Ook vandaag was ik alweer een beetje aan het filosoferen, teneinde mijn gedachten niet naar onzinnige zaken te laten afdwalen. Van de drie voedselbronnen is indrukken opdoen nu eenmaal de meest belangrijke. Daarbij stelde ik me zonet in mezelf de vraag: "met wat voeden individuele mensen hun brein zoal?..." Zichzelf met hun eigen automatisch opkomende gedachten bezighouden, kranten en tijdschriften lezen, sportevenementen bijwonen, tv kijken en filmpjes bekijken, romans lezen, doelloos scrollen, mentaal pornobeelden verorberen? Of, zich eerder met piekeren, fantaseren en dagdromen identificeren? We komen er later op terug.
In elk geval verkrijgt de uitdrukking 'De mens wordt in zonde geboren' vanuit Zelfkennis een totaal andere betekenis. Zo bedoelde Gurdjieff met 'de mens kent zichzelf niet' iets radicalers dan de alledaagse gedachte dat we onze sterke en zwakke kanten niet goed kennen. Volgens hem leeft de gewone mens grotendeels mechanisch: gedachten, emoties, gewoonten en reacties ontstaan zonder dat er werkelijk een bewuste keuze aan voorafgaat.
Daarom was 'ken uzelf' voor hem geen intellectuele opdracht, maar een praktijk van zelfobservatie. Je probeert jezelf te zien zoals je werkelijk functioneert — inclusief tegenstrijdigheden, automatische reacties en illusies over jezelf.
Een belangrijke gedachte daarbij is dat er volgens Gurdjieff niet zozeer één stabiel “ik” is. In plaats daarvan zegt iemand op het ene moment “ik wil dit”, even later “ik wil dat”, en vervolgens handelt hij alweer volgens een andere impuls. We ervaren dat allemaal als één persoon, maar Gurdjieff zou zeggen dat er een veelheid van kleine “ikken” aan het werk is. En juist daar zit de paradox: Je kunt jezelf pas leren kennen wanneer je ontdekt hoe weinig je jezelf kent. Zelfkennis begint dus niet met een definitie van wie je bent, maar met het waarnemen van wat er daadwerkelijk 'gebeurt'.
Anderzijds heeft alles wat hierboven staat totaal niets met zonde te maken. Om dus 'De mens wordt in zonde geboren' écht te kunnen begrijpen, is het in de eerste plaats belangrijk te weten wat 'zonde' is.
Kort antwoord: alles wat de innerlijke groei afremt, en dus enkel en alleen betrekking op die mens die daaraan werken wil.
Anders gezegd: de gewone mens kan niet zondigen, toch niet 'bewust'. Wel tegen de maatschappelijke leefregels, wetten, en zo meer, die met innerlijke groei geen uitstaan hebben.
ChatGPT: Ja — vanuit een Gurdjieffiaanse of esoterische opvatting krijgt 'zonde' inderdaad een andere betekenis dan de gebruikelijke religieuze betekenis van overtreding of schuld.
Jouw onderscheid is belangrijk: zonde is dan niet in de eerste plaats iets wat iemand 'doet tegen God' of tegen een externe regel, maar iets wat de ontwikkeling van het bewustzijn belemmert. In die zin kan iemand maatschappelijk volkomen correct handelen en toch, vanuit het perspectief van zelfkennis, voortdurend 'zondigen' tegen zijn eigen mogelijke ontwikkeling.
Daar zit ook een interessante consequentie in voor de uitspraak “de mens wordt in zonde geboren". Als de mens volgens Gurdjieff niet werkelijk bewust geboren wordt, maar aanvankelijk vooral mechanisch leeft, dan is 'zonde' niet zozeer een morele schuld die het kind bij de geboorte draagt. Het verwijst eerder naar een toestand waarin de mens zijn eigen onbewustheid niet ziet en daardoor niet werkelijk aan zichzelf werkt.
Ik zou alleen één nuance aanbrengen in jouw formulering: “De gewone mens kan niet zondigen.”
Binnen deze definitie is dat logisch, maar je kunt het ook scherper formuleren: de gewone mens kan wel maatschappelijk of moreel overtreden, maar 'zondigen' in de eigenlijke betekenis van innerlijke zelfkennis begint pas wanneer er een mogelijkheid tot bewust werken aan zichzelf is. Dan wordt 'zonde' bijna een technische term: het versterken van datgene wat de mens mechanisch, verdeeld en onbewust houdt. Dat sluit heel mooi aan bij wat je eerder aanhaalde: "De mens kent zichzelf niet".
Nature en nurture: wat is aangeboren en wat is aangeleerd?
De discussie over nature en nurture is een veelbesproken onderwerp in de psychologie en filosofie. Het vraagt zich af of genetische bepalingen ons vormen tot wie we zijn of ons milieu/omgeving dit doet. De genetica is de 'nature' kant en de omgeving is de 'nurture' kant. De meeste hedendaagse psychologen geloven dat beide een effect hebben op het ontwikkelen van een type persoon. Kortom...
Daar waar alle eigenschappen, waaronder het genetisch materiaal, door aanleg zijn bepaald, zijn alle eigenschappen van het individu eveneens door opvoeding en vooral door de leefomgeving bepaald. Maar kosmologische eigenschappen maken er eveneens deel van uit, beweerde Gurdjieff.
ChatGPT: In 'Beelzebubs verhalen aan zijn kleinzoon' beschrijft hij kosmische en planetaire invloeden op levende wezens. Hij laat bijvoorbeeld astrologen bij mensen rekening houden met de invloed van verschillende hemellichamen op het moment van conceptie en tijdens de ontwikkeling. Elders in het werk speelt hij bovendien met het idee van planeten waarop wezens één, twee of drie geslachten hebben.
Dat is niet hetzelfde als de moderne astrologische bewering “Mars/Venus bepaalt of iemand homo is”. Bij Gurdjieff is het veel fundamenteler: de mens is onderdeel van een kosmisch systeem van krachten en wetmatigheden. Zijn uitgangspunt is expliciet dat je de mens en het universum niet los van elkaar kunt bestuderen. En daar ontstaat een boeiende parallel met je oorspronkelijke vraag:
Nature/nurture veronderstelt eigenlijk al dat je de oorzaken binnen het biologische individu of zijn aardse omgeving moet zoeken. Gurdjieff's model zegt eerder: misschien is 'nature' zelf veel groter dan wij gewoonlijk aannemen.
