Een toonladder is een opeenvolging van in toonhoogte stijgende of dalende tonen, meestal bestaande uit de diatonische tonen van een octaaf. Maar een toonladder kan ook gedefinieerd worden als een opeenvolging van bepaalde intervallen, ofwel toonafstanden.
Rond de zesde eeuw v.Chr. ontdekten de Grieken dat muzikale intervallen samenhangen met eenvoudige wiskundige verhoudingen. De naam van Pythagoras is hier onlosmakelijk mee verbonden. Een snaarverhouding van 2:1 levert bijvoorbeeld een octaaf op, 3:2 een kwint en 4:3 een kwart. Muziek bleek daarmee niet alleen hoorbaar, maar ook in getallen uit te drukken. Historici zijn overigens voorzichtig met de bewering dat Pythagoras deze experimenten persoonlijk heeft uitgevoerd; de latere bronnen hierover zijn niet rechtstreeks uit zijn tijd afkomstig.
De zeven tonen van de diatonische toonladder zijn niet simpelweg door Pythagoras als compleet systeem 'uitgevonden'. De Griekse muziektheorie ontwikkelde verschillende tetrachorden en toonstelsels. De latere westerse diatonische toonladder is het resultaat van een veel langere historische ontwikkeling.
De Griekse muziektheorie bouwde hierop voort en ontwikkelde verschillende toonstelsels. Via auteurs als Boëthius, die rond 500 n.Chr. belangrijke Griekse muziektheorie in het Latijn beschreef, bleef een belangrijk deel van deze kennis voor het middeleeuwse Westen toegankelijk. Zijn werk was echter in de eerste plaats theoretisch en vormde geen rechtstreekse overdracht van een kant-en-klaar notatiesysteem dat vervolgens door monniken werd gebruikt.
Middeleeuwse zangers leerden hun kerkmuziek aanvankelijk grotendeels uit het hoofd. De eerste neumen — eenvoudige tekens boven de tekst — hielpen bij het herinneren van de contour en het verloop van een melodie, maar gaven aanvankelijk nog geen nauwkeurige informatie over de absolute toonhoogte. Wie een nieuwe melodie wilde leren, bleef daardoor in sterke mate afhankelijk van mondelinge overdracht.
Geleidelijk ontstond behoefte aan een nauwkeuriger visuele weergave van toonhoogten. Lijnen werden aan de neumatische tekens toegevoegd, waardoor hun verticale positie steeds meer een vaste toonhoogte kon aangeven. De ontwikkeling verliep stapsgewijs; de latere vierlijnige notenbalk kan daarom niet eenvoudig aan één persoon worden toegeschreven.
Hierin speelde Guido van Arezzo, die in de eerste helft van de elfde eeuw leefde, een belangrijke rol. Hij verfijnde de lijnnotatie en ontwikkelde een praktisch systeem om zangers melodieën van het schrift te leren zingen. Zijn solmisatiesysteem — ut, re, mi, fa, sol, la — was daarbij van grote betekenis.
Guido van Arezzo heeft dus niet zozeer de diatonische toonladder zelf uitgevonden. Zijn grote verdienste lag vooral in het ontwikkelen en systematiseren van methoden waarmee bestaande melodieën, toonhoogteverhoudingen en muzikale intervallen zichtbaar konden worden gemaakt en gemakkelijker konden worden aangeleerd.
Daarbij speelde de aan Johannes de Doper gewijde hymne 'Ut queant laxis' een bijzondere rol. De eerste lettergrepen van de opeenvolgende regels — ut, re, mi, fa, sol en la — vormden de basis voor Guido's solmisatiesysteem. Daarmee werd een belangrijke stap gezet van muziek die voornamelijk door het geheugen en mondelinge overdracht werd doorgegeven naar muziek die steeds nauwkeuriger schriftelijk kon worden vastgelegd en aangeleerd.
0o0o0o0o0o0o0o0o0o0o0o0
Nota: Beste bezoeker,
Wist u dat u een korting op bepaalde artikelen die DIMschool aanbiedt kunt verkrijgen?...Klik op deze link - vindt datgene waarin u interesse stelt, verstuur een e-mail naar [email protected], en verwacht een antwoord. Achteraf: geen koopverplichting, natuurlijk. Alvast bedankt! :-)

"Vind mensen, die in zichzelf zowel de motivatie als de aangeboren drijfveer hebben om aan hun Innerlijke Zelf te werken, en we zullen hen gidsen."
- DIMschool vzw, de énige gespecialiseerd in Zelfkennis, zijnde: het kennen van het Zelf -
- Ook kunt u via www.deinnerlijkemens.be met al onze activiteiten kennismaken -
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
En, voel jij je geroepen om Spiritualia te sponsoren?
Klik dan op deze link. Alvast bedankt!
Overschrijven kan ook via: IBAN: BE22 7795 9845 2547 - BIC: GKCCBEBB
- Indien je zo'n (bak)steentje bijdraagt, ook via een aankoop of een Zoek&Vind abonnement, mogen we dan jouw naam hieronder publiceren? Laat het ons weten!

- Ook kan je dus in onze webshop iets aankopen, waaronder:
Archetypen vragenlijst
Kristallen schedels
Pendels
Purperen plaatjes
Wierook & Benodigdheden
Voor de 'Zoekers naar hun Innerlijke Waarheid' is er...: Eclecticus!
En, dan heb je nog ...
DIMschool biedt 10 interessante privé-sessies aan waaruit jij kan kiezen!
