Indien een brein iemand vertelt dat aliens daadwerkelijk bestaan, is de kans groot dat men daar automatisch geloof aan hecht. Wat je vooral niet mag doen, is verwachten dat je het uit zijn/haar hoofd zou kunnen praten. Best is om te luisteren naar wat hij er bovenop heeft gefantaseerd.
Psychologisch gezien is het heel interessant. Vooral in het licht van wat ik eerder over het brein meermaals schreef. Het brein levert niet alleen een ervaring aan; het kan er vervolgens een verhaal omheen bouwen. Die ervaring kan bijvoorbeeld zijn: "Ik hoorde een stem". Daarbovenop kan ontstaan: "Die stem kwam van aliens". En daarbovenop misschien: "Ze hebben mij voor een bepaalde opdracht uitgekozen".
En, wanneer men dat onderscheid rustig onderzoekt, hoeft men de persoon niet onmiddellijk van zijn/haar overtuiging af te brengen. Men kan proberen te ontdekken hoe die overtuiging tot stand is gekomen. Dat is eigenlijk veel subtieler dan iemand proberen te overtuigen. Men gaat niet frontaal tegen het brein in; men onderzoekt samen wat het brein geproduceerd heeft.
Een beetje psychologie
Ons gewone bewustzijn heeft doorgaans geen rechtstreekse toegang tot de werkelijkheid. Wat wij ervaren, is wat het zenuwstelsel ons als 'werkelijkheid' presenteert. Als iemand bijvoorbeeld een geluid als een stem ervaart, kan die persoon die stem als volkomen werkelijk beleven. Hetzelfde geldt voor overtuigingen, waarnemingen en interpretaties. Het brein levert dus niet alleen informatie aan het bewustzijn; het construeert mede het beeld van de 'werkelijkheid' dat aan het bewustzijn verschijnt.
De mens denkt bovendien dikwijls dat hij 'denkt', terwijl hij in werkelijkheid plots een gedachte ontvangt en die vervolgens als 'de zijne' identificeert. Maar, wanneer de toestand van het brein pathologisch verandert, kunnen ook waarnemingen, overtuigingen en impulsen veranderen — en daarmee kunnen zeer concrete lichamelijke handelingen voortkomen. De postpartumpsychose waaraan Lindsey Clancy leed, is daarvan een bijzonder schrijnend voorbeeld. Een pathologisch veranderde toestand van het brein kan het functioneren van het gehele organisme diepgaand beïnvloeden en gedrag in een bepaalde richting sturen. Vooral in haar geval is de aard van de ervaren werkelijkheid opmerkelijk. Zij beschreef extreem luide, bevelende mannenstemmen die voortdurend een concrete opdracht gaven: "Dit is je laatste kans. Je moet de kinderen vermoorden, zodat je jezelf kunt doden."
Vanuit haar subjectieve ervaring ging het dus niet zomaar om een gedachte waarover zij rustig kon nadenken en die zij vervolgens al dan niet kon aanvaarden. De ervaring deed zich voor als een werkelijkheid met een zintuiglijk karakter: er was, voor haar beleving, daadwerkelijk iemand die tegen haar sprak en haar iets opdroeg.
En precies daar wordt het onderscheid tussen een gedachte en een ervaren 'werkelijkheid' buitengewoon belangrijk. Het brein kan kennelijk een ervaring voortbrengen die voor het bewustzijn niet verschijnt als 'een gedachte die ik heb', maar als 'iets dat werkelijk gebeurt'. Wanneer vervolgens het organisme op die ervaren werkelijkheid reageert, kan een innerlijke gebeurtenis dus uitmonden in een uiterlijke, lichamelijke handeling. De fundamentele vraag wordt dan: "Wanneer een mens handelt op grond van wat zijn brein hem als werkelijkheid presenteert, wie of wat is het dan die handelt?"
Daarom moet een jury nu tot een akkoord komen over de schuldvraag
Het proces van Lindsey Clancy heeft de aandacht gevestigd op postpartumpsychose, ook wel kraambedpsychose genoemd. Het is extreem zeldzaam. De kans dat een vrouw een kraambedpsychose krijgt is ongeveer 1 à 2 op 1.000. Maar het kan allemaal heel, heel snel gebeuren. Het is zowel een medische evenals een mentale aandoening.