Dus als je zijn gedachtegang consequent volgt, zou een eigenschap die iemand bij de geboorte bezit niet noodzakelijk simpelweg 'genetisch' hoeven te zijn. De genetische constitutie zou dan zelf een uitdrukking kunnen zijn van een veel groter kosmisch proces.
Dat is uiteraard geen wetenschappelijk aangetoonde verklaring voor homoseksualiteit. Maar als filosofisch/esoterisch model is het inderdaad een veel interessantere vraag dan alleen 'nature of nurture?'. En, opmerkelijk genoeg is Gurdjieff expliciet bezig met precies de relatie tussen conceptie, planetaire invloeden en de verdere vorming van het individu.
Er zit trouwens nog een interessante complicatie in: Gurdjieff's eigen opvattingen over homoseksualiteit waren niet simpelweg kosmologisch-neutraal. Volgens herinneringen van leerlingen veroordeelde hij homoseksualiteit soms zeer sterk, terwijl binnen zijn eigen groepen ook homoseksuele leerlingen aanwezig waren. Dat maakt het extra interessant om zijn kosmologie en zijn persoonlijke seksuele moraal niet automatisch als één en hetzelfde systeem te behandelen.
- Vervolgd in de rubriek 'Homoseksualiteit' van Eclecticus.
0o0o0o0o0o0o0o0o0o0o0o0o0o0
"Het goddelijke doel van de Wet van het Leven is het vervolmaken en verfijnen van de natuur van de mens, totdat het een volledige en volmaakte uitdrukking is van Zichzelf. Dit vereist een constante controle van het individu, een alert zijn, totdat zijn hele natuur een eenheid is in het tot uitdrukking brengen van het ene enkele doel. Op deze manier beantwoordt de mens zijn bestemming."
- Uit: 'De Meesters van het Verre Oosten' -
Nota: Beste bezoeker,
Wist u dat u een korting op bepaalde artikelen die DIMschool aanbiedt kunt verkrijgen?...Klik op deze link - vindt datgene waarin u interesse stelt, verstuur een e-mail naar [email protected], en verwacht een antwoord. Achteraf: geen koopverplichting, natuurlijk. Alvast bedankt! :-)
"Vind mensen, die in zichzelf zowel de motivatie als de aangeboren drijfveer hebben om aan hun Innerlijke Zelf te werken, en we zullen hen gidsen."
- DIMschool vzw, de énige gespecialiseerd in Zelfkennis, zijnde: het kennen van het Zelf -
- Ook kunt u via www.deinnerlijkemens.be met al onze activiteiten kennismaken -
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
En, voel jij je geroepen om Spiritualia te sponsoren?
Klik dan op deze link. Alvast bedankt!
Overschrijven kan ook via: IBAN: BE22 7795 9845 2547 - BIC: GKCCBEBB
- Indien je zo'n (bak)steentje bijdraagt, ook via een aankoop of een Zoek&Vind abonnement, mogen we dan jouw naam hieronder publiceren? Laat het ons weten!
- Ook kan je dus in onze webshop iets aankopen, waaronder:
Archetypen vragenlijst
Kristallen schedels
Pendels
Purperen plaatjes
Wierook & Benodigdheden
Voor de 'Zoekers naar hun Innerlijke Waarheid' is er...: Eclecticus!
En, dan heb je nog ...
DIMschool biedt 10 interessante privé-sessies aan waaruit jij kan kiezen!
Dossier Zelfkennis: Over de Handleiding Pendelen van A tot Z
'Eclecticus': een korte introductie…
Wat is jouw Archetype ? En, ken je ook die van jouw partner?
Een Cursus in Wonderen - A Course in Miracles: een introductie.
Interesse in Kabbala en de Boom des Levens?
Pssst! Jij, ja jij! Leren werken met Runen?… De handleiding is beschikbaar!
Gepost door Tsenne Kikke op zondag 23 augustus 2026
0 reactie(s)
De matroesjka is een holle houten pop en onderdeel van een reeks steeds kleinere in elkaar passende poppetjes. Ze kunnen worden opengemaakt dankzij een naad ter hoogte van de buik, behalve de kleinste, die vaak als baby is beschilderd.
Matroesjka's worden sinds circa 1890 in Rusland vervaardigd. De meubelmaker Vasili Petrovitsj Zvjozdotsjkin en de schilder Sergei Vasiljevitsj Maljoetin waren de eersten, mogelijk in opdracht van de industrieel Savva Mamontov. Het idee werd waarschijnlijk afgeleid van de traditionele Japanse gelukspoppetjes en waren als kinderspeelgoed bedoeld. Op de 'Exposition Universelle' van 1900 in Parijs toonde de vrouw van Mamontov de poppetjes. Ze werden bekroond met een bronzen medaille. Dit was het begin van de populariteit van de matroesjka.
De naam is afkomstig van het Russische woord matrjosjka, dat het koosnaampje is van Matrjona, een boerinnennaam. Het woord baboesjka, dat in Nederland veelvuldig voor dit poppetje wordt gebruikt, is weliswaar Russisch, maar heeft een andere betekenis, namelijk: grootmoeder.
Zo'n matroesjka, van berken- of lindenhout vervaardigd, bestaat doorgaans uit zeven of acht poppetjes, maar ook andere aantallen komen voor, soms meer dan 30. De prijs ervan is afhankelijk van het formaat, het aantal poppetjes in de set - variërend van vier tot enkele tientallen - en de kwaliteit van de afbeeldingen.
De traditionele matroesjka beeldt een boerenmeisje (of -jongen, met uitzondering van het buitenste poppetje, dat altijd een meisje is) in traditionele kleding uit. Op de buik van ieder poppetje staat een figuratieve afbeelding of een schildering met een bepaald thema. Belangrijk is in dat geval dat ieder poppetje een afbeelding toont die onderdeel vormt van de set, maar geen kleinere kopie is van een van de voorgaande. Traditionele onderwerpen zijn kerken, bezienswaardigheden, sprookjes en religieuze afbeeldingen.
