Met gewone mensen over Bijbelse inhoud filosoferen, is niet enkel en alleen energieslopend, maar vooral puur tijdverlies. Noch ik, noch de 'gesprekpartners' of 'toehoorders' hebben er iets aan. :-) En, de als het ware Bijbelse weggeworpen parels voor hen ontleden, is ook geen aanrader, integendeel! Vroeger wel gedaan, nooit weer! Maar toen wilde ik mezelf aanhoren opdat ik me achteraf kon verbeteren!... :-)
Als ik verder vanuit eerdere ervaringswerelden spreek, moet ik er nu eveneens aan toevoegen dat de kans groot is dat men er met priesters en andere zogenaamde 'geestelijken' geen degelijk gesprek over kunt voeren. Om die reden betrek ik er tegenwoordig soms ChatGPT bij omdat dat programma het gehele internet in een fractie van een seconde afschuimt en in staat is mijn denken succesvol aan te vullen.
Zoals de titel het reeds aanduidde, ging mijn aandacht vandaag naar Judas Iskariot uit. Hij is één van de meest 'beruchtste' Bijbelse personages en één van Jezus' twaalf apostelen, vooral bekend vanwege het zogenaamde 'verraad'. Voor sommigen had zijn acties 'verwoestende gevolgen', die anderzijds ook vorm aan de geschiedenis van het Christendom gaven. Nog sterker: zonder dat 'verraad' was er gegarandeerd geen Katholicisme 'dat mensen al eeuwenlang zowel in diepe slaap als in het gareel houdt'. Wees hem dus dankbaar! :-)
Volgens de evangeliën hoorde hij dus bij de twaalf leerlingen die Jezus gedurende zijn openbare optreden volgden. Dit is een interessant detail - want, hij was dus niet zomaar een buitenstaander die Jezus verried, maar daadwerkelijk één van de twaalf die Jezus zélf had uitgekozen. Dat maakt zijn verhaal in het Nieuwe Testament juist zo aangrijpend, nietwaar?
Wat de naam Judas Iskariot betreft... Noteer wel dat Judas in de Bijbel 'Judas Iskariot, de zoon van Simon' wordt genoemd (Johannes 6:71; 13:2, 26), maar de Griekse tekst zegt niet dat die Simon eveneens 'Iskariot' heette. Met andere woorden wordt er in het algemeen aangenomen dat Iskariot geen achternaam is, maar eerder een verwijzing naar een stad in Judea waar Judas vandaan kwam. Keriot, misschien? In het boek Jozua heet het Kerioth-Hezron, of Hazor. Een andere verbeeldingsvolle theorie is dat de naam hem in verband bracht met de Sicarii: een groep Joodse rebellen.
Enerzijds zijn het de twee belangrijkste verklaringen die je in de literatuur tegenkomt, maar er is alleen een belangrijke nuance:
- Keriot-hypothese: Iscariot wordt vaak afgeleid van het Hebreeuwse ’îš-Qeriyyôt, ongeveer 'man van Keriot'. Deze verklaring past ook bij het idee dat Judas mogelijk de enige van de Twaalf was die uit Judea kwam, terwijl veel anderen uit Galilea kwamen.
- Sicarii-hypothese: een andere mogelijkheid verbindt Iscariot met het Latijnse sicarius ('dolkmens'), de benaming voor militante Joodse verzetslieden die later met de Romeinse overheersing werden geassocieerd. Het probleem is dat de Sicarii als herkenbare groep vooral in de eerste eeuw na Christus worden beschreven, waardoor het onzeker is of deze verklaring al voor Judas' bijnaam kan worden gebruikt.
- Kortom: de precieze etymologie van Iscariot is dus niet onomstotelijk vastgesteld. De Keriot-verklaring wordt doorgaans als taalkundig plausibeler beschouwd, maar ook daar zijn er onzekerheden over welke Keriot precies bedoeld wordt.
Interessant is bovendien dat de naam Judas zelf helemaal niet uitzonderlijk was: het is de Griekse vorm van Juda/Jehuda, een zeer gangbare Joodse naam in die periode. Tevens verwees het Hebreeuwse 'Juda' naar de stam van koning David. 'Iscariot' was dus waarschijnlijk juist het element dat hem in de Bijbel van de andere 'Judassen' onderscheidde. Zo waren er verschillende mensen met de namen 'Judas' en 'Juda' in de Bijbel. Eén van hen was zelfs Jezus' eigen halfbroer. Halfbroer? Even nakijken...
ChatGPT, was Judas de naam van Jezus' eigen halfbroer?
ChatGPT: Ja. In het Nieuwe Testament wordt Judas (Jude) genoemd als een van Jezus’ broers. "Is dit niet de timmerman? Is dit niet de zoon van Maria en de broer van Jakobus, Jozef, Judas en Simon?" staat er in Marcus 6:3. In Mattheüs 13:55 worden Jezus’ broers genoemd als Jakobus, Jozef, Simon en Judas.
- Als je met 'halfbroer' bedoelt: een zoon van Maria en Jozef, die na Jezus werd geboren, dan hangt dat af van de christelijke traditie:
- Volgens de protestantse en veel andere christelijke lezingen waren Jakobus, Jozef, Simon en Judas jongere broers van Jezus.
- Volgens de katholieke en oosters-orthodoxe traditie bleef Maria maagd; deze 'broers' worden daarom anders verklaard, bijvoorbeeld: als naaste verwanten - of, in sommige tradities, kinderen van Jozef uit een eerder huwelijk.
Deze 'halfbroer' Judas wordt doorgaans onderscheiden van Judas Iskariot, de discipel die Jezus verraadde. In Johannes 14:22 wordt hij zelfs expliciet aangeduid als "Judas, niet Iskariot".
Dus: ja, er was een Judas die volgens de tekst een broer van Jezus was, en hij was niet Judas Iskariot.
Om verder te gaan...