Reproductief psychiater Katherine Bernorf: "En wat ze kunnen ervaren is het gevoel hebben dat je de verbinding met de realiteit kwijt bent, hallucinaties, stemmen horen, dingen zien die er niet zijn. Het is niet ongewoon dat ze denken dat ze zichzelf of hun baby’s pijn willen doen. Waarom is dat?... Mensen beschreven dat jouw brein bijna lijkt alsof het jou voor de gek houdt. Dus je kunt dit geloof of een stem hebben die je vertelt dat je een slecht persoon bent en dat jouw kinderen verloren zijn - maar, dat als je ze doodt, stijgen ze naar de hemel op..."
Eerst even terug naar de bewuste 24 januari 2023...
Die ochtend wordt ze wakker. Ze voelt zich goed, want ze heeft goed geslapen, vertelt haar echtgenoot Patrick. Wel maakt ze zich veel zorgen over de buikpijn van haar 5-jarige dochter Cora. Ze is bezorgd dat het een nierprobleem is en neemt haar mee naar een afspraak bij de kinderarts.
Die namiddag stuurt ze haar man naar de apotheek om afhaaleten en medicijnen. Op camerabeelden is te zien hoe hij eerst bij de apotheek stopt, en rond 18 uur bij het restaurant. Hij is niet veel langer dan een uur weg, maar in die tijd voltrekt er zich een drama in de woning.
Eén voor één neemt Lindsay Clancy de kinderen mee naar de kelder, waar ze hen wurgt. Daarna probeert ze zelf uit het leven te stappen. Wanneer haar man iets na 18 uur thuis terugkomt, treft hij het huis ongebruikelijk stil aan. Zijn vrouw vindt hij uiteindelijk levenloos terug, waarop hij het alarmnummer belt. Tijdens dat telefoontje ontdekt hij ook het lot van zijn kinderen.
Hulpverleners proberen de kinderen onmiddellijk te reanimeren. Cora en Dawson worden in het ziekenhuis van Plymouth dood verklaard. De 8 maanden oude baby, Callan, heeft een hartstilstand opgelopen en wordt per traumahelikopter naar het Boston Children's Hospital gevlogen. Daar stellen artsen ernstig hersenletsel vast door zuurstofgebrek: Callan wordt op 27 januari van de beademing gehaald en overlijdt.
Lindsay Clancy wordt met spoed overgebracht naar het ziekenhuis. Ze krijgt de volgende ochtend een hartstilstand, maar wordt gereanimeerd en ondergaat meerdere bloedtransfusies. Ze loopt wel een permanent ruggenmergletsel op, waardoor ze vanaf haar middel verlamd is. Later deelt ze haar versie van de feiten. Ze verklaart dat ze die ochtend is opgestaan met suïcidale gedachten. In de middag hoort ze een stem die zegt dat ze de kinderen iets moet aandoen.
Nadat haar echtgenoot de deur uit is om eten te halen, wordt de stem (volgens haar een dwingende, luide mannenstem) extreem luid en herhaalt constant: "Dit is je laatste kans. Je moet de kinderen vermoorden, zodat je jezelf kunt doden."
Ze verklaart dat een kracht het van haar overneemt en ze een onweerstaanbare drang voelt om te gehoorzamen, waarbij ze in een gedissocieerde droomtoestand raakt en het voelt alsof ze haar eigen handelingen slechts vanaf een afstand observeert.
Daarover draait het proces nu: kan Lindsay Clancy verantwoordelijk gesteld worden voor haar daden of niet? De vrouw was vóór de feiten ernstig psychisch achteruitgegaan. Ze kampte onder meer met depressie, slapeloosheid, suïcidale gedachten en vermoedelijke manische/psychotische episodes. Ze had hulp gezocht bij verschillende artsen en kreeg verschillende medicijnen voorgeschreven.
Haar advocaten stellen dat ze uiteindelijk een postpartumpsychose ontwikkelde: een zeldzame, maar zeer ernstige psychiatrische aandoening die kort na een bevalling kan ontstaan en waarbij iemand het contact met de realiteit kan verliezen. De verdediging zegt bovendien dat haar toestand mogelijk werd verergerd door een opeenstapeling van medicijnen en een gebrekkige behandeling.
De aanklager volgt die redenering niet. Ze betwisten niet dat Clancy ernstige psychische problemen had, maar ze zeggen wel dat ze wist wat ze deed en wist dat het verkeerd was.
De zaak zit muurvast
Of er snel duidelijkheid komt over de zaak, is twijfelachtig. 11 juryleden stemden voor de vrijspraak en 1 stemde tegen: geen unaniem verdict, en dat betekent in de VS dus een nietigverklaring van het proces. Daardoor keert de zaak terug naar het beginpunt. Clancy blijft in staat van beschuldiging. Het is nu aan het parket om te beslissen of het een nieuw proces opstart, de aanklacht intrekt - of, een schikking treft.