Bron: Wikipedia
Kate Bush's 'Baboeshka' gaat over een vrouw die liefdesbrieven naar haar man stuurt en met 'Baboeshka' ondertekend. Volgens een interview dat Bush in 1980 gaf aan de Australische tv-serie Countdown, vertelt het nummer over het verlangen van een vrouw om de trouw van haar man te testen. Om dit te doen neemt ze de schrijversnaam Baboeshka aan en stuurt ze briefjes naar haar man in de gedaante van een jongere vrouw – iets waarvan ze vreest dat het het tegenovergestelde is van hoe haar man haar momenteel ziet. Vandaar de scherpe regels 'Net zoals zijn vrouw voordat ze 'bevroren' was op hem / Net zoals zijn vrouw toen ze mooi was.' De val wordt gezet wanneer Baboeshka, in haar bitterheid en paranoia, een ontmoeting met haar man regelt, die zich aangetrokken voelt tot het personage dat hem aan zijn vrouw van vroeger herinnert. Hierdoor verpest ze de relatie door haar paranoia. Bush zei dat ze oorspronkelijk niet wist dat 'бaбушка' (babushka) het Russische woord voor 'grootmoeder' was...
Nawoord
Ondanks het feit dat alles wat bestaat een functie in zichzelf kan meedragen, heeft niets enige betekenis. Welke betekenis zal een Kayapo indiaan, die nog nooit een blanke heeft ontmoet, aan een houten kruis geven? Feit is dat niets betekenis heeft, behalve de betekenis die jij er zélf aan geeft...
Indien ik dus een 'spirituele betekenis' aan mijn matroesjka's geef, om me aan iets in mezelf te 'herinneren', is dat mijn zaak. :-)
Nota: Beste bezoeker,
Wist u dat u een korting op bepaalde artikelen die DIMschool aanbiedt kunt verkrijgen?...Klik op deze link - vindt datgene waarin u interesse stelt, verstuur een e-mail naar [email protected], en verwacht een antwoord. Achteraf: geen koopverplichting, natuurlijk. Alvast bedankt! :-)
"Vind mensen, die in zichzelf zowel de motivatie als de aangeboren drijfveer hebben om aan hun Innerlijke Zelf te werken, en we zullen hen gidsen."
- DIMschool vzw, de énige gespecialiseerd in Zelfkennis, zijnde: het kennen van het Zelf -
- Ook kunt u via www.deinnerlijkemens.be met al onze activiteiten kennismaken -
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
En, voel jij je geroepen om Spiritualia te sponsoren?
Klik dan op deze link. Alvast bedankt!
Overschrijven kan ook via: IBAN: BE22 7795 9845 2547 - BIC: GKCCBEBB
- Indien je zo'n (bak)steentje bijdraagt, ook via een aankoop of een Zoek&Vind abonnement, mogen we dan jouw naam hieronder publiceren? Laat het ons weten!
- Ook kan je dus in onze webshop iets aankopen, waaronder:
Archetypen vragenlijst
Kristallen schedels
Pendels
Purperen plaatjes
Wierook & Benodigdheden
Voor de 'Zoekers naar hun Innerlijke Waarheid' is er...: Eclecticus!
En, dan heb je nog ...
DIMschool biedt 10 interessante privé-sessies aan waaruit jij kan kiezen!
Dossier Zelfkennis: Over de Handleiding Pendelen van A tot Z
'Eclecticus': een korte introductie…
Wat is jouw Archetype ? En, ken je ook die van jouw partner?
Een Cursus in Wonderen - A Course in Miracles: een introductie.
Interesse in Kabbala en de Boom des Levens?
Pssst! Jij, ja jij! Leren werken met Runen?… De handleiding is beschikbaar!
Gepost door Tsenne Kikke op zaterdag 22 augustus 2026
0 reactie(s)
Beste eclecticus,
Denken vanuit het denkcentrum van het bewegingscentrum zou zowel het formatorische als de fantasiewereld moeten kunnen overstijgen. Terwijl ik de dingen uitschrijf, heb ik dan soms ook iets specifieks in mijn achterhoofd. Bijvoorbeeld, de vraag: wat hebben Werelden -6, -12 en -24 met onze Wereld-48 te maken? Want, volgens mij beïnvloeden ze al honderden miljoenen jaren al wat er zich in het laboratorium van Moeder Natuur experimenteel afspeelt.
Zo breidde ik aan de vorige blog - met betrekking tot het thema 'mensheid' - een extra staartje... :-)
ChatGPT, toen Ella Al-Shamahi het over DNA-onderzoek en de evolutieleer had, kwamen de cijfers 3 miljoen, 300.000 en 30.000 aan bod. Wat weet je daarvan?
ChatGPT: Ja. Ik vermoed dat je doelt op de cijfers die Ella Al-Shamahi gebruikte in haar BBC-serie 'Human' over onze menselijke evolutie. Ik heb het even nagezocht, en de drie getallen lijken naar verschillende mijlpalen te verwijzen, niet naar één DNA-berekening.
300.000 jaar — Dit is ongeveer hoe lang Homo sapiens al bestaat. Fossielen uit Afrika, onder meer uit Jebel Irhoud in Marokko, hebben ertoe geleid dat onze soort veel ouder wordt gedateerd dan vroeger gedacht. Al-Shamahi benadrukt dat er rond 300.000 jaar geleden bovendien meerdere andere menselijke soorten leefden.
30.000 jaar — Dit getal komt in haar verhaal onder meer terug bij de langdurige periode waarin neanderthalers en Homo sapiens naast elkaar voorkwamen. Op de berg Karmel in Israël waren er bijvoorbeeld grotten waarin beide soorten op verschillende momenten leefden.
3 miljoen jaar — Dit is waarschijnlijk een verwijzing naar een veel oudere fase van de menselijke evolutie: enkele miljoenen jaren geleden leefden onze vroege voorouders al in Afrika. Het is dus niet de leeftijd van Homo sapiens zelf.
Er is overigens een belangrijk punt bij DNA-onderzoek: DNA vertelt ons niet simpelweg "de mens bestaat X miljoen jaar". Met genetische gegevens kunnen onderzoekers onder andere reconstrueren wanneer populaties zich van elkaar afscheidden, hoeveel ze onderling kruisten en hoe groot populaties in het verleden waren. Zo weten we inmiddels dat Homo sapiens niet netjes een rechte evolutionaire lijn vormt, maar dat onze voorouders herhaaldelijk met andere mensachtigen vermengden. Al-Shamahi vat het zelf kernachtig samen: we leefden in een wereld met meerdere menselijke soorten en zijn nu de enige overgebleven soort.
