneer je droomt, kunnen er beelden verschijnen die je als het ware van binnenuit ziet. Je ogen hoeven daarvoor geen overeenkomstige beelden uit de buitenwereld te ontvangen. Toch kun je kleuren, gezichten, landschappen en bewegingen ervaren. Dat laat zien dat de visuele ervaring niet uitsluitend afhankelijk is van licht dat op dat moment via de ogen binnenkomt. Tijdens dromen kunnen hersenprocessen visuele ervaringen voortbrengen zonder actuele visuele input uit de buitenwereld.
Je maakt vervolgens een interessante opmerking: Indien dromen uit dezelfde materie als gedachten zouden bestaan, dan waren ze onzichtbaar.
Daar zou ik een onderscheid aan willen toevoegen. Gedachten en droombeelden zijn niet noodzakelijk van een totaal verschillende materie gemaakt. Het zijn verschillende vormen van mentale activiteit, die bovendien met verschillende patronen van hersenactiviteit samenhangen.
Een gedachte kan bijvoorbeeld de abstracte inhoud hebben dat je gisteren iemand hebt ontmoet. Je hoeft daarbij geen beeld te ervaren. Maar je kunt je ook het gezicht van die persoon voorstellen. Dan kan er wél een visuele voorstelling ontstaan, zij het niet noodzakelijk even levendig als een droombeeld.
(ChatGPT begreep de vraag niet, zijnde: moesten droombeelden uit dezelfde materie als gedachten zijn samengesteld, zouden we die beelden niet ontwaren. Tevens is de mentale voorstelling van een gezicht niet evenwaardig als een gelaat die we in dromen ontwaren.)
Maar jouw opmerking over het licht gaat nog een stap verder... Wanneer je droomt, ervaar je niet alleen informatie die door je hersenen wordt verwerkt. Je beleeft een wereld waarin iets zichtbaar lijkt te zijn. Dat noemen we de fenomenale kant van de ervaring: hoe iets voor jou verschijnt. Het woord 'licht' kan hier twee betekenissen hebben:
- Fysisch licht: elektromagnetische straling die door het oog wordt opgevangen.
- Ervaren licht: het feit dat iets in een droom of voorstelling helder, gekleurd of zichtbaar verschijnt.
Die twee vallen niet samen. Een droombeeld kan als lichtgevend worden ervaren zonder dat er een overeenkomstige lichtbron in de buitenwereld aanwezig is. Dat je droombeelden ervaart, betekent dus niet dat er letterlijk licht in je hersenen schijnt zoals licht in een kamer. Het betekent dat hersenactiviteit gepaard kan gaan met een visuele ervaring. En precies daar komen we opnieuw bij jouw oorspronkelijke vraag uit.
4. Is er een verschil tussen informatie verwerken en werkelijk zien?
Binnen de neurowetenschappen kan men onderzoeken welke processen samenhangen met zien, dromen en verbeelden. Maar de vraag waarom en hoe die processen gepaard gaan met een beleefde ervaring, is daarmee niet volledig opgelost.
Ik zou jouw redenering willen afsluiten met één vraag, omdat die volgens mij de kern raakt van wat je onderzoekt: "Wanneer jij zegt dat er als het ware licht in het brein aanwezig is, bedoel je dan dat de hersenen een innerlijk beeld voortbrengen dat vervolgens wordt ervaren — of vermoed je dat er een vermogen tot zien bestaat dat niet samenvalt met de hersenen zelf?"
- Ik bedoelde: als je je in een verduisterde kamer bevindt (waaronder in dit geval: het brein) zie je niet wat die ruimte inhoudt. Daarvoor is licht nodig. Dus had ik over licht, die de beelden die door de hersenen werden geconstrueerd, aan ons toonbaar maken. De vraag was en blijft: waar komt dat 'licht' vandaan? En...:
- Dat een beeld bewust wordt ervaren, betekent nog niet dat de mens zichzelf bewust ervaart terwijl hij dat beeld ziet. Toch ben ikzelf soms wel degelijk bewust van het feit dat ik in mijn dromen de 'waarnemer' ben die naar de beelden kijkt.
- En, dat licht een vermogen is dat inherent is aan het brein, ook al begrijpen we nog niet hoe het werkt, schreef ik niet. "Waar komt dat licht vandaan?" is en blijft de hoofdvraag.