Dossier Zelfkennis: Over de Handleiding Pendelen van A tot Z
'Eclecticus': een korte introductie…
Wat is jouw Archetype ? En, ken je ook die van jouw partner?
Een Cursus in Wonderen - A Course in Miracles: een introductie.
Interesse in Kabbala en de Boom des Levens?
Pssst! Jij, ja jij! Leren werken met Runen?… De handleiding is beschikbaar!
Gepost door Tsenne Kikke op maandag 28 september 2026
0 reactie(s)
Inhalatoren vormen een belangrijk onderdeel van de behandeling van COPD. Ze brengen geneesmiddelen rechtstreeks in de luchtwegen en kunnen daardoor benauwdheid en andere klachten verminderen en het risico op exacerbaties (longaanvallen) verlagen. Toch kunnen inhalatoren ook bijwerkingen veroorzaken. Welke bijwerkingen optreden, hangt af van de werkzame stoffen, de dosis, de inhalatietechniek en de individuele gevoeligheid.
ChatGPT: "Eerst gebruikte ik Trimbow. Daarna stapte ik over op Inuvair Nexthaler, met als werkzame stoffen Beclomethason en formoterol. Inmiddels gebruik ik opnieuw Trimbow, maar nu met een voorzetkamer."
ChatGPT: Dat verschil is relevant. Inuvair Nexthaler bevat: beclometason – een inhalatiecorticosteroïd dat ontstekingen in de luchtwegen remt; formoterol – een langwerkende luchtwegverwijder.
Trimbow bevat daarnaast nog een derde werkzame stof: glycopyrronium – een langwerkende luchtwegverwijder van het anticholinerge type.
Trimbow combineert dus drie werkzame stoffen: een corticosteroïd en twee verschillende soorten langwerkende luchtwegverwijders.
Wat doen deze geneesmiddelen bij COPD?
Inhalatiemedicatie geneest COPD niet en maakt beschadigd longweefsel niet opnieuw gezond. Het doel van de behandeling is vooral de gevolgen van COPD zoveel mogelijk te beperken. Afhankelijk van de samenstelling en de individuele situatie kan inhalatiemedicatie onder andere:
- benauwdheid en andere luchtwegklachten verminderen;
- de luchtwegen verwijden;
- ontsteking in de luchtwegen remmen;
- het dagelijks functioneren vergemakkelijken;
- bij daarvoor geschikte patiënten het risico op exacerbaties verminderen.
Een inhalator is dus geen middel dat de longen 'geneest', maar een middel om de gevolgen van de ziekte te beheersen.
Mogelijke bijwerkingen van beclometason
Beclometason is een inhalatiecorticosteroïd. Omdat het rechtstreeks in de luchtwegen wordt toegediend, zijn de effecten op het hele lichaam doorgaans veel geringer dan bij corticosteroïden die worden ingenomen. Toch kunnen lokale bijwerkingen optreden, waaronder:
- heesheid of verandering van de stem;
- irritatie van de keel;
- droge of pijnlijke keel;
- een schimmelinfectie in de mond of keel (spruw);
- witte plekjes of een witte aanslag in de mond.
Daarom is het verstandig na gebruik van een corticosteroïdinhalator de mond te spoelen of te gorgelen en het spoelwater uit te spugen.
Bij langdurig gebruik van hogere doses kunnen ook systemische effecten optreden, bijvoorbeeld op de botten, de bloedsuikerspiegel of de bijnierfunctie. Het risico daarop is bij inhalatiecorticosteroïden over het algemeen kleiner dan bij langdurig gebruik van corticosteroïden als tablet of injectie.
Mogelijke bijwerkingen van formoterol
Formoterol is een langwerkende bèta-2-agonist die de luchtwegen verwijdt. Door stimulatie van bepaalde receptoren kunnen soms bijwerkingen ontstaan zoals:
- trillen;
- hartkloppingen;
- een versnelde hartslag;
- hoofdpijn;
- spierkrampen;
- soms slaapproblemen of een gevoel van onrust.
Formoterol en een laag kaliumgehalte
Formoterol behoort tot de bèta-2-agonisten. Een mogelijk effect van deze geneesmiddelen is dat het kaliumgehalte in het bloed daalt. Dit gebeurt doordat kalium tijdelijk vanuit het bloed naar de cellen wordt verplaatst. Bij mensen die hiervoor gevoelig zijn, of bij hogere doseringen, kan dit leiden tot hypokaliëmie (een te laag kaliumgehalte). Een belangrijke daling van het kalium kan onder andere spierzwakte, spierkrampen, vermoeidheid en hartritmestoornissen veroorzaken.
Dit is vooral relevant wanneer iemand al een laag kaliumgehalte heeft of tegelijkertijd andere geneesmiddelen of omstandigheden heeft die het kalium kunnen verlagen. In mijn eigen situatie werd een sterk verlaagd kaliumgehalte vastgesteld, waarvoor ik in het ziekenhuis tweemaal per dag kalium kreeg toegediend in de vorm van een drinkbare kaliumoplossing. Het was, op zijn zachtst gezegd, een bijzonder onaangenaam drankje.
Bij een dergelijke hypokaliëmie is het daarom zinvol dat de arts niet alleen naar de voeding kijkt, maar ook naar mogelijke oorzaken zoals geneesmiddelen, vocht- en zoutverliezen, nierfunctie en het gebruik van luchtwegverwijders zoals formoterol.
Een lage kaliumwaarde moet bovendien serieus worden genomen, omdat een uitgesproken hypokaliëmie het risico op hartritmestoornissen kan verhogen.