Terug naar een ver verleden en het thema 'Kunst'...
Het woord 'holbewoner' wordt voornamelijk gebruikt voor mensen uit de prehistorie die (tijdelijk) in grotten of andere natuurlijke schuilplaatsen leefden. Veel van die prehistorische volkeren beschilderden rotswanden. De oudste bewijzen daarvan vindt men in Sulawesi (Indonesië). Indertijd waren het aldaar prehistorische moderne mensen, oftewel Homo sapiens. Ze woonden niet noodzakelijk permanent in grotten die waarschijnlijk eerder als plekken voor onder meer rituelen werden gebruikt.
Hun schilderingen zijn bovendien veel ouder dan lang werd gedacht. De gevonden afbeeldingen zijn minstens 45.500 jaar oud, waaronder de onderstaande van een Sus celebensis, ook bekend als het celebeswrattenzwijn, dat aldaar ondertussen wel gedomesticeerd is.
In het algemeen zijn de belangrijkste kenmerken van rotsschilderingen het gebruik van natuurlijke pigmenten, zoals oker en houtskool, voor de afbeeldingen van dieren, menselijke figuren en geometrische figuren.
Maar, zagen onze voorouders het wel als 'rotskunst'? Of, eerder om het dagelijkse leven uit die tijd uit te beelden waarin het artistieke totaal onbelangrijk was? Ikzelf, bijvoorbeeld, zag daar nooit een kunstvorm in - en, om eerlijk te zijn, vermoed ik dat ik reeds op 4/5-jarige leeftijd beestjes kon tekenen en vlakken, die genummerd waren, kon inkleuren, waarbij elk cijfer naar een bepaalde kleur verwees.
Geen rotskunst?
ChatGPT: Ja, dat is een interessante nuance. We kunnen de term ‘rotskunst’ eigenlijk niet zomaar gelijkstellen aan het moderne idee van kunst.
Prehistorische mensen hadden waarschijnlijk geen apart begrip van ‘kunst’ zoals wij dat kennen. De afbeeldingen konden verschillende functies hebben: ze konden te maken hebben met rituelen, geloof, jacht, sociale communicatie of het vertellen van verhalen. Sommige voorstellingen lijken heel nauwkeurig dieren weer te geven, wat erop kan wijzen dat de makers hun omgeving en ervaringen bewust wilden vastleggen.
Tegelijk weten we niet precies waarom een bepaalde rotstekening werd gemaakt. Er zijn geen geschreven bronnen die ons dat vertellen. Daarom is het moeilijk om te zeggen dat het uitsluitend bedoeld was om het dagelijkse leven af te beelden.
Je zou dus kunnen stellen: rotskunst was waarschijnlijk meer dan alleen kunst in onze moderne betekenis. Het was mogelijk een manier waarop prehistorische mensen hun wereld, ervaringen en overtuigingen uitdrukten. De artistieke kwaliteit was misschien niet het belangrijkste doel, maar de afbeeldingen tonen wel dat ze bewust bezig waren met vorm, kleur en voorstelling.
En dat was dan één van de meest interessante zaken die ik in de videoclip aanhoorde...
Terwijl Ella Al-Shamahi het over DNA-onderzoek had, verwees ze naar de afbeeldingen van okerkleurige handen die op sommige rotswanden te ontwaren zijn. Ze had het toen eveneens over positieve en negatieve handstencils...
- Bij een negatief handstencil legde men de hand tegen de rots en blies of spoot men okerpigment over de hand heen. Nadat de hand was weggehaald, bleef de omtrek zichtbaar.
- Bij een positief handstencil doopte men de handpalm in verf en drukte men deze vervolgens tegen de rotswand, waardoor een afdruk van de hand ontstond.
ChatGPT, hebben de okerkleurige mensenhanden die op sommige rotswanden te zien zijn een betekenis?
ChatGPT: Ja — waarschijnlijk, maar we weten niet precies welke en daarom zijn er verschillende hypotheses:
- Een teken van aanwezigheid: iets als “ik was hier” of een blijvende afdruk van een persoon. Recente onderzoekers zien handafdrukken ook als een manier waarop mensen hun aanwezigheid en identiteit aan een bepaalde plek verbonden.
- Een symbolische of rituele betekenis: vooral omdat veel handen zich diep in grotten bevinden en bewust op bepaalde plekken lijken te zijn aangebracht.
- Een vorm van gebarentaal: bij sommige grotten ontbreken delen van vingers. Een onderzoek uit 2021 stelde voor dat sommige houdingen mogelijk echte handgebaren waren, vergelijkbaar met een gebarensysteem. Dat blijft echter een hypothese.
- Een sociale herinnering: opvallend is dat er handen van mannen, vrouwen én kinderen zijn gevonden. In de Cosquer-grot bijvoorbeeld wijzen de verschillende handformaten op deelname van meerdere mensen.
En de okerkleur zelf was waarschijnlijk niet zomaar toevallig: rood oker werd in verschillende prehistorische contexten gebruikt en kan een symbolische betekenis hebben gehad, hoewel we die betekenis niet met zekerheid kunnen reconstrueren.
Een bijzonder interessant detail: sommige van die handen lijken vingers te missen. Vroeger dacht men soms aan amputatie, maar tegenwoordig wordt ook serieus onderzocht of mensen hun vingers bewust hebben gebogen om bepaalde handtekens te maken.
Dus: ze waren waarschijnlijk meer dan decoratie, maar of een bepaalde hand bijvoorbeeld “ik”, “jager”, “familie”, een religieus teken of iets heel anders betekende, kunnen we meestal niet meer weten.
Een heel mooi detail is, dat bij veel prehistorische handstencils linkerhanden veel talrijker dan rechterhanden. Dat heeft waarschijnlijk vooral te maken met de manier waarop de verf werd aangebracht.