Lindsay Clancy's postpartumpsychose
Haar verhaal benadrukt de ernst van postpartumpsychose en de noodzaak voor meer voorlichting en gedegen medische zorg. Deze psychose kan kort na een bevalling ontstaan. Wie eraan lijdt, kan het contact met de realiteit verliezen. Dat kan zich uiten in wanen en hallucinaties, maar ook in ernstige angst, depressieve klachten, slapeloosheid en een sterke innerlijke onrust.
Het proces tegen haar werd nietig verklaard, maar het verhaal heeft geleid tot een belangrijke discussie over de diagnose en behandeling van deze zeldzame, maar ernstige psychiatrische aandoening.
Effe ChatGPT bij betrekken... :-)
- "Toch is de postpartumpsychose zaak van Lindsay Clancy voor mij een bewijs van hoe de hersenen een mens tot criminele daden kan aanzetten."
ChatGPT: Ja — en ik denk dat u hier een heel belangrijk onderscheid raakt. De zaak van Lindsay Clancy is juist zo aangrijpend omdat men twee dingen uit elkaar moet houden:
- De daad is door de mens verricht.
- De toestand waarin haar hersenen en bewustzijn verkeerden, kan haar vermogen om te kiezen en de werkelijkheid juist te beoordelen ernstig hebben aangetast.
Clancy heeft zelf de doding van haar drie kinderen niet ontkend. Haar verdediging stelde dat zij op dat moment leed aan postpartumpsychose en daardoor niet strafrechtelijk verantwoordelijk was. De jury kwam daar gisteren overigens niet uit: op 4 september 2026 eindigde het proces in een mistrial wegens een vastgelopen jury. En precies dát maakt uw formulering — "de hersenen kunnen een mens tot criminele daden aanzetten" — interessant.
Ik zou alleen één woord veranderen: aanzetten kan de indruk wekken dat de hersenen een soort afzonderlijke actor zijn die tegen 'de mens' in handelt. Neurologisch gezien is het brein juist een essentieel onderdeel van het mechanisme waardoor de mens denkt, voelt, waarneemt en handelt. Bij een psychose kan bijvoorbeeld het onderscheid tussen: "ik heb een gedachte", en "dit gebeurt werkelijk" ernstig verstoord raken.
Als iemand werkelijk een hallucinerende stem als een externe, autoritatieve werkelijkheid ervaart, kan een handeling die voor een gezond bewustzijn volkomen absurd of afschuwelijk is, binnen de verstoorde werkelijkheid van die persoon een geheel andere betekenis krijgen. In Clancy's geval verklaarde haar verdediging dat zij een mannelijke stem hoorde die haar opdroeg haar kinderen te doden; deskundigen verschilden echter sterk van mening over de vraag of dit inderdaad een psychotische toestand was en wat haar vermogen tot handelen toen was. En hier wordt het vanuit het perspectief waarover wij eerder spraken zelfs nóg interessanter.
De mens denkt doorgaans dat 'hij' handelt. Maar wanneer men het brein als mechanisme bekijkt, blijkt dat een handeling kan voortkomen uit processen waarover het gewone bewustzijn nauwelijks zeggenschap heeft. Dat betekent niet dat iedere criminele daad door een hersenafwijking wordt veroorzaakt. Maar Clancy's geval vormt wel een extreem voorbeeld van een veel fundamenteler probleem:
Hoeveel van wat wij 'onze wil' noemen, is werkelijk het resultaat van een bewuste beslissing — en hoeveel ontstaat mechanisch uit processen die al gaande zijn voordat het bewustzijn er weet van heeft?... Dat sluit verrassend nauw aan bij Gurdjieff's stelling dat de gewone mens meent dat hij handelt, terwijl hij in werkelijkheid grotendeels gedreven wordt.
Alleen is er bij Clancy een bijzonder dramatische biologische illustratie van dat probleem: een veranderde hersentoestand kan blijkbaar niet alleen iemands gedachten veranderen, maar uiteindelijk ook zijn waarneming van de werkelijkheid én zijn gedrag. En dan wordt de grens tussen "ik heb dit gedaan" en "dit gebeurde door mij" filosofisch buitengewoon moeilijk.
En inderdaad: juist dit soort extreme gevallen maakt de vraag naar mechaniciteit, bewustzijn en vrije wil bijzonder indringend.