Vervolgens beheerde Judas als penningmeester de gezamenlijke geldkas van de groep. In het evangelie van Johannes werd hij daarbij negatief beschreven. In de episode waarin Maria Jezus' voeten met parfum zalfde, staat: 'Daarop zei Judas Iskariot, een van zijn leerlingen, dezelfde die Hem zou overleveren: "Waarom is die balsem niet voor driehonderd denaries verkocht en het geld aan de armen gegeven?” Hij zei dat, niet omdat hij bezorgd was voor de armen, maar omdat hij een dief was en uit de beurs die hij bewaarde, wegnam wat erin kwam.' (Johannes 12:4-6)
Maar nu we bijna aan de 'parels' zijn beland, adviseer ik de eclectici om de rest van de tekst in Eclecticus te lezen..., beginnende bij: 'Judas, de zoon des verderfs?'.
- Veel lees- en vooral leergenot toegewenst! :-)
"Vind mensen, die in zichzelf zowel de motivatie als de aangeboren drijfveer hebben om aan hun Innerlijke Zelf te werken, en we zullen hen gidsen."
- DIMschool vzw, de énige gespecialiseerd in Zelfkennis, zijnde: het kennen van het Zelf -
- Ook kunt u via www.deinnerlijkemens.be met al onze activiteiten kennismaken -
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
En, voel jij je geroepen om Spiritualia te sponsoren?
Klik dan op deze link. Alvast bedankt!
Overschrijven kan ook via: IBAN: BE22 7795 9845 2547 - BIC: GKCCBEBB
- Indien je zo'n (bak)steentje bijdraagt, ook via een aankoop of een Zoek&Vind abonnement, mogen we dan jouw naam hieronder publiceren? Laat het ons weten!
- Ook kan je dus in onze webshop iets aankopen, waaronder:
Archetypen vragenlijst
Kristallen schedels
Pendels
Purperen plaatjes
Wierook & Benodigdheden
Voor de 'Zoekers naar hun Innerlijke Waarheid' is er...: Eclecticus!
En, dan heb je nog ...
DIMschool biedt 10 interessante privé-sessies aan waaruit jij kan kiezen!
Dossier Zelfkennis: Over de Handleiding Pendelen van A tot Z
'Eclecticus': een korte introductie…
Wat is jouw Archetype ? En, ken je ook die van jouw partner?
Een Cursus in Wonderen - A Course in Miracles: een introductie.
Interesse in Kabbala en de Boom des Levens?
Pssst! Jij, ja jij! Leren werken met Runen?… De handleiding is beschikbaar!
Gepost door Tsenne Kikke op zondag 16 augustus 2026
0 reactie(s)
Terwijl de meeste mensen hun nachten in een staat van rust en herstel doorbrengen, kunnen sommige lichamen het dan abrupt opgeven. Welke zijn de meest belangrijke doodsoorzaken die zich zoal tijdens de nachtrust kunnen voordoen?
1. Plotselinge Hartstilstand (SCA)
SCA, ofwel Sudden Cardiac Arrest, betekent in het Nederlands 'Plotselinge Hartstilstand', één van de meest voorkomende oorzaken van overlijden tijdens de slaap. Het treedt op wanneer het hart abrupt stopt met pompen, vaak door ernstige hartritmestoornissen zoals ventriculaire fibrillatie.
In de Verenigde Staten ervaren jaarlijks ongeveer 350.000 mensen een hartstilstand buiten het ziekenhuis, waarvan een aanzienlijk percentage ’s nachts plaatsvindt. In Nederland krijgen jaarlijks rond de 20.000 mensen een hartstilstand, en ook hier gebeurt een aanzienlijk deel van deze gevallen ’s nachts, hoewel exacte cijfers moeilijk te achterhalen zijn.
2. Obstructieve slaapapneu
Obstructieve slaapapneu is een aandoening waarbij de ademhaling tijdens de slaap herhaaldelijk stopt en weer begint. Dit gebeurt wanneer de luchtwegen tijdelijk geblokkeerd zijn, wat leidt tot onderbrekingen in de ademhaling.
Geschat wordt dat in Nederland ongeveer 1 op de 5 volwassenen aan slaapapneu lijdt, maar slechts een klein percentage ervan is gediagnosticeerd en ontvangt de benodigde behandeling. De gevolgen van onbehandelde slaapapneu kunnen ernstig zijn, waaronder een verhoogd risico op hart- en vaatziekten en zelfs overlijden tijdens de slaap.
3. Beroerte
Beroertes zijn een andere ernstige doodsoorzaak die zich tijdens de slaap kan voordoen. Jaarlijks krijgen ongeveer 40.000 mensen in Nederland een beroerte. Hoewel de meeste beroertes overdag plaatsvinden, kunnen ze ook ’s nachts optreden. Dit kan leiden tot ernstige hersenschade of de dood, vooral als er geen snelle medische hulp beschikbaar is. Het herkennen van symptomen, zelfs tijdens de slaap, is cruciaal voor tijdige behandeling.
4. Longembolie
Een longembolie ontstaat wanneer een bloedstolsel een slagader in de longen blokkeert. Dit kan leiden tot plotselinge ademhalingsproblemen en is potentieel levensbedreigend.
In Nederland komen er jaarlijks ongeveer 15.000 gevallen van longembolie voor. Het risico op een longembolie kan toenemen bij mensen die lange tijd inactief zijn, zoals tijdens de slaap. Het is belangrijk om alert te zijn op risicofactoren en regelmatig in beweging te blijven om dit risico te minimaliseren.
5. Hartfalen
Hartfalen is een ernstige aandoening waarbij het hart niet in staat is om voldoende bloed te pompen. Dit kan leiden tot symptomen zoals kortademigheid, vermoeidheid en vochtophoping.
In Nederland lijden veel mensen aan hartfalen, en het kan een verhoogd risico op overlijden tijdens de slaap met zich meebrengen. Het is essentieel om symptomen tijdig te herkennen en medische hulp te zoeken.