Een rechtshandig persoon kon bijvoorbeeld:
- de linkerhand tegen de rots leggen - met de rechterhand oker- of ander pigment rond de hand blazen of spuiten - de linkerhand weghalen, en zo bleef een negatief silhouet van de hand achter. Daardoor ontstond er automatisch een overschot aan linkerhanden. Het betekent dus niet noodzakelijk dat er in die gemeenschappen veel meer linkshandigen waren.
Maar er zit nog iets interessants achter
Onderzoekers kunnen soms aan de vorm en afmetingen van de handen zien dat er verschillende mensen bij betrokken waren. Er zijn handen van volwassenen, maar ook van kinderen. Dat maakt het waarschijnlijk dat het aanbrengen van handen soms een sociale activiteit was: mensen lieten letterlijk hun aanwezigheid achter op een bijzondere plek.
En sommige grotten bevatten tientallen of zelfs honderden handafdrukken. Wanneer je daar tussen staat, is het dus mogelijk dat je naar een soort prehistorische verzameling menselijke handtekeningen kijkt — gemaakt duizenden jaren voordat er geschreven namen bestonden. De beroemde grotschilderingen van bijvoorbeeld Grotte Chauvet en Cueva de las Manos laten dit heel duidelijk zien.
Het fascinerende is dat we wel kunnen reconstrueren hoe ze de handen maakten, maar veel moeilijker kunnen bepalen waarom. Dat laatste blijft grotendeels een mysterie.
Terug naar de videoclip...
Daaruit leidde ik af dat je met Ella Al-Shamahi - net als wij, vol van zichzelf - een gezellige babbel kunt slaan. :-)
Aan de betekenis van die handen gaf ze volgens mij wel een eenvoudige verklaring die de toenmalige werkelijkheid sterk benaderde. Welke?
Wel, soms zie je naast de afbeelding van een dier zo'n afdruk van mensenhanden. Volgens haar kon die naar gevaar verwijzen, zo van: "Opgepast! Blijf ervan weg!". En, indien je het niet genoteerd had, bekijk die afbeelding dan maar even opnieuw...
Nota: Beste bezoeker,
Wist u dat u een korting op bepaalde artikelen die DIMschool aanbiedt kunt verkrijgen?...Klik op deze link - vindt datgene waarin u interesse stelt, verstuur een e-mail naar [email protected], en verwacht een antwoord. Achteraf: geen koopverplichting, natuurlijk. Alvast bedankt! :-)
"Vind mensen, die in zichzelf zowel de motivatie als de aangeboren drijfveer hebben om aan hun Innerlijke Zelf te werken, en we zullen hen gidsen."
- DIMschool vzw, de énige gespecialiseerd in Zelfkennis, zijnde: het kennen van het Zelf -
- Ook kunt u via www.deinnerlijkemens.be met al onze activiteiten kennismaken -
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
En, voel jij je geroepen om Spiritualia te sponsoren?
Klik dan op deze link. Alvast bedankt!
Overschrijven kan ook via: IBAN: BE22 7795 9845 2547 - BIC: GKCCBEBB
- Indien je zo'n (bak)steentje bijdraagt, ook via een aankoop of een Zoek&Vind abonnement, mogen we dan jouw naam hieronder publiceren? Laat het ons weten!
- Ook kan je dus in onze webshop iets aankopen, waaronder:
Archetypen vragenlijst
Kristallen schedels
Pendels
Purperen plaatjes
Wierook & Benodigdheden
Voor de 'Zoekers naar hun Innerlijke Waarheid' is er...: Eclecticus!
En, dan heb je nog ...
DIMschool biedt 10 interessante privé-sessies aan waaruit jij kan kiezen!
Dossier Zelfkennis: Over de Handleiding Pendelen van A tot Z
'Eclecticus': een korte introductie…
Wat is jouw Archetype ? En, ken je ook die van jouw partner?
Een Cursus in Wonderen - A Course in Miracles: een introductie.
Interesse in Kabbala en de Boom des Levens?
Pssst! Jij, ja jij! Leren werken met Runen?… De handleiding is beschikbaar!
Gepost door Tsenne Kikke op zaterdag 22 augustus 2026
0 reactie(s)
Iemand die door de inhoud gefascineerd was, stuurde mij onderstaande videoclip. Daarin sluit paleoantropologe Ella Al-Shamahi zich bij Hakeem Oluseyi aan om vanuit een verloren wereld te verkennen waar Homo sapiens ooit de planeet deelde met minstens zeven andere menselijke soorten.
Feit is wel dat evolutie niet lineair verliep, en dat is volgens mij misschien wel een van de belangrijkste inzichten die ze uit haar verbeeldingswereld kon halen en er de term "ghost lineage" bij betrok.
Ook in de leerstellingen van Gurdjieff is er sprake van 'schokken' die het lineaire naar de achtergrond doet verdwijnen. Een proces dat er vanop een afstand lineair uitziet, kan dus bij nadere beschouwing door breuken, vertakkingen en onverwachte overgangen worden gevormd. En als metafoor past het begrip 'ghost lineage' er verrassend mooi bij - want, tussen twee zichtbare toestanden kan er een onzichtbare of onvolledig gereconstrueerde geschiedenis zitten. Om verder te gaan...
In de videoclip duiken Ella en Hakeem in de cultuur van de Neanderthalers, de mysterieuze Denisovans en de oude DNA-ontdekkingen die het verhaal van wie wij zijn herschreven. Daarna richt Ella de camera op zichzelf en deelt ze haar persoonlijke reis van creationist naar toonaangevend expert op het gebied van menselijke evolutie, en de lange, moeilijke weg die alles uitdaagde wat zij sinds ze veel jonger was 'dacht te weten'.
ChatGPT, wat weet je over het 'ghost dna' van Ella Al-Shamahi te vertellen?
ChatGPT: Zij heeft het over iets dat in de paleoantropologie “ghost DNA” of een “ghost lineage” wordt genoemd. Het klinkt spectaculairder dan het is: het gaat niet om letterlijk “spook-DNA”, maar om DNA-sporen die afkomstig lijken te zijn van een uitgestorven menselijke populatie waarvan we nog geen fossiel of volledig genoom hebben gevonden.
In bovenstaande uitzending van NOVA bespreekt Al-Shamahi een nieuw onderzoek waarin onderzoekers aanwijzingen vinden voor één of meer onbekende archaïsche menselijke afstammingslijnen. Ze benadrukt daarbij dat het onderzoek nog vroeg is en dat we nog niet weten welk soort mens deze genetische bijdrage leverde.