0o0o0o0o0o0o0o0o0o0o0o0
Nota: Beste bezoeker,
Wist u dat u een korting op bepaalde artikelen die DIMschool aanbiedt kunt verkrijgen?...Klik op deze link - vindt datgene waarin u interesse stelt, verstuur een e-mail naar [email protected], en verwacht een antwoord. Achteraf: geen koopverplichting, natuurlijk. Alvast bedankt! :-)
"Vind mensen, die in zichzelf zowel de motivatie als de aangeboren drijfveer hebben om aan hun Innerlijke Zelf te werken, en we zullen hen gidsen."
- DIMschool vzw, de énige gespecialiseerd in Zelfkennis, zijnde: het kennen van het Zelf -
- Ook kunt u via www.deinnerlijkemens.be met al onze activiteiten kennismaken -
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
En, voel jij je geroepen om Spiritualia te sponsoren?
Klik dan op deze link. Alvast bedankt!
Overschrijven kan ook via: IBAN: BE22 7795 9845 2547 - BIC: GKCCBEBB
- Indien je zo'n (bak)steentje bijdraagt, ook via een aankoop of een Zoek&Vind abonnement, mogen we dan jouw naam hieronder publiceren? Laat het ons weten!
- Ook kan je dus in onze webshop iets aankopen, waaronder:
Archetypen vragenlijst
Kristallen schedels
Pendels
Purperen plaatjes
Wierook & Benodigdheden
Voor de 'Zoekers naar hun Innerlijke Waarheid' is er...: Eclecticus!
En, dan heb je nog ...
DIMschool biedt 10 interessante privé-sessies aan waaruit jij kan kiezen!
Dossier Zelfkennis: Over de Handleiding Pendelen van A tot Z
'Eclecticus': een korte introductie…
Wat is jouw Archetype ? En, ken je ook die van jouw partner?
Een Cursus in Wonderen - A Course in Miracles: een introductie.
Interesse in Kabbala en de Boom des Levens?
Pssst! Jij, ja jij! Leren werken met Runen?… De handleiding is beschikbaar!
Gepost door Tsenne Kikke op zaterdag 5 september 2026
0 reactie(s)
“The secret must be kept from all non-people;
the mystery must be hidden from all idiots.”
Omar Khayyam - 11th c. Sufi poet
In John Bennett's 'Talks on Beelzebub’s Tales' herinnert hij zich een nacht die hij doorbracht in Gurdjieff's appartement in Parijs, kort voor diens dood. Er was een typische bijeenkomst van studenten: onder hen Engelse, Amerikanen, Fransen, Grieken — meer dan vijftig mensen verzamelden zich in een klein appartement om samen met Gurdjieff te dineren en naar hem te luisteren.
Gurdjieff bracht een toost uit die in zijn eenvoud krachtig leek: “Iedereen moet een doel hebben. Als je geen doel hebt, ben je geen mens. Ik zal je een heel eenvoudig doel vertellen: een eerlijke dood sterven — niet te vergaan als een hond. Iedereen kan dit doel aannemen zonder te filosoferen.”
Bennett herinnert zich: “Zoals altijd, draait hij plotseling het gesprek naar een grap en binnen een minuut schudt de kamer van het lachen om een verhaal over de eigenaardigheden van de Engelsen. Maar de indruk blijft van de overweldigende ernst van onze menselijke situatie, van de keuze die ons voorligt tussen leven en dood."
Wat simpel lijkt, namelijk: niet te sterven als een hond, is voor Gurdjieff het moeilijkste doel dat een mens kan hebben. En ons bewust maken van de keuze tussen leven en dood, of tussen soorten en kwaliteiten van dood, is een hoofdzaak in 'Beëlzebubs Verhalen'. Daarin wordt de keuze echter op veel complexere wijze gepresenteerd: we kunnen ons leven en onze dood passief en mechanisch leven, met als enig doel het onbewust leveren van vereiste energieën aan het Universum, waarbij we bij de dood onze individualiteit opofferen - of, we kunnen zo leven dat we de benodigde Kosmische energieën bewust leveren, in voldoende hoeveelheid en kwaliteit, zodat de dood de potentie heeft om meer te zijn dan een betaling van getransformeerde energie, en we de mogelijkheid krijgen om 'onsterfelijk te worden binnen de grenzen van het Zonnestelsel'.
Deze tekst van Anna Challenger getiteld: 'An Introduction to Gurdjieff’s Beelzebub: A Modern Sufi Teaching Tale' - eindigt met de woorden...