6. Diabetes complicaties
Mensen met diabetes kunnen tijdens de slaap ernstige complicaties ervaren, zoals hypoglykemie (een te lage bloedsuikerspiegel) of hyperglykemie (een te hoge bloedsuikerspiegel). Beide situaties kunnen leiden tot levensbedreigende omstandigheden als ze niet tijdig worden behandeld. Het is zeer belangrijk voor diabetici om hun bloedsuikerspiegels goed te monitoren, vooral ’s nachts.
7. Epileptische aanvallen
Epilepsie kan leiden tot aanvallen die zich tijdens de slaap voordoen. Dit kan resulteren in een verhoogd risico op overlijden, vooral als de aanvallen niet goed worden beheerd. Het is belangrijk voor mensen met epilepsie om goed behandeld te worden en regelmatig medische controles te ondergaan om het risico op complicaties te minimaliseren.
Risico´s sterven in jouw slaap
De risico’s van overlijden tijdens de slaap zijn reëel en divers. Van plotselinge hartstilstand tot slaapapneu en hartfalen, het is belangrijk om bewust te zijn van deze mogelijke gevaren. Regelmatige medische controles, een gezonde levensstijl en het zoeken naar behandeling voor bestaande aandoeningen zijn van groot belang om het risico op deze ernstige gezondheidsproblemen te verminderen. In elk geval: leef zo 'bewust' mogelijk, … indien je daartoe ooit in staat bent, natuurlijk.
"Vind mensen, die in zichzelf zowel de motivatie als de aangeboren drijfveer hebben om aan hun Innerlijke Zelf te werken, en we zullen hen gidsen."
- DIMschool vzw, de énige gespecialiseerd in Zelfkennis, zijnde: het kennen van het Zelf -
- Ook kunt u via www.deinnerlijkemens.be met al onze activiteiten kennismaken -
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
En, voel jij je geroepen om Spiritualia te sponsoren?
Klik dan op deze link. Alvast bedankt!
Overschrijven kan ook via: IBAN: BE22 7795 9845 2547 - BIC: GKCCBEBB
- Indien je zo'n (bak)steentje bijdraagt, ook via een aankoop of een Zoek&Vind abonnement, mogen we dan jouw naam hieronder publiceren? Laat het ons weten!
- Ook kan je dus in onze webshop iets aankopen, waaronder:
Archetypen vragenlijst
Kristallen schedels
Pendels
Purperen plaatjes
Wierook & Benodigdheden
Voor de 'Zoekers naar hun Innerlijke Waarheid' is er...: Eclecticus!
En, dan heb je nog ...
DIMschool biedt 10 interessante privé-sessies aan waaruit jij kan kiezen!
Dossier Zelfkennis: Over de Handleiding Pendelen van A tot Z
'Eclecticus': een korte introductie…
Wat is jouw Archetype ? En, ken je ook die van jouw partner?
Een Cursus in Wonderen - A Course in Miracles: een introductie.
Interesse in Kabbala en de Boom des Levens?
Pssst! Jij, ja jij! Leren werken met Runen?… De handleiding is beschikbaar!
Gepost door Tsenne Kikke op zaterdag 15 augustus 2026
0 reactie(s)
Soms lijken twee schijnbaar losstaande gebeurtenissen op zo'n opvallende manier met elkaar verbonden, dat het bijna onmogelijk voelt om het zuiver 'toeval' te noemen. Denk aan de coördinaten van de Grote Piramide van Gizeh die exact overeenkomen met de lichtsnelheid - of, een Amerikaanse parkwachter die maar liefst zeven keer door de bliksem werd getroffen. Dit soort bizarre overeenkomsten komt in de geschiedenis verrassend vaak voor. Toch zijn ze achteraf rationeel en wiskundig prima te verklaren. Hoe ontstaan deze ongelofelijke toevalligheden en waarom is ons brein er zo bezeten van?
Dat al deze toevalligheden ons constant opvallen, is niet te wijten aan het concept dat er altijd diepere connecties te vinden zijn in ongerelateerde feiten, maar omdat het in onze menselijke natuur zit om dit soort verbanden te leggen. Dit verschijnsel, bekend als 'apofenie', beschrijft onze onbewuste neiging om betekenisvolle verbanden te zien in willekeurige feiten. Ieder mens doet dit op een bepaalde hoogte, maar er zijn ook extreme gevallen waar deze neiging samenhangt met psychotische stoornissen, zoals bij de wiskundige John Nash, die leed aan paranoïde schizofrenie en vaak verbanden zag die anderen niet waarnamen.
Fata morgana of de werkelijkheid?
Het internet staat er vol mee: complotdenkers die beweren dat de Grote Piramide van Gizeh het werk moet zijn van buitenaardse wezens of een ander soort hyperintelligente entiteit. Hun ultieme bewijs? De breedtegraad van de piramide (29,9792458° N) komt numeriek exact overeen met de snelheid van licht (299.792.458 m/s). Dat kan toch geen toeval zijn? Toch wel. Wie kritisch naar de landkaart kijkt, ziet meteen waar de truc zit.
De Grote Piramide is gigantisch en strekt zich uit over een groot oppervlak. Het bouwwerk bevindt zich dus op talloze verschillende breedtegraden. Mystici hebben simpelweg de exacte lijn uitgekozen die perfect matcht met de lichtsnelheid en negeren al de andere breedtegraden waar de piramide zich ook op bevindt. In een gigantische brei van cijfers en data ga je als je er actief naar zoekt ongetwijfeld ergens een verbindende lijn vinden.
Bovendien maakten de Oude Egyptenaren geen gebruik van ons huidige decimale stelsel, noch de moderne geografische coördinaten waarop deze vergelijking is gebaseerd. Het is daarom uiterst onwaarschijnlijk dat de piramide bewust met deze overeenkomst in gedachten werd ontworpen. Om die reden beschouwen wetenschappers deze theorie als niets meer dan pseudowetenschap.