ChatGPT: Je hebt gelijk. Ik heb jouw vraag opnieuw in een richting gestuurd die jij niet bedoelde. Je vraagt niet of het licht inherent is aan de hersenen, maar waar het licht vandaan komt dat de door de hersenen geconstrueerde beelden voor ons zichtbaar maakt. En jouw opmerking over dromen voegt daar iets belangrijks aan toe: soms ben je niet alleen in een droom aanwezig, maar ben je je er ook van bewust dat je als waarnemer naar de droombeelden kijkt.
Daarmee moeten we drie zaken uit elkaar houden:
1. Het beeld: de inhoud die je waarneemt.
2. Het waarnemen: het feit dat het beeld aan je verschijnt.
3. De waarnemer: het besef dat jij degene bent die waarneemt.
Die drie kunnen in een droom zelfs afzonderlijk herkenbaar worden. Maar dan blijft jouw hoofdvraag overeind: wat maakt het beeld zichtbaar?
- In Eclecticus wordt er veel dieper op ingegaan, waarbij heel 'toevallig' de woorden 'In slaap vallen' een totaal nieuwe betekenis verkreeg! :-).
0o0o0o0o0o0o0o0o0o0o0o0
Nota: Beste bezoeker,
Wist u dat u een korting op bepaalde artikelen die DIMschool aanbiedt kunt verkrijgen?...Klik op deze link - vindt datgene waarin u interesse stelt, verstuur een e-mail naar [email protected], en verwacht een antwoord. Achteraf: geen koopverplichting, natuurlijk. Alvast bedankt! :-)
"Vind mensen, die in zichzelf zowel de motivatie als de aangeboren drijfveer hebben om aan hun Innerlijke Zelf te werken, en we zullen hen gidsen."
- DIMschool vzw, de énige gespecialiseerd in Zelfkennis, zijnde: het kennen van het Zelf -
- Ook kunt u via www.deinnerlijkemens.be met al onze activiteiten kennismaken -
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
En, voel jij je geroepen om Spiritualia te sponsoren?
Klik dan op deze link. Alvast bedankt!
Overschrijven kan ook via: IBAN: BE22 7795 9845 2547 - BIC: GKCCBEBB
- Indien je zo'n (bak)steentje bijdraagt, ook via een aankoop of een Zoek&Vind abonnement, mogen we dan jouw naam hieronder publiceren? Laat het ons weten!
- Ook kan je dus in onze webshop iets aankopen, waaronder:
Archetypen vragenlijst
Kristallen schedels
Pendels
Purperen plaatjes
Wierook & Benodigdheden
Voor de 'Zoekers naar hun Innerlijke Waarheid' is er...: Eclecticus!
En, dan heb je nog ...
DIMschool biedt 10 interessante privé-sessies aan waaruit jij kan kiezen!
Dossier Zelfkennis: Over de Handleiding Pendelen van A tot Z
'Eclecticus': een korte introductie…
Wat is jouw Archetype ? En, ken je ook die van jouw partner?
Een Cursus in Wonderen - A Course in Miracles: een introductie.
Interesse in Kabbala en de Boom des Levens?
Pssst! Jij, ja jij! Leren werken met Runen?… De handleiding is beschikbaar!
Gepost door Tsenne Kikke op zaterdag 17 oktober 2026
0 reactie(s)
Beste eclecticus,
Dat hij op tamelijk jonge leeftijd zou sterven, maakte deel uit van Jezus' plan-van-bestemming, maar in de eerste plaats kwam hij op Aarde om anderen te onderwijzen. Niet de vele velen, maar - laten we zeggen: een 12-tal apostelen. Hoogstwaarschijnlijk stond voor hem kwaliteit boven kwantiteit.
Wat mensen vandaag de dag onmogelijk kunnen begrijpen, is dat de leer die hij bracht niet voor de massa was bedoeld maar voor enkelingen.
Uiteindelijk geldt dit voor elke originele godsdienst, waaruit de duizenden andere over de eeuwen heen werden afgeleid. 'God dienen' kan nu eenmaal enkel door de religieus ingestelde mens geschieden.
Alle Nieuw-Testamentische metaforen kunnen dan ook niet door gewone mensen worden begrepen. Oké, men (her)kent de woorden - tenslotte staan ze in elke woordenboek - maar nooit de inhoud ervan - en, als ik preken van priesters aanhoor, kom ik meestal tot dezelfde vaststelling. Men denkt de woorden te kunnen begrijpen, doch het feit dat geen mens ze op zichzelf kan toepassen, bewijst juist het tegengestelde.