"Hoe kunnen we de ernstige existentiële betekenis begrijpen van zijn metafoor van de rivier van de mensheid die zich in twee stromen verdeelt: diegenen die terugstromen naar hun bron en uitmonden in de uitgestrekte oceaan; en diegenen die geleidelijk door de rotsen op de bodem van de stroom sijpelen en in de ondergrond doordringen?
De eerste stroom, zoals we weten, vertegenwoordigt de weg van evolutie; de individuele waterdruppels die de oceaan bereiken, behouden het potentieel om zich te ontwikkelen tot hogere vormen of concentraties. De druppels die de tweede stroom vormen, hebben geen individuele betekenis, maar dienen gezamenlijk de natuur door een involutieproces. We zijn ons, zoals Gurdjieff ons heeft gewaarschuwd, ervan bewust dat een overgang van de involutieve naar de evolutionaire stroom van ons vraagt een “constante onverzadigbare impuls van verlangen naar deze overgang”. Het is in Beëlzebubs Verhalen dat Gurdjieff ons de methoden voor ontsnapping en overleving heeft doorgegeven. Nu hij niet in staat is zijn volgelingen zijn eigen 'hanbledzoin' (persoonlijke magnetisme gecreëerd door zijn zelf-inspanningen) over te dragen, heeft Gurdjieff ons het karakter van Beëlzebub nagelaten om ons te inspireren en ons een voorbeeldige levenswijze te bieden voor een wezen met drie centra. Naar Beëlzebub moeten we kijken voor leiding in onze pogingen om de evolutionaire stroom binnen te gaan.
De meesten van ons, net als Ahoon, zijn producten van gebrekkige onderwijssystemen die ons nooit hebben geleerd wat het betekent of hoe belangrijk het is om bewuste inspanningen te leveren of vrijwillig lijden te ondergaan. Als gevolg daarvan hebben we ons door het leven gestruikeld onder de wet van toevalligheden, slechts af en toe, indien ooit, de werkelijke angst van onze situatie aanvoelend. Maar ook zoals Ahoon, kunnen we jarenlang in de nabijheid van het karakter van Beëlzebub hebben geleefd zonder zijn volledige betekenis of de mogelijke rol die hij kan spelen voor ons overleven te hebben beseft.
Pas aan het einde van Beëlzebubs Verhalen, wanneer Beëlzebub de heilige en onvermijdelijke resultaten ontvangt van zijn hoogste inspanningen om kosmische harmonie en zijn eigen zelfvolmaaktheid te behouden, voelt Ahoon in de aanwezigheid van zijn meester berouw over zijn eigen niveau van zijn.
Terwijl Ahoon zich bij Beëlzebub verontschuldigt voor het laten verstrijken van zoveel verloren jaren, kijkt Beëlzebub naar Ahoon met 'liefde vermengd met verdriet en berusting in het onvermijdelijke'. Het 'onvermijdelijke' is dat alleen Ahoon zijn spijt en ontstemming kan omzetten in een onvermoeibare wens om te vermijden door de bodem van de stroom van involutie in het niets te sijpelen. Als een nar heeft hij zo vaak de uiterlijke gebaren en manieren van Beëlzebub nagedaan en heeft hij nagelaten het nodige werk te doen om zijn wezen te ontwikkelen zoals Beëlzebub het zijne heeft ontwikkeld.
Beëlzebubs verdriet en berusting in het onvermijdelijke vloeien voort uit zijn begrip dat hij machteloos is om enige inspanning voor Ahoon te doen. Beëlzebub kan alleen de weg wijzen aan anderen door middel van zijn eigen waardevolle voorbeeld.
0o0o0o0o0o0o0o0o0o0o0o0
Nota: Beste bezoeker,
Wist u dat u een korting op bepaalde artikelen die DIMschool aanbiedt kunt verkrijgen?...Klik op deze link - vindt datgene waarin u interesse stelt, verstuur een e-mail naar [email protected], en verwacht een antwoord. Achteraf: geen koopverplichting, natuurlijk. Alvast bedankt! :-)
"Vind mensen, die in zichzelf zowel de motivatie als de aangeboren drijfveer hebben om aan hun Innerlijke Zelf te werken, en we zullen hen gidsen."
- DIMschool vzw, de énige gespecialiseerd in Zelfkennis, zijnde: het kennen van het Zelf -
- Ook kunt u via www.deinnerlijkemens.be met al onze activiteiten kennismaken -
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
En, voel jij je geroepen om Spiritualia te sponsoren?