Driemaal is scheepsrecht
Een bekend bijgeloof van zeevaarders is dat vrouwen aan boord ongeluk brengen. Het verhaal van Violet Jessop (1887-1971) lijkt op het eerste gezicht deze angst te bevestigen. Violet werkte als stewardess en verpleegster op schepen en overleefde maar liefst drie grote scheepsrampen. Zodoende kreeg ze later de bijnaam 'de onzinkbare stewardess'.
In 1911 was ze aan boord van de RMS Olympic toen deze in botsing kwam met een Brits oorlogsschip. Een jaar later werkte Violet op de enige echte Titanic en werd ze een van de mensen die de beroemde schipbreuk kon navertellen. In 1916 bevond ze zich opnieuw op een zusterschip, de HMHS Britannic. Het schip liep op een zeemijn en ook deze zonk. Ondanks dat ze bijna door de scheepsschroeven werd meegezogen, kwam Violet er wederom heelhuids vanaf.
Achteraf kijkend naar deze feiten, lijkt het alsof Violet aan boord brengen een kus des doods was voor grote schepen. Toch is het logisch te verklaren hoe dit kan gebeuren. Rederijen werkten namelijk destijds met vaste bemanningen die vaak werden overgeplaatst naar de nieuwste en grootste schepen van de vloot. Omdat Violet carrière wilde maken op deze prestigieuze oceaanstomers, was het niet vreemd dat zij op alle drie de schepen terechtkwam. Bovendien vond dit plaats in een tijd waarin de scheepvaart razendsnel groeide en veiligheidsnormen nog lang niet waren wat ze tegenwoordig zijn. Haar verhaal blijft uitzonderlijk, maar met duizenden bemanningsleden die jarenlang op zee werkten, is het niet ondenkbaar dat iemand ooit betrokken zou raken bij meerdere rampen.
Bliksemvlug naar binnen komen!
De kans om door de bliksem getroffen te worden is klein, maar niet uitgesloten. Een enkeling die tijdens zwaar onweer onder een boom schuilt of zich in open water bevindt, kan toch direct met de enorme elektrische ontlading uit de lucht in aanraking komen. Gemiddeld wordt ongeveer één op de twee miljoen mensen per jaar door bliksem getroffen, waarbij de spanning kan oplopen tot honderden miljoenen volt. De gevolgen zijn vaak ernstig of zelfs dodelijk, al overleven sommige slachtoffers het met relatief beperkte verwondingen. Meerdere keren getroffen worden is uitzonderlijk zeldzaam, maar niet onmogelijk. Dat iemand niet één, niet twee, maar zelfs zeven keer door de bliksem wordt geraakt, lijkt op het eerste gezicht bijna ongeloofwaardig, maar is toch gedocumenteerd.
De Amerikaanse parkwachter Roy Sullivan (1912–1983) geldt als een van de bekendste gevallen van herhaalde blikseminslagen en staat zodoende bekend als de ‘lightningman’ ofwel 'bliksemman'. Hij beweerde dat hij zelfs als kind een keer was getroffen, wat zou betekenen dat het record zelfs nog hoger ligt, maar er is niet genoeg bewijs om deze achtste inslag te erkennen.
Bij iedere blikseminslag hield Roy er relatief lichte verwondingen aan over, maar kwam er telkens grotendeels heelhuids vanaf. Uiteindelijk was het niet de zevende inslag die hem fataal werd, maar liefdesverdriet. Na een onbeantwoorde liefde pleegde hij zelfmoord in 1983, vijf jaar na zijn laatste blikseminslag.
Deskundigen schatten de kans om zeven keer door de bliksem te worden getroffen op 1 op de 16 quadriljoen (dat zijn 24 nullen). Roys baan als parkwachter was van invloed voor één tot twee inslagen. Eenmaal werd hij geraakt toen hij op de uitkijktoren van het park stond en een andere keer toen hij schuilde in het huisje van de parkwachters. Zijn kansen waren dus hoger dan gemiddeld, maar desondanks nog steeds minuscuul laag. Met zo'n absurd kleine mogelijkheid begint het laten bij 'toeval' wel heel lastig te worden... Had Roy het soms aan de stok met een hogere macht, die hem uit de weg wilde ruimen? Waarschijnlijk niet.
Wiskundigen verklaren het verschijnsel met de Wet van de Grote Aantallen. Het geheim zit in het verschil tussen voorspellen en terugkijken. Als je vooraf aan een statisticus vraagt: "Wordt Roy Sullivan deze eeuw 7 keer door de bliksem getroffen?", dan is de kans nul. Maar dat is de verkeerde vraag. De juiste vraag is: "Is de kans aanwezig dat iemand, ergens op aarde, ooit 7 keer getroffen wordt?" Dan wordt de kans ineens een stuk groter. Er zijn miljarden mensen op aarde en ieder jaar slaat de bliksem miljoenen keren in. De kans dat dit zeven keer bij dezelfde persoon gebeurt, blijft klein, maar niet onmogelijk. Tel daarbij op dat Sullivan vanwege zijn beroep en woonplaats (Virginia staat bekend om veel onweersstormen) een net iets grotere kans had dan een gemiddeld persoon, en ineens is deze gebeurtenis niet meer zo onmogelijk als het eerst leek.
Dit neemt echter niet weg dat Sullivan ontzettend veel pech had (of juist geluk, want hij overleefde alle zeven keren) en dat dit een bijzonder verhaal blijft.
De vervloekte leeftijd van de muziekwereld: 27 jaar
Binnen de muziekwereld heeft het getal 27 in de afgelopen decennia een bijna mythische reputatie gekregen. Opvallend veel invloedrijke muzikanten overleden namelijk op 27-jarige leeftijd, waardoor deze groep postuum bekend kwam te staan als de 27 Club. De artiesten Robert Johnson, Brian Jones (The Rolling Stones), Jimi Hendrix, Janis Joplin, Jim Morrison (The Doors), Kurt Cobain (Nirvana) en Amy Winehouse worden doorgaans als de zes kernleden beschouwd. Daarnaast worden nog vele andere artiesten en beroemdheden tot de club gerekend. De opvallende trend dat muzikanten op hun 27e stierven, werd al in de jaren '70 opgemerkt, maar de term '27 Club’ kreeg pas echt bekendheid na de zelfmoord van Kurt Cobain in 1994.