En één belangrijke nuance: het zou te ver gaan om op basis hiervan te concluderen dat Trimbow of Inuvair de oorzaak van uw lage kalium was. Formoterol kan het kalium verlagen, maar bij een sterk verlaagde waarde moeten ook andere mogelijke oorzaken worden bekeken. Als u mij de exacte kaliumwaarde uit uw bloedonderzoek geeft, kan ik ook uitleggen hoe ernstig die waarde was en wat het tweemaal daagse kaliumdrankje daarover zegt.
Kalium: -- 2,83 mmol/L
Natrium: - 133 mmol/L
Creatinine + 1,37 mg/dL
eGFR (CKD-EPI) - 46 mL/min/1,73m²
Ja — een kalium van 2,83 mmol/L is duidelijk te laag. Dat maakt uw verhaal over de kaliumdrank in het ziekenhuis heel begrijpelijk. Uw waarden samen:
Waarde - Uitslag Betekenis
Kalium 2,83 mmol/L - duidelijk verlaagd (hypokaliëmie)
Natrium 133 mmol/L - licht verlaagd
Creatinine 1,37 mg/dL - verhoogd
eGFR 46 mL/min/1,73 m² - duidelijk verminderde nierfunctie
Kalium 2,83 is niet zomaar een kleine afwijking... Normaal ligt kalium ongeveer rond 3,5–5,0 mmol/L. Met 2,83 zat u dus behoorlijk onder de ondergrens. Bij een dergelijke hypokaliëmie kunnen onder andere optreden:
- spierzwakte;
- spierkrampen;
- vermoeidheid;
- hartkloppingen;
- hartritmestoornissen;
- in ernstigere gevallen duidelijke spierfunctiestoornissen.
Dat maakt het begrijpelijk dat het ziekenhuis u kalium heeft toegediend en uw bloedwaarde waarschijnlijk opnieuw heeft gecontroleerd. En hier wordt formoterol wél interessant...
Zowel Inuvair als Trimbow bevatten formoterol.
Formoterol kan het kaliumgehalte van het bloed verlagen, doordat het kalium tijdelijk vanuit het bloed naar de cellen verplaatst. Het is dus medisch plausibel dat formoterol een bijdragende factor kan zijn bij hypokaliëmie. Maar er is een belangrijke nuance: een kalium van 2,83 mag niet automatisch aan formoterol worden toegeschreven. Artsen kijken dan bijvoorbeeld ook naar:
- andere geneesmiddelen;
- vochtverlies;
- diarree of braken;
- voeding en voedingsinname;
- magnesium;
- nierfunctie;
- eventueel kaliumverlies via de urine;
- de ernst van de onderliggende ziekte.
Uw nierfunctie maakt het nog interessanter...
Een eGFR van 46 betekent dat uw nieren duidelijk minder filtreren dan normaal. Dat is op zichzelf geen verklaring waarom u per se een laag kalium zou hebben — verminderde nierfunctie kan juist ook samengaan met problemen waarbij kalium te hoog wordt — maar het betekent wel dat kaliumhuishouding en medicatie zorgvuldig moeten worden opgevolgd.
Ook uw natrium van 133 is licht verlaagd.
Daarom zou ik uw eerdere tekst beslist aanpassen: de passage over kalium moet niet suggereren dat formoterol alleen theoretisch een rol speelt. In uw situatie is een mogelijk verband met de hypokaliëmie het bespreken met uw arts zeker waard, zonder daaruit meteen een oorzaak-gevolgrelatie af te leiden.
En er is nog iets dat ik opvallend vind: u hebt eerder een CRP van 143,9 en ferritine van 877 genoemd. In combinatie met deze elektrolyten- en nierwaarden is het verstandig om het geheel als één medisch plaatje te bekijken, in plaats van de inhalator als afzonderlijk probleem te beschouwen.
Mogelijke bijwerkingen van glycopyrronium
Glycopyrronium, dat wel in Trimbow maar niet in Inuvair zit, werkt als een langwerkende anticholinerge luchtwegverwijder.
Mogelijke bijwerkingen zijn onder andere:
- droge mond;
- droge keel;
- hoofdpijn;
- hartkloppingen;
- soms moeilijk kunnen plassen;
- soms wazig zien.
Vooral bij mensen die daar gevoelig voor zijn, is het belangrijk nieuwe klachten na een verandering van inhalatiemedicatie te bespreken met de arts.
Waarom kan een voorzetkamer helpen?
Bij Trimbow wordt het geneesmiddel via een dosisaerosol toegediend. Een voorzetkamer kan helpen om het geneesmiddel beter in de longen te laten terechtkomen en minder in de mond en keel te laten neerslaan. Dat kan vooral bij het corticosteroïdgedeelte voordelen hebben.
Een goede inhalatietechniek blijft echter essentieel. Een verkeerd gebruikte inhalator kan ertoe leiden dat relatief weinig geneesmiddel de longen bereikt.
Wanneer moet je extra alert zijn?
Niet iedere nieuwe klacht is een bijwerking van een inhalator. Bij COPD kunnen vergelijkbare klachten ook veroorzaakt worden door een infectie, een exacerbatie of een ander medisch probleem. Let daarom vooral op een duidelijke verandering ten opzichte van de normale situatie. Neem dringend contact op met een arts bij:
- plotseling sterk toenemende benauwdheid;
- ernstige ademhalingsproblemen;
- nieuwe of ernstige pijn op de borst;
- duidelijke hartritmestoornissen of aanhoudende hevige hartkloppingen;
- ernstige duizeligheid of flauwvallen;
- problemen met plassen die plotseling ontstaan;
- ernstige oogpijn of plotselinge problemen met zien.