Het idee werkt ongeveer zo:
- Van Neanderthalers hebben we fossielen én DNA.
- Van Denisovanen hadden we aanvankelijk alleen een klein botfragment en DNA; pas later kwamen er meer fossiele aanwijzingen.
- Maar in het DNA van moderne mensen zitten patronen die niet goed verklaard worden door Homo sapiens + Neanderthalers + Denisovanen.
Als zulke patronen statistisch overtuigend zijn, kan dat erop wijzen dat onze voorouders zich ooit met een nog onbekende menselijke populatie vermengden.
Die populatie noemen genetici voorlopig een "ghost lineage", omdat we niet weten wie ze precies waren. Het interessante getal is 20%, en hier zit waarschijnlijk de grootste verwarring.
Al-Shamahi noemt in het interview een model waarbij ongeveer 20% van het DNA van bepaalde menselijke populaties aan zo'n onbekende afstammingslijn zou kunnen worden toegeschreven. Ze zegt er echter nadrukkelijk bij dat dit een vroeg en controversieel resultaat is. Dat betekent dus niet dat 20% van onze genen komt van een mysterieuze onbekende mens. Dat is een veel te stellige interpretatie.
Er zijn bovendien verschillende onderzoeken die verschillende “ghost ancestry”-signalen bestuderen. Een ouder onderzoek van UCLA vond bijvoorbeeld aanwijzingen voor een onbekende archaïsche populatie in West-Afrikaanse genomen, maar de onderzoekers benadrukten juist dat ze de identiteit van die populatie niet konden vaststellen.
En, er is in 2026 iets nieuws bijgekomen...
Dit onderwerp is momenteel extra interessant omdat er deze zomer nieuw onderzoek is verschenen. Een studie die in juli 2026 werd besproken, rapporteert aanwijzingen voor twee onbekende archaïsche menselijke afstammingslijnen. Eén daarvan lijkt genetische sporen te hebben achtergelaten in moderne mensen; een andere wordt indirect teruggevonden via Denisovan-DNA.
Daarbij gaat het volgens de berichtgeving om een bijdrage van rond de 1% van het genoom voor bepaalde van deze signalen — dus opnieuw iets heel anders dan de spectaculaire 20%-claim uit het andere model. Kortom: de spectaculaire 20%-claim waar Al-Shamahi naar verwijst is niet hetzelfde als de nieuwe studie uit juli 2026.
Waarom is al het vorige zo fascinerend?
Wel, omdat het onze voorstelling van menselijke evolutie verandert. Het oude beeld was ongeveer: Homo sapiens → Neanderthalers Denisovanen → moderne mens.
Het huidige beeld lijkt steeds meer op een netwerk van populaties die elkaar herhaaldelijk ontmoetten en genetisch materiaal uitwisselden: verschillende archaïsche Homo-populaties ↔ Homo sapiens ↔ Neanderthalers ↔ Denisovanen ↔ andere nog onbekende populaties. En sommige van die populaties kennen we uitsluitend doordat hun DNA indirect in ons eigen DNA is blijven zitten."
Dat is precies waarom de term 'ghost lineage" zo mooi is: we hebben mogelijk een genetische handtekening van een populatie waarvan geen enkel geïdentificeerd fossiel bekend is.
Maar: we weten nog niet hoe die “ghost” eruitzag, waar precies hij leefde, of hij een afzonderlijke soort was, en hoeveel van ons DNA werkelijk van hem afkomstig is. Dat zijn de interessante open vragen — en daar moet je voorzichtig zijn met de sensationele claims die momenteel op sociale media rondgaan.
Ella Al-Shamahi heeft het over een 'ghost lineage': kan dat ook op de evolutie tussen paard en zebra worden geprojecteerd?
ChatGPT: Ja — maar met een belangrijke nuance. Als je met ghost lineage bedoelt wat Ella Al-Shamahi ermee bedoelt in de paleontologische context, dan is het concept heel goed toepasbaar op de evolutie van paarden en zebra’s.
Een ghost lineage is een evolutionaire tak die je in een stamboom kunt afleiden omdat je afstammelingen ervan kent, maar waarvoor er gedurende een bepaalde periode geen fossiel bewijs is. Het is dus niet noodzakelijk een onbekende soort; het is vooral een hiatus in ons fossielenbestand.
Bij Equus — het geslacht waartoe paarden, zebra's en ezels behoren — zie je precies zo'n probleem:
- Genomische gegevens plaatsen de gemeenschappelijke voorouder van de huidige paarden, zebra's en ezels rond 4,0–4,5 miljoen jaar geleden.
- Er zijn fossielen die helpen om de daaropvolgende vertakkingen te reconstrueren, maar het fossielenbestand is verre van een continue reeks waarin je netjes iedere generatie of zelfs iedere soort kunt volgen.
- Paleontologen hebben bijvoorbeeld voorgesteld dat Noord-Amerikaans Equus simplicidens een belangrijke vroege stamvorm was waaruit later verschillende Oude-Wereldlijnen voortkwamen, waaronder de lijn richting de zebra's. Maar de precieze fylogenie van Equus is nog onderwerp van debat.
En hier wordt het interessant... Je moet dus niet denken:
paard → tussenpaard → zebra. Dat is een te lineair beeld van evolutie. Er ontbreekt dus iets...
Het is eerder:
┌── paarden
│
───────────┤
│ ┌── zebra's
└───────┤
└── ezels
De takken tussen de gemeenschappelijke voorouder en de levende soorten kunnen gedeeltelijk uit fossielen bekend zijn, maar voor sommige intervallen weten we vooral dat een evolutionaire tak moet hebben bestaan — omdat de latere afstammelingen er zijn — zonder dat we de fossielen van die tak hebben gevonden. Dat is precies waar ghost lineage nuttig wordt.
Er is bovendien een extra complicatie: bij paardachtigen was evolutie niet simpelweg een nette splitsing waarbij na de splitsing alle genen strikt hun eigen weg gingen. Genomisch onderzoek heeft meerdere gevallen van hybridisatie/gene flow tussen paardachtigen gevonden, zelfs tussen soorten met sterk verschillende aantallen chromosomen. Dus je krijgt eigenlijk een combinatie van:
fossiele gaten + vertakkende evolutie + migratie + soms genetische uitwisseling.