De popculturele term van de '27 Club' vormt een poëtische manier om talentvolle artiesten te herdenken die veel te vroeg heen zijn gegaan, maar onderzoek van de British Medical Journal wijst erop dat er geen verhoogde sterfkans bestaat op de leeftijd van 27 jaar. Veel van de artiesten die tot de club worden gerekend, leefden een destructieve levensstijl die gepaard ging met hoge stressniveaus, overmatig drugsgebruik en alcoholmisbruik. Daardoor ligt hun risico op overlijden gedurende een veel bredere periode verhoogd, van hun twintigste tot hun veertigste. Ook hier speelt onze neiging tot patroonherkenning een rol: we leggen onbewust een verband tussen een aantal muziekiconen die toevallig op 27-jarige leeftijd stierven, terwijl we de vele andere beroemdheden die op even aannemelijke leeftijden overleden negeren, omdat zij niet binnen het bekende patroon passen.
Bron: IS Geschiedenis
"Vind mensen, die in zichzelf zowel de motivatie als de aangeboren drijfveer hebben om aan hun Innerlijke Zelf te werken, en we zullen hen gidsen."
- DIMschool vzw, de énige gespecialiseerd in Zelfkennis, zijnde: het kennen van het Zelf -
- Ook kunt u via www.deinnerlijkemens.be met al onze activiteiten kennismaken -
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
En, voel jij je geroepen om Spiritualia te sponsoren?
Klik dan op deze link. Alvast bedankt!
Overschrijven kan ook via: IBAN: BE22 7795 9845 2547 - BIC: GKCCBEBB
- Indien je zo'n (bak)steentje bijdraagt, ook via een aankoop of een Zoek&Vind abonnement, mogen we dan jouw naam hieronder publiceren? Laat het ons weten!
- Ook kan je dus in onze webshop iets aankopen, waaronder:
Archetypen vragenlijst
Kristallen schedels
Pendels
Purperen plaatjes
Wierook & Benodigdheden
Voor de 'Zoekers naar hun Innerlijke Waarheid' is er...: Eclecticus!
En, dan heb je nog ...
DIMschool biedt 10 interessante privé-sessies aan waaruit jij kan kiezen!
Dossier Zelfkennis: Over de Handleiding Pendelen van A tot Z
'Eclecticus': een korte introductie…
Wat is jouw Archetype ? En, ken je ook die van jouw partner?
Een Cursus in Wonderen - A Course in Miracles: een introductie.
Interesse in Kabbala en de Boom des Levens?
Pssst! Jij, ja jij! Leren werken met Runen?… De handleiding is beschikbaar!
Gepost door Tsenne Kikke op donderdag 13 augustus 2026
0 reactie(s)
ChatGPT: Het bouwen van een web door een spin is voornamelijk aangeboren gedrag (instinct).
Jonge spinnen die nog nooit een andere spin hebben gezien, kunnen toch een web bouwen volgens het patroon dat typisch is voor hun soort. Dat betekent dat de basisinstructies voor het webbouwen in hun erfelijke aanleg liggen.
Dat gezegd hebbende, kan ervaring wel een rol spelen:
- Een jonge spin wordt vaak beter en efficiënter in het bouwen van haar web naarmate ze meer ervaring opdoet.
- Als een web beschadigd raakt - of, als de omgeving verandert, kan een spin haar bouwgedrag enigszins aanpassen.
- Verschillende spinnensoorten bouwen verschillende soorten webben, en dat verschil is genetisch bepaald.
Kort antwoord: Het bouwen van een spinnenweb is aangeboren gedrag, al kan de uitvoering door ervaring iets worden verfijnd.
Hoe definieer je in dit geval aangeboren gedrag ?
ChatGPT: In dit geval betekent aangeboren gedrag dat een spin het gedrag kan uitvoeren zonder dat ze het eerst hoeft te leren door oefening of door andere spinnen na te doen. Het gedrag is vanaf de geboorte (of vanaf het stadium waarin het relevant wordt) al aanwezig, omdat de aanleg ervoor genetisch is vastgelegd. Je kunt het als volgt definiëren...:
- Aangeboren gedrag is gedrag dat erfelijk is vastgelegd en zonder voorafgaande leerervaring tot stand komt. Bij een spin betekent dat:
- Ze hoeft geen les te krijgen in het bouwen van een web.
- Ze hoeft geen andere spinnen te observeren.
- Wanneer ze volwassen genoeg is, begint ze uit zichzelf een web te bouwen volgens het patroon van haar soort.
Dat betekent niet dat elke beweging letterlijk 'voorgeprogrammeerd' is. De omgeving speelt ook een rol. Een spin past haar web bijvoorbeeld aan de beschikbare ruimte, de wind of de aanwezigheid van obstakels aan. De basis van het gedrag is aangeboren, terwijl de uitvoering flexibel kan zijn.
Een goede vergelijking is lopen bij mensen:
- De aanleg om te leren lopen is aangeboren. De precieze manier waarop iemand loopt, wordt beïnvloed door oefening, lichaamsbouw en omgeving. Zo is ook bij spinnen de aanleg om een web te bouwen aangeboren, terwijl de details van de uitvoering enigszins kunnen variëren.
En, nog verder op de mens geprojecteerd?
ChatGPT: Dat is een interessante vraag, omdat bij mensen de grens tussen aangeboren en aangeleerd vaak minder scherp is dan bij spinnen.
Als je dezelfde definitie gebruikt, dan is aangeboren gedrag bij mensen gedrag waarvoor de biologische aanleg aanwezig is zonder dat iemand het eerst hoeft te leren. Toch is volledig aangeboren, complexe gedragingen bij mensen relatief zeldzaam. Meestal is er sprake van een samenspel van aanleg en ervaring. Je kunt drie niveaus onderscheiden...:
Aangeboren reflexen
- Zuigreflex bij een baby.