Zelfs indien men in de een of andere godheid geloof hecht, is de vraag 'Hoe dienen?' primordiaal. Of het nu om het Absolute gaat, of over de Vader; de Zoon of Heilige Geest, over Brahma, Vishnu; Shiva - of, over één van de goden uit het Oud-Griekse of Oud-Romeinse pantheon, is minder belangrijk. Zolang het kind maar een naam heeft...
Wel is het een feit dat men in de Oudheid specifieke rituelen voor elke godheid leerde ontwikkelen. Maar toen wist de mens niet beter. Vandaag wel?.... :-)
Laten we een voorbeeldje geven...
Tijdens de laatste bijeenkomst stootten we op de verzen van Mattheüs van hoofdstuk 6, zijnde:
"De lamp van het lichaam is het oog. Wanneer dus uw oog helder is, zal heel uw lichaam verlicht zijn. Is echter uw oog slecht, dan is heel uw lichaam duister. Indien dus zelfs uw innerlijk licht duister is, hoe erg zal dan de duisternis zijn! Niemand kan twee heren dienen: hij zal de een haten en de ander liefhebben, ofwel de een aanhangen en de ander verachten. Gij kunt niet God dienen en de mammon."
Wie snapt daar iets van?... :-)
Voor de lol legde ik het geheel aan ChatGPT voor...
Daarop verkreeg ik een ganse uitleg dat op niets trok, en antwoordde met: "Volgens mij niet de juiste antwoorden en wel beginnende bij het feit dat het niet om het fysiek oog gaat (waarmee mensen niet kunnen zien), maar eerder over het oog dat de lamp van het lichaam is."
En, ja zoals gewoonlijk begon ChatGPT - vanuit een 'denken' - naar mijn mond te praten...
ChatGPT: Ik denk dat uw opmerking terecht is. Ik heb de tekst te snel vertaald naar zelfobservatie en automatisch gedrag, terwijl we eerst moeten onderzoeken wat Jezus bedoelt met ‘het oog dat de lamp van het lichaam is’.
Het gaat inderdaad niet om het fysieke oog als zintuig alleen. Het fysieke oog registreert licht, maar daarmee is nog niet gezegd dat de mens ook werkelijk ziet. Laten we daarom opnieuw beginnen.
‘De lamp van het lichaam is het oog.’
De formulering is opmerkelijk: Jezus zegt niet dat het oog een orgaan is waarmee het lichaam kijkt, maar dat het oog de lamp van het lichaam is. Het oog vervult dus een verlichtende functie.
‘Wanneer dus uw oog helder is, zal heel uw lichaam verlicht zijn.’
De vraag is nu: welk oog kan het lichaam verlichten? Niet het fysieke oog op zichzelf, maar een innerlijk vermogen waardoor de mens de werkelijkheid kan zien. In de benadering die u eerder naar voren bracht, kunnen we dit verbinden met het vermogen tot objectief bewustzijn: de werkelijkheid zien zoals ze is, in plaats van haar uitsluitend door de beperkingen van het gewone bewustzijn te ervaren.
‘Is echter uw oog slecht, dan is heel uw lichaam duister.’
Wanneer dat innerlijke oog niet helder is, ontbreekt die verlichting. De mens kan dan wel denken dat hij ziet en begrijpt, maar zijn waarneming blijft beperkt tot wat hij met zijn gewone bewustzijn kan bevatten.
‘Indien dus zelfs uw innerlijk licht duister is, hoe erg zal dan de duisternis zijn!’
Hier wordt de uitspraak nog indringender. Als datgene wat de mens voor zijn innerlijke licht houdt, zelf geen werkelijk licht voortbrengt, hoe kan hij dan de werkelijkheid kennen? Hij beschikt mogelijk over kennis en verstand, maar die zijn niet hetzelfde als objectief bewustzijn.
Daarna volgt de overgang naar de twee heren: God en de mammon. Die overgang moeten we niet los van het voorafgaande interpreteren. De vraag is hoe de gesteldheid van dat innerlijke oog samenhangt met datgene waaraan de mens zijn leven en aandacht onderwerpt.
Ik wil echter niet opnieuw te snel een gelijkteken plaatsen tussen Jezus' woorden en Gurdjieff's terminologie. Dat zou eerst nader moeten worden onderbouwd.