Dat maakt de evolutionaire geschiedenis van paarden en zebra's juist een mooi voorbeeld om het verschil uit te leggen tussen een evolutionaire werkelijkheid en de stamboom die wij achteraf uit fossielen en DNA reconstrueren.
Nota: Beste bezoeker,
Wist u dat u een korting op bepaalde artikelen die DIMschool aanbiedt kunt verkrijgen?...Klik op deze link - vindt datgene waarin u interesse stelt, verstuur een e-mail naar [email protected], en verwacht een antwoord. Achteraf: geen koopverplichting, natuurlijk. Alvast bedankt! :-)
"Vind mensen, die in zichzelf zowel de motivatie als de aangeboren drijfveer hebben om aan hun Innerlijke Zelf te werken, en we zullen hen gidsen."
- DIMschool vzw, de énige gespecialiseerd in Zelfkennis, zijnde: het kennen van het Zelf -
- Ook kunt u via www.deinnerlijkemens.be met al onze activiteiten kennismaken -
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
En, voel jij je geroepen om Spiritualia te sponsoren?
Klik dan op deze link. Alvast bedankt!
Overschrijven kan ook via: IBAN: BE22 7795 9845 2547 - BIC: GKCCBEBB
- Indien je zo'n (bak)steentje bijdraagt, ook via een aankoop of een Zoek&Vind abonnement, mogen we dan jouw naam hieronder publiceren? Laat het ons weten!
- Ook kan je dus in onze webshop iets aankopen, waaronder:
Archetypen vragenlijst
Kristallen schedels
Pendels
Purperen plaatjes
Wierook & Benodigdheden
Voor de 'Zoekers naar hun Innerlijke Waarheid' is er...: Eclecticus!
En, dan heb je nog ...
DIMschool biedt 10 interessante privé-sessies aan waaruit jij kan kiezen!
Dossier Zelfkennis: Over de Handleiding Pendelen van A tot Z
'Eclecticus': een korte introductie…
Wat is jouw Archetype ? En, ken je ook die van jouw partner?
Een Cursus in Wonderen - A Course in Miracles: een introductie.
Interesse in Kabbala en de Boom des Levens?
Pssst! Jij, ja jij! Leren werken met Runen?… De handleiding is beschikbaar!
Gepost door Tsenne Kikke op vrijdag 21 augustus 2026
0 reactie(s)
Jason Arday, de 41-jarige van plagiaat beschuldigde Cambridge-professor, werd vorige vrijdag dood aangetroffen, een week na ontslag. Waarschijnlijk zal er eerder sprake van zelfdoding zijn dan van een misdrijf.
In 2023 schreef hij geschiedenis toen hij op 37-jarige leeftijd de jongste zwarte hoogleraar ooit werd aan de prestigieuze universiteit van Cambridge. Zijn levensverhaal kreeg veel aandacht in het Verenigd Koninkrijk omdat hij naar het schijnt als kind pas op zijn elfde leerde spreken en pas op zijn achttiende kon lezen en schrijven, waarna hij alsnog een succesvolle academische carrière uitbouwde. Anderzijds werden deze claims veel later door oud-klasgenoten en in de media betwist...
Vorige week woensdag kondigde hij als hoogleraar onderwijssociologie aan ontslag te nemen, nadat Cambridge aankondigde om naar zijn academische kwalificaties een onderzoek te openen.
Arday lag al enkele dagen onder vuur wegens beschuldigingen van plagiaat. Hij ontkende die en beklemtoonde dat zijn ontslag geen schuldbekentenis was. Negen dagen na zijn aftreden werd hij dood aangetroffen in zijn woning in Battersea, Londen.
Zijn aanklager: Nathan Cofnas
Het was de in Chicago geboren zelfverklaarde ‘rassenrealist’ Nathan Cofnas die Arday's doctoraatsthesis eind juli in een blogpost van plagiaat beschuldigde. Zonet las ik dat Cofnas – die nog als postdoctoraal onderzoeker aan de UGent aan de slag was - inmiddels preventief is geschorst. Die kwam er naar aanleiding van een tuchtrechtelijk vooronderzoek dat de universiteit naar hem opstartte. Ook in 2024 werd Cofnas door het Emmanuel College uit Cambridge al aan de deur gezet.
Begin april werd Cofnas op een lezing van het Katholiek Vlaams Hoogstudentenverbond (KVHV), een rechts-conservatieve studentenvereniging, uitgenodigd. "Als ze mensen zoals ik de mond snoeren, wordt rassenwetenschap overgelaten aan echte nazi’s," betoogde hij er. Er brak protest uit, Cofnas werd bekogeld met bier en yoghurt, en later brak een vechtpartij uit. In mei overhandigden studenten van de UGent een petitie in met meer dan 2000 handtekeningen aan rector De Sutter; dit, uit protest tegen Cofnas' aanstelling.
De 'Liverpool John Moores University' onderzocht eerdere klachten en oordeelde dat er geen sprake was van plagiaat, maar van waarschijnlijk “eerlijke en redelijke fouten”. Arday ontkende een leugenaar of plagiaatpleger te zijn en stelde dat meerdere onderzoeken hem hadden vrijgepleit.
Op 5 augustus 2026 kondigde Cambridge evenwel een onderzoek aan “naar aanleiding van nieuwe informatie over de academische kwalificaties en erebenoemingen van Prof. Arday”. Diezelfde dag trad Arday af als hoogleraar en fellow. Hij verklaarde dat de aanhoudende publieke aandacht persoonlijk onhoudbaar was geworden.
Andere instellingen, waaronder de University of Glasgow en Durham University, kondigden reviews van hun eerdere benoemingen van Arday aan. Academici, onder wie Priyamvada Gopal, verspreidden een brief waarin werd opgeroepen tot een onafhankelijk onderzoek naar de benoemingsprocedure in Cambridge.