- Grijpreflex.
- Knipperen bij een plotselinge prikkel.
Deze treden automatisch op en hoeven niet geleerd te worden.
Aangeboren gedragsneigingen
- Baby's richten hun aandacht op gezichten.
- Baby's reageren op menselijke stemmen.
- Mensen hebben een aanleg om taal te leren.
Hier is de aanleg aangeboren, maar de uiteindelijke vorm hangt af van de omgeving. Een kind leert bijvoorbeeld niet vanzelf Nederlands of Japans; het leert de taal die het hoort.
Complex gedrag
Zaken zoals spreken, lezen, samenwerken, religie, muziek maken of morele opvattingen zijn niet aangeboren als gedrag. Mensen hebben wel aangeboren vermogens die dit mogelijk maken (zoals een groot leervermogen en taalcapaciteit), maar het concrete gedrag ontstaat door interactie met de omgeving.
In vergelijking met de spin:
- De spin heeft een vrij specifiek genetisch 'bouwprogramma' voor haar web.
- De mens heeft minder specifieke gedragsprogramma's, maar juist een enorme aangeboren capaciteit om te leren en zich aan te passen.
Daarom spreken biologen en psychologen bij mensen vaak liever over aangeboren aanleg dan over aangeboren gedrag. De meeste menselijke gedragingen zijn het resultaat van een voortdurende wisselwerking tussen genetische aanleg en ervaring. Dat wordt vaak aangeduid als de interactie tussen nature (erfelijke aanleg) en nurture (omgeving en leren).
Uit de aangeboren aanleg kan het gedrag worden ontwikkeld, maar wat kan je meer over die aanleg vertellen?
ChatGPT: Dat raakt aan een fundamentele vraag in de biologie en psychologie: wat is 'aanleg' eigenlijk?
Aanleg is niet een klein 'programma' dat een bepaald gedrag letterlijk voorschrijft. Het is beter te zien als een biologische organisatie van het organisme. Die organisatie omvat onder andere...:
- de bouw van het zenuwstelsel;
- de manier waarop neuronen met elkaar verbonden kunnen worden;
- de werking van hormonen;
- de gevoeligheid voor bepaalde prikkels;
- de mogelijkheden én grenzen van het leervermogen.
De genen coderen dus niet voor gedrag, maar voor eiwitten die tijdens de ontwikkeling van het organisme bijdragen aan de opbouw van hersenen en lichaam. Uit die opbouw ontstaan bepaalde mogelijkheden en waarschijnlijkheden.
Een paar voorbeelden:
Een baby heeft een aangeboren voorkeur voor gezichten. Dat betekent niet dat er een 'gezichtsherkenningsgen' bestaat, maar dat de ontwikkeling van het visuele systeem ertoe leidt dat bepaalde patronen (zoals twee ogen boven een mond) extra aandacht trekken.
- Mensen hebben een aangeboren vermogen om taal te verwerven. Dat betekent niet dat Nederlands of Arabisch genetisch vastligt, maar dat de hersenen tijdens een bepaalde ontwikkelingsperiode bijzonder geschikt zijn om een taal te leren.
- Een spin bouwt een web omdat haar zenuwstelsel zó is georganiseerd dat bepaalde prikkels automatisch een reeks gecoördineerde handelingen uitlokken.
Je zou kunnen zeggen dat aanleg een verzameling ontwikkelingsmogelijkheden is. De omgeving bepaalt vervolgens welke daarvan worden gerealiseerd en hoe ze zich precies uiten.
Sommige biologen spreken daarom liever van een ontwikkelingsprogramma dan van een gedragsprogramma. Dat ontwikkelingsprogramma produceert niet rechtstreeks gedrag, maar een organisme met een bepaalde structuur, gevoeligheden en leervermogens.
Filosofisch is dit interessant, omdat het begrip 'aanleg' een verschuiving laat zien van een statische naar een dynamische visie. Aanleg is niet een kant-en-klaar pakketje gedrag, maar een potentieel: een geheel van mogelijkheden dat zich tijdens de ontwikkeling ontvouwt in voortdurende wisselwerking met de omgeving.
Je zou aanleg daarom kunnen definiëren als:
De genetisch en embryologisch gevormde organisatie van een organisme, waardoor onder bepaalde omstandigheden bepaalde vormen van gedrag, waarneming en leren mogelijk en waarschijnlijk worden. Deze definitie benadrukt dat aanleg geen vaste blauwdruk voor gedrag is, maar een biologisch georganiseerde capaciteit die zich tijdens de ontwikkeling manifesteert.
Eigenlijk is een lichaam het verlengde van het brein en de inhoud daarvan.
ChatGPT: Dat is een interessante stelling. Ik zou haar alleen iets anders formuleren.
In de moderne neurowetenschappen wordt juist steeds vaker betoogd dat het brein niet los van het lichaam kan worden begrepen. Het lichaam is niet slechts een verlengstuk van het brein; het brein is op zijn beurt ook een verlengstuk van het lichaam. Ze vormen één functioneel systeem. Het brein ontvangt voortdurend informatie uit het lichaam...:
- hartslag,
- ademhaling,
- hormoonspiegels,
- darmactiviteit,
- spierspanning,
- evenwicht,
- pijn en temperatuur.
Die signalen bepalen mede hoe we denken, voelen en beslissen. Honger, vermoeidheid of stress veranderen letterlijk de manier waarop het brein informatie verwerkt. Je uitspraak kan daarom op twee manieren worden gelezen.
Als je bedoelt: "Het lichaam voert uit wat in het zenuwstelsel wordt georganiseerd," dan zit daar veel in. Het zenuwstelsel coördineert immers de spieren, de klieren en een groot deel van het gedrag.