Mag ik u daarom één gerichte vraag stellen? Bedoelt u met het oog dat de lamp van het lichaam is, specifiek het vermogen tot objectief bewustzijn, de vierde bewustzijnstoestand bij Gurdjieff?
- ChatGPT, eerst dit: "... de overgang naar de twee heren: God en de mammon." Ofwel kijkt men naar binnen, ofwel naar de buitenwereld. Kies!"
ChatGPT: Juist. U legt hiermee een verband dat ik in mijn vorige antwoord niet voldoende heb blootgelegd. Vanuit die benadering krijgt de overgang naar God en de mammon een andere betekenis. Het gaat niet uitsluitend om de keuze tussen geestelijke waarden en geldzucht, maar om de richting waarin de mens zijn aandacht en zijn leven oriënteert.
De mammon vertegenwoordigt dan de gerichtheid op de buitenwereld: bezit, materieel gewin en alles waaraan de mens zich uiterlijk kan hechten. God verwijst naar de andere gerichtheid, naar datgene wat de mens niet uitsluitend door zijn zintuigen en zijn uiterlijke bestaan kan leren kennen. Dat sluit aan bij uw eerdere onderscheid tussen de gewone bewustzijnstoestand en het objectieve bewustzijn. Wie uitsluitend naar buiten kijkt, kan veel over de wereld te weten komen zonder zichzelf werkelijk te leren kennen.
Er is wel één belangrijke nuance: de buitenwereld waarnemen is op zichzelf geen belemmering voor innerlijke ontwikkeling. Het gaat om de vraag waar de mens zijn wezenlijke aandacht op richt en waaraan hij onderworpen is. En daarmee krijgt ook de voorafgaande uitspraak over het oog een diepere betekenis: de richting en de helderheid van het innerlijke oog bepalen wat de mens werkelijk kan zien.
- Juist! Maar: "de richting en de helderheid van het innerlijke oog bepalen wat de mens werkelijk zou kunnen zien."
ChatGPT: Inderdaad! Uw formulering is nauwkeuriger. De woorden 'zou kunnen' zijn essentieel. Het vermogen om de werkelijkheid te zien, betekent immers niet dat de mens die werkelijkheid ook daadwerkelijk ziet. De mens kan zich naar binnen richten, maar daarmee beschikt hij nog niet automatisch over objectief bewustzijn. Daarvoor is verdere innerlijke ontwikkeling nodig. We moeten dus een onderscheid maken tussen de mogelijkheid om te zien en het daadwerkelijk zien. Precies daar ligt de betekenis van het heldere oog binnen de benadering die u naar voren brengt.
- En ja: het oog, dat de lamp van het lichaam is, is wel degelijk het vermogen tot objectief bewustzijn, Gurdjieff's vierde bewustzijnstoestand, dat met het hoger denkcentrum te maken heeft.
ChatGPT: Dan krijgen de woorden van Mattheüs 6:22-24 binnen het kader van Gurdjieff's leer een veel specifiekere betekenis. Het oog dat de lamp van het lichaam is, verwijst volgens uw interpretatie naar het vermogen tot objectief bewustzijn, de vierde bewustzijnstoestand, die met het hoger denkcentrum samenhangt. Daarmee kunnen we de opeenvolging van de uitspraken als volgt begrijpen:
1. ‘Wanneer uw oog helder is’: het vermogen tot objectief bewustzijn is aanwezig en kan functioneren.
2. ‘Dan zal heel uw lichaam verlicht zijn’: de verlichting betreft de mens als geheel, niet alleen zijn verstandelijke kennis.
3. ‘Wanneer uw oog slecht is’: de mens beschikt niet over die heldere waarneming; wat hij voor zien houdt, blijft beperkt tot zijn gewone bewustzijn.
4. ‘Gij kunt niet God dienen en de mammon’: de mens moet kiezen tussen een innerlijke gerichtheid op een hogere werkelijkheid en een gerichtheid die uitsluitend door de uiterlijke, materiële wereld wordt bepaald.
Hierbij is één onderscheid belangrijk: binnen Gurdjieff's leer is het hoger denkcentrum niet hetzelfde als het gewone verstand. Het objectieve bewustzijn kan dus niet eenvoudig worden gelijkgesteld aan intellectueel inzicht.
Uw interpretatie brengt bovendien de samenhang van de passage naar voren: het innerlijke oog verwijst naar het vermogen om te zien; de verlichting betreft de mens als geheel; en de keuze tussen God en de mammon betreft de richting waarin de mens zich oriënteert.