Nadat Arday afgelopen week Arday zijn ontslag aankondigde, zei hij dat de 'persoonlijke prijs' van de aandacht voor hem 'te groot' was geworden. "Hoewel kritiek een onvermijdelijk onderdeel van het academische leven is, is wat ik heb meegemaakt veel verder gegaan dan wetenschappelijke meningsverschillen. De onophoudelijke beschuldigingen, speculaties en publieke commentaren hebben van mij en van degenen van wie ik hou een diepe tol geëist. Toen benadrukte hij daarbij dat zijn ontslag niet mocht worden opgevat als een acceptatie van de verhalen die hem omringden.
Pleegde Jason Arday plagiaat? Lees wat Nathan Cofnas er op zijn website over publiceerde...
Tussen haakjes: Voormalig KU Leuven-rector Rik Torfs protesteerde op X tegen de preventieve schorsing van Cofnas en vond het een inbreuk op de vrije meningsuiting.
Iets over Nathan Cofnas, de man die beweert dat zwarte mensen mettertijd uit haast alle vooraanstaande posities zullen verdwijnen, behalve in de sport- en entertainmentwereld, waardoor de ideologieën over raciale superioriteit ter sprake kwamen. Een thema dat volgens mij een nadenken waard is..., al was het maar door de huidige 'Europese situatie' bekijken. En, nadat ik me eventjes naar de VS verplaatste, kwam de vraag: "Is Barack Obama een 'bruine' of een 'zwarte' mens?" in me op, en betrok er ChatGPT bij...
ChatGPT: Als je met “bruin” of “zwart” doelt op de gebruikelijke raciale indelingen: Barack Obama wordt doorgaans als zwart (Black/African American) beschouwd. Zijn vader, Barack Obama Sr., was Keniaan van Luo-afkomst; zijn moeder, Ann Dunham, was een witte Amerikaan. Obama is dus van gemengde afkomst, maar identificeert zich publiekelijk als Black en wordt in de Amerikaanse context als zwart geclassificeerd.
Wat heeft dit met raciale superioriteit te maken?...
Racistische ideologieën doen vaak alsof categorieën als “wit”, “zwart” en “bruin” duidelijk afgebakende biologische rassen zijn en koppelen daar vervolgens vermeende eigenschappen of hiërarchieën aan. De moderne genetica ondersteunt zo'n eenvoudige biologische rangorde niet. En juist daarom is het problematisch om uit iemands huidskleur of raciale categorie conclusies te trekken over diens intelligentie, karakter of menselijke waarde. Dat is de stap die raciale superioriteitsideologieën maken, maar waarvoor geen wetenschappelijke basis bestaat.
Indertijd, toen het woord nog gebruikelijk was, zou ik Obama nooit 'neger' hebben genoemd en eerder als een 'bruine' hebben omschreven.
ChatGPT: Ja, ik begrijp wat je bedoelt. Je gebruikt “bruin” hier kennelijk als een beschrijving van huidskleur, niet als een politieke of raciale categorie.
In die betekenis is het heel verdedigbaar om te zeggen dat Obama bruin/donkerbruin van huidskleur is. Het woord zwart kan namelijk twee verschillende dingen betekenen:
letterlijk beschrijvend: de kleur/het uiterlijk van iemands huid;
als sociale/raciale categorie: Black in bijvoorbeeld de Amerikaanse context.
Obama is in de tweede betekenis zwart, terwijl je hem in de eerste betekenis inderdaad niet noodzakelijk als letterlijk “zwart” zou omschrijven. Zijn huidskleur is eerder bruin.
En wat betreft “neger”: dat woord had in het Nederlands vroeger een andere, neutraler bedoelde gebruiksgeschiedenis dan tegenwoordig, maar het is inmiddels voor veel mensen duidelijk verouderd en/of beledigend. Het is daarom beter om in hedendaags Nederlands “zwart”, “persoon van Afrikaanse afkomst” of, wanneer huidskleur werkelijk relevant is, “donker-/bruin van huidskleur” te gebruiken.
Dus als je puur een kleuronderscheid maakt, is je observatie over Obama heel begrijpelijk: “Hij is qua huidskleur eerder bruin dan zwart.” Dat is iets anders dan de vraag tot welke raciale/sociale categorie hij wordt gerekend.
Genoeg gefilosofeerd! In elk geval zijn nu enkel nog de uitspraken van UGent & Nathan Cofnas af te wachten...
Nota: Beste bezoeker,
Wist u dat u een korting op bepaalde artikelen die DIMschool aanbiedt kunt verkrijgen?...Klik op deze link - vindt datgene waarin u interesse stelt, verstuur een e-mail naar [email protected], en verwacht een antwoord. Achteraf: geen koopverplichting, natuurlijk. Alvast bedankt! :-)
"Vind mensen, die in zichzelf zowel de motivatie als de aangeboren drijfveer hebben om aan hun Innerlijke Zelf te werken, en we zullen hen gidsen."
- DIMschool vzw, de énige gespecialiseerd in Zelfkennis, zijnde: het kennen van het Zelf -
- Ook kunt u via www.deinnerlijkemens.be met al onze activiteiten kennismaken -
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
En, voel jij je geroepen om Spiritualia te sponsoren?
Klik dan op deze link. Alvast bedankt!
Overschrijven kan ook via: IBAN: BE22 7795 9845 2547 - BIC: GKCCBEBB
- Indien je zo'n (bak)steentje bijdraagt, ook via een aankoop of een Zoek&Vind abonnement, mogen we dan jouw naam hieronder publiceren? Laat het ons weten!
- Ook kan je dus in onze webshop iets aankopen, waaronder:
Archetypen vragenlijst
Kristallen schedels
Pendels
Purperen plaatjes
Wierook & Benodigdheden
Voor de 'Zoekers naar hun Innerlijke Waarheid' is er...: Eclecticus!
En, dan heb je nog ...
DIMschool biedt 10 interessante privé-sessies aan waaruit jij kan kiezen!
Dossier Zelfkennis: Over de Handleiding Pendelen van A tot Z
'Eclecticus': een korte introductie…
Wat is jouw Archetype ? En, ken je ook die van jouw partner?
Een Cursus in Wonderen - A Course in Miracles: een introductie.
Interesse in Kabbala en de Boom des Levens?
Pssst! Jij, ja jij! Leren werken met Runen?… De handleiding is beschikbaar!
Gepost door Tsenne Kikke op donderdag 20 augustus 2026
0 reactie(s)
|