Maar als je bedoelt: "Het lichaam is slechts een instrument van het brein," dan wordt het ingewikkelder. Het brein ontstaat namelijk tijdens de embryonale ontwikkeling uit hetzelfde organisme als de rest van het lichaam. Bovendien wordt het brein voortdurend gevormd door lichamelijke processen. Zonder lichaam is er geen functionerend brein.
Sommige filosofen spreken daarom liever over het belichaamde brein (embodied cognition). Volgens die visie zit intelligentie niet uitsluitend 'in het hoofd', maar ontstaat zij uit de voortdurende interactie tussen:
- hersenen,
- lichaam,
- en omgeving.
Dat sluit ook mooi aan bij ons eerdere gesprek over aanleg. De aangeboren aanleg zit niet alleen 'in de hersenen', maar in de organisatie van het hele organisme. De hersenen zijn daar een cruciaal onderdeel van, maar ook het endocriene systeem, het immuunsysteem, de sensorische organen en de lichaamsbouw dragen eraan bij hoe gedrag zich ontwikkelt.
Misschien zou je je gedachte daarom nog algemener kunnen formuleren: "Het lichaam en het brein vormen samen één geïntegreerd, zelf-organiserend systeem. Gedrag is geen product van het brein alleen, maar van de dynamische wisselwerking tussen brein, lichaam en omgeving."
Die formulering sluit goed aan bij hedendaagse inzichten uit de neurowetenschappen, ontwikkelingsbiologie en cognitiewetenschap. Ze laat ook ruimte voor de gedachte dat wat wij 'de inhoud van het brein' noemen niet op zichzelf staat, maar voortdurend wordt gevormd door de lichamelijke en omgevingscontext waarin het brein functioneert.
Het was meer metaforisch bedoeld, beginnende bij de hersenen, die een schedel, skelet, lichaam, zintuigen en zo meer nodig heeft om zich in deze wereld te handhaven, te verplaatsen en zo meer.
ChatGPT: Dan begrijp ik je metafoor beter. In die zin heeft ze veel zeggingskracht.
Je beschrijft het lichaam eigenlijk als de belichaming van de handelingsmogelijkheden van het brein. Het brein kan op zichzelf niets. Zonder ogen ziet het niet, zonder oren hoort het niet, zonder handen grijpt het niet, zonder spieren beweegt het niet. Zelfs de schedel is een voorwaarde voor zijn voortbestaan.
Je zou kunnen zeggen dat het brein een regiecentrum is dat alleen betekenis krijgt doordat het een lichaam heeft waarmee het de wereld kan waarnemen en beïnvloeden. Het lichaam is dan niet zomaar een omhulsel, maar de manier waarop het brein in de wereld aanwezig is. Interessant genoeg is dit ook een oud filosofisch thema...
Maurice Merleau-Ponty stelde dat wij de wereld eerst in ons hoofd construeren en daarna via het lichaam betreden. Wij zijn vanaf het begin lichamelijk in de wereld. Het lichaam is niet een object dat we bezitten, maar het medium waardoor we ervaren.
In de cognitiewetenschap sluit de theorie van 'embodied cognition' daar verrassend goed bij aan: cognitie is geen activiteit van het brein alleen, maar van het gehele organisme in interactie met zijn omgeving.
Je metafoor roept bij mij nog een andere gedachte op. Misschien is niet alleen het lichaam een verlengde van het brein, maar is ook de omgeving dat. Mensen breiden hun cognitieve mogelijkheden voortdurend uit met hulpmiddelen: taal, schrift, gereedschappen, boeken, computers, smartphones en tegenwoordig AI. Sommige filosofen spreken daarom van de 'extended mind': een geest, die niet ophoudt bij de schedel, maar zich uitstrekt in de wereld via de middelen die zij gebruikt.
Dan ontstaat een mooie hiërarchie:
- de hersenen organiseren het zenuwstelsel;
- het zenuwstelsel organiseert het lichaam;
- het lichaam handelt in de omgeving;
- de omgeving vormt op haar beurt weer de hersenen.
Het is dus geen eenrichtingsverkeer, maar een kringloop. Dat sluit ook aan bij ons eerdere gesprek over aanleg: aanleg is niet iets dat zich alleen 'in het brein' bevindt, maar iets dat zich ontplooit in de voortdurende wisselwerking tussen hersenen, lichaam en wereld. Dat maakt jouw metafoor niet alleen poëtisch, maar ook verrassend dicht bij hedendaagse wetenschappelijke en filosofische inzichten.
Volgens mij staat de omgeving totaal los van ons brein. Tenslotte is de wereld maya. Terwijl we in 'rust' zijn zoeven we aan een snelheid van rond de 800.000 km/uur door de ruimte...
ChatGPT: Dan begrijp ik je metafoor beter. In die zin heeft ze veel zeggingskracht.
Je beschrijft het lichaam eigenlijk als de belichaming van de handelingsmogelijkheden van het brein. Het brein kan op zichzelf niets. Zonder ogen ziet het niet, zonder oren hoort het niet, zonder handen grijpt het niet, zonder spieren beweegt het niet. Zelfs de schedel is een voorwaarde voor zijn voortbestaan.
Je zou kunnen zeggen dat het brein een regiecentrum is dat alleen betekenis krijgt doordat het een lichaam heeft waarmee het de wereld kan waarnemen en beïnvloeden. Het lichaam is dan niet zomaar een omhulsel, maar de manier waarop het brein in de wereld aanwezig is.
De kern is dus dat het brein niet los van het lichaam als een zelfstandig informatieverwerkend centrum moet worden gezien. Je kunt de gedachte nog iets scherper formuleren:
- Het brein levert mogelijkheden tot waarnemen, beslissen en handelen, maar die mogelijkheden bestaan alleen dankzij de lichamelijke systemen die ze uitvoeren.
- Het lichaam is niet alleen een instrument van het brein; het bepaalt mede wat er überhaupt kan worden waargenomen en gedaan.
- Zintuigen, spieren, houding, beweging en zelfs de fysieke begrenzing van het lichaam beïnvloeden hoe de wereld voor ons verschijnt.