Een zeer zeldzame maar belangrijke reactie is paradoxale bronchospasme: kort na het inhaleren vernauwen de luchtwegen zich juist verder, waardoor de benauwdheid plotseling toeneemt. Dat vereist onmiddellijk medische beoordeling.
Bij COPD is niet iedere verslechtering een bijwerking
Meer hoesten, toenemende benauwdheid, een duidelijke toename van slijm of een verandering van de kleur van het slijm kunnen ook wijzen op een COPD-exacerbatie of luchtweginfectie. Het is daarom belangrijk niet zelf te besluiten dat een nieuwe klacht door de inhalator wordt veroorzaakt en vervolgens de medicatie te stoppen. Bij twijfel kan de arts of apotheker beoordelen of de klacht past bij:
- een bijwerking van de inhalator;
- een probleem met de inhalatietechniek;
- een COPD-exacerbatie;
- een infectie;
- of een andere medische oorzaak.
Tot slot
Inhalatoren zijn bij COPD vaak een belangrijk onderdeel van de behandeling. De bedoeling is niet de COPD te genezen, maar de luchtwegen zo goed mogelijk open te houden, klachten te verminderen en bij daarvoor geschikte patiënten exacerbaties te voorkomen. De voordelen en mogelijke bijwerkingen moeten daarom altijd tegen elkaar worden afgewogen.
Bij een verandering van inhalator — zoals van Inuvair naar Trimbow — is het bovendien zinvol om nieuwe of veranderde klachten nauwkeurig te volgen. Zo kan samen met de behandelend arts worden vastgesteld of ze met het geneesmiddel samenhangen of een andere oorzaak hebben...
Gepost door Tsenne Kikke op zondag 27 september 2026
0 reactie(s)
In een waarschuwing richting hegemonische rivaliteit vroeg Xi: "Kunnen China en de Verenigde Staten de zogenaamde 'Thucydides-val' overstijgen en een nieuw paradigma creëren voor de betrekkingen tussen grootmachten?"...
Die 'Thucydides-val' verwijst naar het idee dat wanneer een opkomende macht een gevestigde bedreigt te vervangen, dit tot oorlog kan leiden.
Waarnemers merkten op dat Xi de term al jarenlang gebruikt, maar het toepassen van de klassieke verwijzing was eerder een voorbode van zijn standpunt over Taiwan. Zo waarschuwde hij Trump dat elke misstap over Taiwan hun twee landen in 'conflict' zou kunnen duwen.
"De kwestie Taiwan is het belangrijkste probleem in de Chinees-Amerikaanse relaties," zei Xi over het zelfbesturende eiland dat China als zijn eigen claimt. "Als het verkeerd wordt aangepakt, zouden de twee naties tegen elkaar kunnen botsen of zelfs in conflict komen, waardoor de hele Chinees-Amerikaanse relatie in een uiterst gevaarlijke situatie terechtkomt," voegde hij er indertijd reeds aan toe.
Xi Jinping waarschuwde Donald Trump meermaals voor 'de val van Thucydides', maar wat betekent dat?...
Washington en Peking moeten goed blijven communiceren om “de val van Thucydides” te voorkomen. Dat benadrukte Xi Jinping al tweemaal tijdens ontmoetingen met Donald Trump. Maar wat betekent het stokpaardje van de Chinese president, en waarom herhaalt hij dat?...
Eenzaam in zijn dominantie heerste de stadstaat Sparta in het begin van de 5de eeuw voor Christus over de Peloponnesos. De militaire mogendheid controleerde een groot deel van het Griekse schiereiland met een leger dat werd gekenmerkt door een van jongs af aan ingepeperde krijgersmentaliteit. Sparta werd de belangrijkste en machtigste stadstaat van het oude Griekenland, maar voelde later de hete adem van Athene in zijn nek.
In het zuidoosten van het Griekse vasteland groeide Athene in Sparta’s schaduw uit tot een centrum van filosofie, architectuur en vroege democratische politiek. Met zelfvertrouwen en een grotere vloot dan Sparta ging de zeemogendheid zich imperialistischer opstellen. Wat voor Athene een groeiproces was, werd voor Sparta een bedreiging.
Die machtsstrijd doet ietwat denken aan de situatie waarin de Verenigde Staten en China zich momenteel bevinden. In het bijzijn van Donald Trump riep Xi in mei al op om “de val van Thucydides” te vermijden. Donderdag deed hij dat in het Witte Huis opnieuw...
Dreiging afwenden
Met zijn uitspraak verwees Xi naar de Griekse geschiedschrijver Thucydides, die met zijn Geschiedenis van de Peloponnesische Oorlog de voornaamste bron afleverde over de strijd die Sparta en Athene gedurende tientallen jaren hebben uitgevochten. De bekendste zin in dat werk luidt: “Het was de opkomst van Athene en de angst die dit bij Sparta inboezemde, die de oorlog onvermijdelijk maakte.” Met die woorden introduceerde Thucydides het idee dat een oorlog bijna onafwendbaar is als een wereldmacht in verval zich bedreigd voelt door een opkomende mogendheid.
Wat Thucydides had beschreven, werd door Harvard-professor Graham Allison theoretisch verankerd in academische artikels en zijn boek 'Destined for war', uit 2017. Daarin illustreerde de Amerikaan met verschillende voorbeelden hoe dominante mogendheden steeds weer conflict en oorlog opzoeken als ze hun positie op het wereldtoneel willen beschermen.