Zo gelezen, gaat de tekst niet alleen over morele gedragsregels, maar over de mogelijkheid van een fundamenteel andere wijze van waarnemen en bewustzijn. Het belangrijkste is dat we de woorden niet geïsoleerd bekijken, maar vanuit het grotere geheel — precies zoals u eerder benadrukte vanuit Gurdjieff's leer.
0o0o0o0o0o0o0o0o0o0o0o0o0
Hebben we nu iets verklaard aangaande: "De lamp van het lichaam is het oog. Wanneer dus uw oog helder is, zal heel uw lichaam verlicht zijn. Is echter uw oog slecht, dan is heel uw lichaam duister. Indien dus zelfs uw innerlijk licht duister is, hoe erg zal dan de duisternis zijn! Niemand kan twee heren dienen: hij zal de een haten en de ander liefhebben, ofwel de een aanhangen en de ander verachten. Gij kunt niet God dienen en de mammon."?
Wel doet het mij denken aan de vraag: “Waarom spreekt Gij tot hen in gelijkenissen?”
Jezus gaf hun ten antwoord: “Enkel aan jullie, mijn leerlingen, is het gegeven de geheimen van het Rijk der hemelen te kennen, maar aan hen daarbuiten is het niet gegeven. Aan wie heeft, zal gegeven worden, en wel in overvloed - en jullie hebben. Maar wie niet heeft, hem zal nog ontnomen worden, zelfs wat hij heeft. Als ik tot die van daarbuiten in gelijkenissen spreek, dan is het omdat zij, ofschoon zij ogen hebben, niet zien – en, ofschoon zij oren hebben, niet horen of begrijpen. Zo wordt in hen de profetie van Jesaja vervuld, die aldus luidt:
"Met uw oren zult gij luisteren en toch niet verstaan,
met uw ogen zult gij kijken en toch niet zien.
Want verhard is het hart van dit volk,
met hun oren luisteren ze slecht
en hun ogen doen zij dicht,
uit vrees dat zij zouden zien met hun ogen,
met hun oren zouden horen,
met hun hart zouden verstaan,
zich zouden bekeren, en Ik hen zou genezen..."
- Beste eclecticus: In Eclecticus wordt in de rubriek 'Spiritualiteit' de nodige antwoorden gegeven.
0o0o0o0o0o0o0o0o0o0o0o0
Nota: Beste bezoeker,
Wist u dat u een korting op bepaalde artikelen die DIMschool aanbiedt kunt verkrijgen?...Klik op deze link - vindt datgene waarin u interesse stelt, verstuur een e-mail naar [email protected], en verwacht een antwoord. Achteraf: geen koopverplichting, natuurlijk. Alvast bedankt! :-)
"Vind mensen, die in zichzelf zowel de motivatie als de aangeboren drijfveer hebben om aan hun Innerlijke Zelf te werken, en we zullen hen gidsen."
- DIMschool vzw, de énige gespecialiseerd in Zelfkennis, zijnde: het kennen van het Zelf -
- Ook kunt u via www.deinnerlijkemens.be met al onze activiteiten kennismaken -
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
En, voel jij je geroepen om Spiritualia te sponsoren?
Klik dan op deze link. Alvast bedankt!
Overschrijven kan ook via: IBAN: BE22 7795 9845 2547 - BIC: GKCCBEBB
- Indien je zo'n (bak)steentje bijdraagt, ook via een aankoop of een Zoek&Vind abonnement, mogen we dan jouw naam hieronder publiceren? Laat het ons weten!
- Ook kan je dus in onze webshop iets aankopen, waaronder:
Archetypen vragenlijst
Kristallen schedels
Pendels
Purperen plaatjes
Wierook & Benodigdheden
Voor de 'Zoekers naar hun Innerlijke Waarheid' is er...: Eclecticus!
En, dan heb je nog ...
DIMschool biedt 10 interessante privé-sessies aan waaruit jij kan kiezen!
Dossier Zelfkennis: Over de Handleiding Pendelen van A tot Z
'Eclecticus': een korte introductie…
Wat is jouw Archetype ? En, ken je ook die van jouw partner?
Een Cursus in Wonderen - A Course in Miracles: een introductie.
Interesse in Kabbala en de Boom des Levens?
Pssst! Jij, ja jij! Leren werken met Runen?… De handleiding is beschikbaar!
Gepost door Tsenne Kikke op donderdag 15 oktober 2026
0 reactie(s)
|