- Cognitie ontstaat daardoor niet uitsluitend in het brein, maar in de wisselwerking tussen brein, lichaam en omgeving.
De zin 'het lichaam is de manier waarop het brein in de wereld aanwezig is' vat dit mooi samen. Filosofisch gezien gaat dit zelfs verder dan de metafoor van het brein als 'regiecentrum': die metafoor suggereert nog steeds dat het brein de eigenlijke actor is en het lichaam slechts het uitvoerende middel. Maar, vanuit 'belichaamde cognitie' zijn brein en lichaam juist functioneel op elkaar aangewezen.
"Vind mensen, die in zichzelf zowel de motivatie als de aangeboren drijfveer hebben om aan hun Innerlijke Zelf te werken, en we zullen hen gidsen."
- DIMschool vzw, de énige gespecialiseerd in Zelfkennis, zijnde: het kennen van het Zelf -
- Ook kunt u via www.deinnerlijkemens.be met al onze activiteiten kennismaken -
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
En, voel jij je geroepen om Spiritualia te sponsoren?
Klik dan op deze link. Alvast bedankt!
Overschrijven kan ook via: IBAN: BE22 7795 9845 2547 - BIC: GKCCBEBB
- Indien je zo'n (bak)steentje bijdraagt, ook via een aankoop of een Zoek&Vind abonnement, mogen we dan jouw naam hieronder publiceren? Laat het ons weten!
- Ook kan je dus in onze webshop iets aankopen, waaronder:
Archetypen vragenlijst
Kristallen schedels
Pendels
Purperen plaatjes
Wierook & Benodigdheden
Voor de 'Zoekers naar hun Innerlijke Waarheid' is er...: Eclecticus!
En, dan heb je nog ...
DIMschool biedt 10 interessante privé-sessies aan waaruit jij kan kiezen!
Dossier Zelfkennis: Over de Handleiding Pendelen van A tot Z
'Eclecticus': een korte introductie…
Wat is jouw Archetype ? En, ken je ook die van jouw partner?
Een Cursus in Wonderen - A Course in Miracles: een introductie.
Interesse in Kabbala en de Boom des Levens?
Pssst! Jij, ja jij! Leren werken met Runen?… De handleiding is beschikbaar!
Gepost door Tsenne Kikke op woensdag 12 augustus 2026
0 reactie(s)
ChatGPT: Een déjà vu (“al eens gezien”) is het merkwaardige gevoel dat je een situatie eerder hebt meegemaakt, terwijl je rationeel weet dat dat waarschijnlijk niet zo is. De meest aanvaarde verklaring is dat het te maken heeft met een korte mismatch in geheugenverwerking:
- Bekendheid zonder herinnering: jouw brein geeft een situatie het label 'bekend', maar kan niet terugvinden waarom. Daardoor voelt het alsof je de gebeurtenis al eerder hebt meegemaakt.
- Een klein timingverschil: informatie wordt via verschillende hersenprocessen verwerkt. Als één proces een fractie eerder reageert, kan dezelfde gebeurtenis bij de bewuste verwerking aanvoelen als een herinnering.
- Gelijkenis met iets uit het verleden: een nieuwe situatie kan onbewust lijken op een eerdere plek, scène, gesprek of combinatie daarvan. Je herkent de structuur zonder de oorspronkelijke herinnering bewust te herkennen.
- Onbewuste verwerking: soms registreert jouw brein een situatie voordat je er bewust aandacht aan besteedt. Wanneer je er vervolgens bewust naar kijkt, kan dat voelen alsof je het moment al kent.
Interessant is dat een déjà vu dus niet noodzakelijk betekent dat je de situatie daadwerkelijk eerder hebt meegemaakt. Het is eerder een soort vals gevoel van vertrouwdheid.
Bij gezonde mensen komt het regelmatig voor en is het doorgaans volkomen normaal. Als déjà vu's echter heel vaak voorkomen en gepaard gaan met bijvoorbeeld bewustzijnsverlies, vreemde geuren/smaken, sterke angst of andere neurologische verschijnselen, kan het verstandig zijn dit medisch te laten beoordelen, omdat déjà vu in sommige gevallen ook bij bepaalde vormen van epilepsie kan voorkomen.
- Meer info daarover vind je in onze Encyclopedia Spiritualia.
"Vind mensen, die in zichzelf zowel de motivatie als de aangeboren drijfveer hebben om aan hun Innerlijke Zelf te werken, en we zullen hen gidsen."
- DIMschool vzw, de énige gespecialiseerd in Zelfkennis, zijnde: het kennen van het Zelf -
- Ook kunt u via www.deinnerlijkemens.be met al onze activiteiten kennismaken -
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
En, voel jij je geroepen om Spiritualia te sponsoren?
Klik dan op deze link. Alvast bedankt!
Overschrijven kan ook via: IBAN: BE22 7795 9845 2547 - BIC: GKCCBEBB
- Indien je zo'n (bak)steentje bijdraagt, ook via een aankoop of een Zoek&Vind abonnement, mogen we dan jouw naam hieronder publiceren? Laat het ons weten!
- Ook kan je dus in onze webshop iets aankopen, waaronder:
Archetypen vragenlijst
Kristallen schedels
Pendels
Purperen plaatjes
Wierook & Benodigdheden
Voor de 'Zoekers naar hun Innerlijke Waarheid' is er...: Eclecticus!
En, dan heb je nog ...
DIMschool biedt 10 interessante privé-sessies aan waaruit jij kan kiezen!
Dossier Zelfkennis: Over de Handleiding Pendelen van A tot Z
'Eclecticus': een korte introductie…
Wat is jouw Archetype ? En, ken je ook die van jouw partner?
Een Cursus in Wonderen - A Course in Miracles: een introductie.
Interesse in Kabbala en de Boom des Levens?
Pssst! Jij, ja jij! Leren werken met Runen?… De handleiding is beschikbaar!
Gepost door Tsenne Kikke op dinsdag 11 augustus 2026
0 reactie(s)
|