De tot in de 19de eeuw durende oorlogen tussen Frankrijk en Engeland, de Eerste Wereldoorlog, de Tweede Wereldoorlog: volgens Allison waren het allemaal voorbeelden van de ‘val van Thucydides’. Ze tonen volgens de politicoloog dat oorlogen niet te wijten zijn aan cultuurverschillen, ego’s en persoonlijkheden of ‘aangeboren oorlogsdrift’, maar aan conflicterende economische belangen. Daarom is het volgens Allison niet onwaarschijnlijk dat China en de VS in het huidige economische en politieke klimaat in een gewapend conflict kunnen belanden.
Ondanks hun economische concurrentie in verschillende sectoren wijst het onderzoek van Allison uit dat een confrontatie niet de enige mogelijke uitkomst is voor Peking en Washington. In vier van de zestien door hem onderzochte cases (verspreid over 500 jaar) kwam het niet tot een oorlog. De drie meest recente cases eindigden zonder conflict.
"Of Peking en Washington ook een conflictloos verhaal kunnen schrijven?", vroeg Xi zich in mei af bij zijn eerdere ontmoeting met Trump. “Kunnen China en de Verenigde Staten de zogenoemde ‘val van Thucydides’ overwinnen en een nieuw model voor de betrekkingen tussen grootmachten tot stand brengen?” Spanningen rond Taiwan, handelsbeperkingen en de concurrentiestrijd rond artificiële intelligentie ten spijt, is er volgens de Chinese president een alternatieve koers te varen die niet eindigt in een botsing. “Het bereiken van de grote heropleving van de Chinese natie en het weer groots maken van Amerika” kunnen “hand in hand” gaan, benadrukte hij donderdag aan de zijde van Trump.
Het redmiddel volgens Xi: meer samenwerking en communicatie. “De omstandigheden in China en de Verenigde Staten zijn per land anders, maar door middel van een openhartige, diepgaande en voortdurende dialoog kunnen onze twee landen elkaar beter begrijpen, overeenstemming zoeken, verschillen opzijzetten en wederzijds vertrouwen opbouwen.”
0o0o0o0o0o0o0o0o0o0o0o0
Nota: Beste bezoeker,
Wist u dat u een korting op bepaalde artikelen die DIMschool aanbiedt kunt verkrijgen?...Klik op deze link - vindt datgene waarin u interesse stelt, verstuur een e-mail naar [email protected], en verwacht een antwoord. Achteraf: geen koopverplichting, natuurlijk. Alvast bedankt! :-)

"Vind mensen, die in zichzelf zowel de motivatie als de aangeboren drijfveer hebben om aan hun Innerlijke Zelf te werken, en we zullen hen gidsen."
- DIMschool vzw, de énige gespecialiseerd in Zelfkennis, zijnde: het kennen van het Zelf -
- Ook kunt u via www.deinnerlijkemens.be met al onze activiteiten kennismaken -
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
En, voel jij je geroepen om Spiritualia te sponsoren?
Klik dan op deze link. Alvast bedankt!
Overschrijven kan ook via: IBAN: BE22 7795 9845 2547 - BIC: GKCCBEBB
- Indien je zo'n (bak)steentje bijdraagt, ook via een aankoop of een Zoek&Vind abonnement, mogen we dan jouw naam hieronder publiceren? Laat het ons weten!

- Ook kan je dus in onze webshop iets aankopen, waaronder:
Archetypen vragenlijst
Kristallen schedels
Pendels
Purperen plaatjes
Wierook & Benodigdheden
Voor de 'Zoekers naar hun Innerlijke Waarheid' is er...: Eclecticus!
En, dan heb je nog ...
DIMschool biedt 10 interessante privé-sessies aan waaruit jij kan kiezen!
Dossier Zelfkennis: Over de Handleiding Pendelen van A tot Z
'Eclecticus': een korte introductie…
Wat is jouw Archetype ? En, ken je ook die van jouw partner?
Een Cursus in Wonderen - A Course in Miracles: een introductie.
Interesse in Kabbala en de Boom des Levens?
Pssst! Jij, ja jij! Leren werken met Runen?… De handleiding is beschikbaar!
Gepost door Tsenne Kikke op zaterdag 26 september 2026
0 reactie(s)
Nu de eerste aangepaste vaccins van de nieuwe vaccinatiecampagne worden geleverd, roept vaccinoloog Pierre Van Damme (UAntwerpen) op dat risicopatiënten en 65-plussers zich best zo snel mogelijk laten vaccineren tegen corona. Midden oktober verwacht hij een eerste piek. In het Universitair Ziekenhuis Antwerpen kiezen ze om het zorgpersoneel nu al te vaccineren tegen corona en op een later tijdstip pas tegen griep.
Over vier weken zou de eerste coronapiek zich kunnen aandienen. Die kan volgens vaccinoloog Pierre Van Damme (UAntwerpen) worden ingeperkt als de juiste mensen zich laten vaccineren. Hij heeft het dan over zorgpersoneel, risicopatiënten en 65-plussers. "De vaccins die nu geleverd worden, zijn aangepast aan de omikron-subvariant die nu circuleert, dus zijn zeker doeltreffend", zegt Van Damme.
"Apothekers en woonzorgcentra zijn gestart met mensen op te roepen, artsen zijn hun lijsten aan het verzamelen", weet Van Damme. "Als ze alles voor eind september geregeld krijgen, zullen we de golf van oktober goed aankunnen. Het is vooral belangrijk dat de juiste mensen een afspraak maken voor hun vaccin en het niet uitstellen tot midden of eind oktober."
De vaccins bestellen, kon pas vanaf 11 september en het kan tot 10 dagen duren vooraleer ze geleverd worden. Toch merken sommige artsen en apothekers al dat het vlotter verloopt dan gedacht. "Onze vaccins kwamen vandaag al aan", klinkt het bij het Universitair Ziekenhuis Antwerpen. "Wij konden dus sneller dan verwacht aan de slag."
Wie laat zich het best vaccineren?
Mensen die ouder zijn dan 65, zwangere vrouwen, mensen die kwetsbaar zijn door een onderliggende ziekte, lijden aan obesitas, een verzwakt immuunsysteem hebben of in de zorg werken wordt aangeraden om zich te laten vaccineren. Het is de bedoeling dat mensen uit deze groepen eerst een vaccin krijgen. Dat zijn zo'n twee miljoen mensen.
Waar kan ik me laten vaccineren?
Voor een prik tegen corona kan je een afspraak maken bij een apotheek in de buurt of bij je huisarts. Je kan een kijkje nemen op de website van je huisartsenpraktijk of op apotheek.be om een afspraak te maken. Bewoners en medewerkers van woonzorgcentra en zorginstellingen zullen intern terechtkunnen voor hun vaccin. Sommige steden (zoals Antwerpen) organiseren een centraal vaccinatiepunt.
Gelijktijdig een covid- en griepvaccin?
Vorige maandag besteld, vanmorgen al aangekomen in het Universitair Ziekenhuis Antwerpen: Ze twijfelen niet en vaccineren hun zorgpersoneel zo snel mogelijk. Andere ziekenhuizen kiezen ervoor om samen met het griepvaccin het vaccin tegen COVID-19 toe te dienen. Wat is de beste optie?
"De griepvaccins zijn er pas midden oktober. Dan is het al wat laat om te vaccineren tegen corona", legt Van Damme uit. "We moeten sneller durven schakelen nu we het vaccin ter beschikking hebben en we weten dat er een piek aankomt."
Dat is ook die denkwijze die het UZA volgt. "Als je bekijkt hoe het virus toch opnieuw oprukt – hier en in het buitenland – en hoe het zorgt voor uitval bij personeel, beseffen we dat sneller altijd beter is", zegt Guy Hans, medisch directeur van het UZA.
Hij snapt dat andere ziekenhuizen wel kiezen voor de gecombineerde aanpak. "Een vaccinatiecampagne vraag logistiek veel. Het is niet altijd mogelijk meermaals zoveel personeel vrij te maken, dan moeten ziekenhuizen de twee vaccins wel combineren."
De piek kan met het zonnige weer van de afgelopen dagen ook langer op zich laten wachten, denkt Hans. "Mensen zitten meer buiten, hebben minder nauwe contacten. De zon mag nog even blijven schijnen." Hij nuanceert ook: "We zien dat het aantal gevallen bij ons in het ziekenhuis stijgt, dus we moeten zo snel mogelijk vaccineren om aan onze immuniteit te werken."
0o0o0o0o0o0o0o0o0o0o0o0
Nota: Beste bezoeker,
Wist u dat u een korting op bepaalde artikelen die DIMschool aanbiedt kunt verkrijgen?...Klik op deze link - vindt datgene waarin u interesse stelt, verstuur een e-mail naar [email protected], en verwacht een antwoord. Achteraf: geen koopverplichting, natuurlijk. Alvast bedankt! :-)

"Vind mensen, die in zichzelf zowel de motivatie als de aangeboren drijfveer hebben om aan hun Innerlijke Zelf te werken, en we zullen hen gidsen."
- DIMschool vzw, de énige gespecialiseerd in Zelfkennis, zijnde: het kennen van het Zelf -
- Ook kunt u via www.deinnerlijkemens.be met al onze activiteiten kennismaken -
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
En, voel jij je geroepen om Spiritualia te sponsoren?
Klik dan op deze link. Alvast bedankt!
Overschrijven kan ook via: IBAN: BE22 7795 9845 2547 - BIC: GKCCBEBB
- Indien je zo'n (bak)steentje bijdraagt, ook via een aankoop of een Zoek&Vind abonnement, mogen we dan jouw naam hieronder publiceren? Laat het ons weten!

- Ook kan je dus in onze webshop iets aankopen, waaronder:
Archetypen vragenlijst
Kristallen schedels
Pendels
Purperen plaatjes
Wierook & Benodigdheden
Voor de 'Zoekers naar hun Innerlijke Waarheid' is er...: Eclecticus!
En, dan heb je nog ...
DIMschool biedt 10 interessante privé-sessies aan waaruit jij kan kiezen!
Dossier Zelfkennis: Over de Handleiding Pendelen van A tot Z
'Eclecticus': een korte introductie…
Wat is jouw Archetype ? En, ken je ook die van jouw partner?
Een Cursus in Wonderen - A Course in Miracles: een introductie.
Interesse in Kabbala en de Boom des Levens?
Pssst! Jij, ja jij! Leren werken met Runen?… De handleiding is beschikbaar!
Gepost door Tsenne Kikke op vrijdag 25 september 2026
0 reactie(s)
Indien ik wetenschapper was en Stephen Hawking destijds persoonlijk kende, had ik hem hoogstwaarschijnlijk uitgenodigd om deel te nemen aan onze wekelijkse bijeenkomsten Zelfkennis, gebaseerd op de leerstellingen van G.I. Gurdjieff. Velen zijn geroepen, maar slechts weinigen uitverkoren. Toch heb ik altijd het kleine vermoeden gehad dat Stephen Hawking een mens was die zichzelf dolgraag had willen uitverkiezen. In elk geval bezat hij — ondanks de beperkingen waarmee hij lichamelijk te kampen had — een uitzonderlijk intellectueel potentieel.
Ik ga hier niet opnieuw alles herhalen, maar wil slechts in vogelvlucht enkele parallellen ophalen tussen wat Hawking en Leonard Mlodinow in hun boek 'The Grand Design' schreven en wat reeds eerder op deze website werd behandeld.
1. Welke werkelijkheid nemen wij eigenlijk waar?
Stel je eens voor dat je over geheel andere zintuigen beschikte. Dat je even goed kon ruiken als een hond en geluiden kon horen die voor ons volkomen onhoorbaar zijn. Of stel je voor dat wij allemaal de facettenogen van een vlieg of een bij hadden. Hoe zouden wij dan dezelfde wereld ervaren die wij nu, met onze beperkte zintuigen, als de werkelijkheid beschouwen?
Zou die werkelijkheid dan dezelfde zijn?
Hoogstwaarschijnlijk niet.
Dat betekent natuurlijk niet dat de werkelijkheid die een hond, een bij of een vlieg ervaart daarom automatisch werkelijker is dan de onze. Wel maakt het duidelijk dat wat wij 'werkelijkheid' noemen mede afhankelijk is van de wijze waarop wij haar kunnen waarnemen.
Als wij dus over wetenschap spreken, rijst een merkwaardige vraag: welke werkelijkheid zijn wij eigenlijk aan het bestuderen?
Natuurlijk kunnen wij niet buiten onze zintuigen stappen. Wij moeten werken met de mogelijkheden die ons ter beschikking staan. Daarom vervaardigen wij instrumenten die onze beperkte waarnemingsmogelijkheden uitbreiden: telescopen, elektronenmicroscopen, detectoren, satellieten en talloze andere technische hulpmiddelen.
Maar ook daarmee verdwijnt de fundamentele vraag niet. Een instrument verlengt onze waarneming; het neemt de waarnemer niet weg.
Bovendien is een groot deel van onze planeet nog altijd nauwelijks onderzocht. Vooral de diepe oceanen en bepaalde ontoegankelijke gebieden van de Aarde bevatten nog een enorme hoeveelheid onbekende informatie. Wat wij 'zichtbaar' noemen, blijkt dus al binnen onze eigen stoffelijke wereld slechts een fractie te zijn van wat er bestaat.
2. De illusie van rust
Ook in onze Cursus Zelfkennis hebben wij tientallen malen aangehaald dat de rust waarin wij ons menen te bevinden slechts schijn is.
Wij zitten stil op een stoel en ervaren onszelf als onbeweeglijk. Maar ondertussen draait de Aarde om haar as, beweegt zij rond de Zon en bewegen de Zon en haar planetenstelsel zich opnieuw door de ruimte.
Ons subjectieve gevoel van stilstand correspondeert dus allerminst met de totale beweging waarin wij ons bevinden.
Dat is op zichzelf al een merkwaardig voorbeeld van het verschil tussen wat wij ervaren en wat er feitelijk gebeurt.
Onze hersenen maken van een enorme hoeveelheid prikkels een voor ons bruikbaar en samenhangend wereldbeeld. Dat beeld is buitengewoon nuttig — maar nuttigheid en volledige werkelijkheid zijn natuurlijk niet noodzakelijk hetzelfde.
3. Wat betekent het dat iets bestaat?
Neem iets dat vandaag bestaat — een bloem, een dier of een mens — en dat morgen niet meer bestaat.
Heeft het dan werkelijk bestaan?
Natuurlijk zouden wij daarop onmiddellijk antwoorden: ja. Het heeft bestaan, ook al was zijn bestaan tijdelijk.
Maar daarmee komen we bij een dieper filosofisch onderscheid. Als alles wat wij met onze zintuigen kunnen waarnemen voortdurend ontstaat, verandert en uiteindelijk verdwijnt, kunnen wij dan het tijdelijke en vergankelijke zonder meer gelijkstellen aan de uiteindelijke werkelijkheid?
Volgens de lijn van denken die wij binnen Zelfkennis volgen, is dat minstens een vraag die gesteld mag worden.
Misschien is datgene wat wij gewoonlijk 'werkelijkheid' noemen slechts een tijdelijke verschijningsvorm. Misschien ligt werkelijkheid, in de diepste betekenis van het woord, juist bij datgene wat niet aan ontstaan en vergaan onderworpen is. Maar bestaat er zoiets? En zo ja: bestaat het binnen de dimensie waarin wij ons met dit stoffelijke lichaam bevinden?
4. Wat verstaan wij eigenlijk onder wetenschap?
Ook hier wordt het interessant.
Wetenschap werkt niet rechtstreeks met de werkelijkheid zelf, maar met waarnemingen, metingen, hypothesen, theorieën en modellen die deze waarnemingen zo goed mogelijk met elkaar in overeenstemming brengen.
Dat is geen tekortkoming van de wetenschap. Integendeel: juist daarin ligt een van haar grote krachten.
Hawking en Mlodinow beschreven in 'The Grand Design' het zogenoemde model-dependent realism: de gedachte dat wij geen theorie-onafhankelijke beschrijving van de werkelijkheid hebben, maar dat onze kennis van de wereld altijd via modellen verloopt.
Hun voorbeeld van quarks maakt dat goed zichtbaar. Een quark wordt niet waargenomen zoals men een steen of een appel waarneemt. Door confinement kunnen vrije quarks niet als afzonderlijke objecten worden geïsoleerd en rechtstreeks waargenomen. Toch betekent dit geenszins dat het bestaan van quarks daardoor slechts een onbewezen veronderstelling zou zijn. Het quarkmodel wordt juist buitengewoon sterk ondersteund doordat het experimentele verschijnselen verklaart en voorspellingen oplevert die met waarnemingen overeenkomen.
Wetenschap hoeft dus niet over een absoluut en definitief beeld van de werkelijkheid te beschikken om buitengewoon succesvol te zijn.
Een wetenschappelijk model hoeft niet de werkelijkheid zelf te zijn om ons in staat te stellen betrouwbare voorspellingen te doen.
En daarmee komen wij opnieuw bij de vraag:
Wat verstaan wij eigenlijk onder ‘werkelijkheid’?
Misschien is het voor de wetenschap voldoende dat een model onze waarnemingen steeds nauwkeuriger beschrijft. Maar daarmee is nog niet gezegd dat het model de werkelijkheid zélf is.
En precies daar begint een ander soort onderzoek.
Want als onze zintuigen slechts een beperkte toegang tot de werkelijkheid verschaffen, als onze hersenen wat wij waarnemen vervolgens tot een bruikbaar beeld van de wereld ordenen, en als zelfs de wetenschap noodzakelijkerwijs met modellen werkt — waarop baseren wij dan onze overtuiging dat hetgeen wij als werkelijkheid ervaren ook werkelijk de werkelijkheid ís?
Dat is geen vraag waarop een elektronenmicroscoop noodzakelijkerwijs een antwoord kan geven.
Het is een zijnsvraag.
Ik hoef Hawking dan ook niet te laten ‘bewijzen’ wat Gurdjieff zei. Dat zou de zaak juist te eenvoudig maken. Veel interessanter is dat Hawking, vanuit een geheel andere invalshoek en binnen het kader van de moderne natuurkunde, een deur opent naar een fundamentele twijfel:
Is het beeld dat wij van de werkelijkheid hebben wel de werkelijkheid zelf?
En vervolgens kan Zelfkennis nog een stap verder gaan.
Niet alleen onderzoeken wat wij waarnemen, maar ook onderzoeken wie het is die waarneemt — en vooral: in welke toestand van bewustzijn die waarneming plaatsvindt. Daar ligt dan ook de veel wezenlijkere aansluiting met Gurdjieff.
Niet in de vaak gehoorde, maar te gemakkelijke uitspraak dat ‘de waarnemer de werkelijkheid schept’. Denk bijvoorbeeld even terug aan het befaamde 'double slit experiment' uit de film 'Down The Rabbit Hole'... Dat was alvast geen noodzakelijke consequentie van Hawking, en evenmin een correcte samenvatting van de kwantummechanica. De werkelijke vraag is veel eenvoudiger en tegelijk veel radicaler: Wie is het die denkt dat hij de werkelijkheid ziet?
En wanneer die waarnemer zelf slaapt — wat betekent dan de werkelijkheid die hij waarneemt?
0o0o0o0o0o0o0o0o0o0o0o0
Nota: Beste bezoeker,
Wist u dat u een korting op bepaalde artikelen die DIMschool aanbiedt kunt verkrijgen?...Klik op deze link - vindt datgene waarin u interesse stelt, verstuur een e-mail naar [email protected], en verwacht een antwoord. Achteraf: geen koopverplichting, natuurlijk. Alvast bedankt! :-)

"Vind mensen, die in zichzelf zowel de motivatie als de aangeboren drijfveer hebben om aan hun Innerlijke Zelf te werken, en we zullen hen gidsen."
- DIMschool vzw, de énige gespecialiseerd in Zelfkennis, zijnde: het kennen van het Zelf -
- Ook kunt u via www.deinnerlijkemens.be met al onze activiteiten kennismaken -
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
En, voel jij je geroepen om Spiritualia te sponsoren?
Klik dan op deze link. Alvast bedankt!
Overschrijven kan ook via: IBAN: BE22 7795 9845 2547 - BIC: GKCCBEBB
- Indien je zo'n (bak)steentje bijdraagt, ook via een aankoop of een Zoek&Vind abonnement, mogen we dan jouw naam hieronder publiceren? Laat het ons weten!

- Ook kan je dus in onze webshop iets aankopen, waaronder:
Archetypen vragenlijst
Kristallen schedels
Pendels
Purperen plaatjes
Wierook & Benodigdheden
Voor de 'Zoekers naar hun Innerlijke Waarheid' is er...: Eclecticus!
En, dan heb je nog ...
DIMschool biedt 10 interessante privé-sessies aan waaruit jij kan kiezen!
Dossier Zelfkennis: Over de Handleiding Pendelen van A tot Z
'Eclecticus': een korte introductie…
Wat is jouw Archetype ? En, ken je ook die van jouw partner?
Een Cursus in Wonderen - A Course in Miracles: een introductie.
Interesse in Kabbala en de Boom des Levens?
Pssst! Jij, ja jij! Leren werken met Runen?… De handleiding is beschikbaar!
Gepost door Tsenne Kikke op vrijdag 25 september 2026
0 reactie(s)
|