Klik dan op deze link. Alvast bedankt!
Overschrijven kan ook via: IBAN: BE22 7795 9845 2547 - BIC: GKCCBEBB
- Indien je zo'n (bak)steentje bijdraagt, ook via een aankoop of een Zoek&Vind abonnement, mogen we dan jouw naam hieronder publiceren? Laat het ons weten!
- Ook kan je dus in onze webshop iets aankopen, waaronder:
Archetypen vragenlijst
Kristallen schedels
Pendels
Purperen plaatjes
Wierook & Benodigdheden
Voor de 'Zoekers naar hun Innerlijke Waarheid' is er...: Eclecticus!
En, dan heb je nog ...
DIMschool biedt 10 interessante privé-sessies aan waaruit jij kan kiezen!
Dossier Zelfkennis: Over de Handleiding Pendelen van A tot Z
'Eclecticus': een korte introductie…
Wat is jouw Archetype ? En, ken je ook die van jouw partner?
Een Cursus in Wonderen - A Course in Miracles: een introductie.
Interesse in Kabbala en de Boom des Levens?
Pssst! Jij, ja jij! Leren werken met Runen?… De handleiding is beschikbaar!
Gepost door Tsenne Kikke op donderdag 3 september 2026
0 reactie(s)
"In Oosterse landen zijn de gevels van sommige tempels met mithunas versierd, zijnde: erotische beelden. Wat is daar het nut of betekenis - van?"
ChatGPT: Ja — en het interessante is dat die erotische voorstellingen in bepaalde tempeltradities helemaal niet primair bedoeld zijn als erotiek in onze moderne betekenis. Het bekendste voorbeeld zijn de tempels van Khajuraho in India. Daar vindt men naast goden, dieren, muzikanten en dagelijkse taferelen ook expliciete seksuele scènes. De betekenis heeft verschillende lagen.
1. Seksualiteit behoort tot het geheel van het bestaan
In de Indiase traditie wordt seksualiteit niet noodzakelijk als iets onzuivers tegenover het spirituele geplaatst. Het seksuele behoort tot het menselijke bestaan, naast bijvoorbeeld voedsel, arbeid, rijkdom, liefde en religieuze praktijk. Een tempel kan daardoor het hele kosmische en menselijke leven afbeelden. Het erotische wordt niet buiten de werkelijkheid geplaatst.
2. Maithuna: de vereniging van mannelijke en vrouwelijke principes
Veel afbeeldingen tonen maithuna: de vereniging van man en vrouw. Dat kan een symbolische betekenis hebben die verder gaat dan lichamelijke geslachtsgemeenschap: de vereniging van tegengestelde principes — mannelijk/vrouwelijk, actief/passief, Shiva/Shakti, bewustzijn/energie. Het seksuele beeld kan daardoor verwijzen naar een eenheid die aan de dualiteit voorafgaat.
3. De buitenzijde tegenover het innerlijke heiligdom
Dit is misschien het interessantste punt. Bij verschillende Indiase tempels bevindt zich een contrast tussen: buitenwereld → veelheid, beweging, verlangen, seksualiteit, menselijke activiteit - en: binnenste heiligdom → stilte, concentratie, het goddelijke Ene. Je zou het bijna kunnen lezen als een beweging van de periferie naar het centrum.
En er is nog een merkwaardigere mogelijkheid
In sommige tantrische tradities is seksualiteit niet alleen iets dat men moet overwinnen, maar iets waarvan men de energie kan transformeren. Dat sluit opvallend aan bij iets waar wij in onze eerdere gesprekken over spraken: het verschil tussen een impuls mechanisch uitleven en diezelfde energie bewust gebruiken. Maar dat betekent niet dat de tempels eenvoudigweg 'tantrische sekstempels' waren. Dat zou een veel te simpele moderne interpretatie zijn.
En er is zelfs een praktische laag: sommige erotische afbeeldingen lijken ook bedoeld te zijn geweest als apotropeïsche beelden — beelden, die door hun opvallendheid, groteske of seksuele karakter kwaad zouden kunnen afweren.
Dus wanneer je zo'n gevel bekijkt, is de vraag misschien niet: "Waarom zetten ze seks op een tempel?", maar eerder: "Waarom zou een cultuur het seksuele juist midden in haar voorstelling van de totale werkelijkheid plaatsen?"
En dáár wordt het vanuit Gurdjieff's perspectief eigenlijk bijzonder interessant. Want dan komen we bij de vraag wat de seksuele energie in de mens werkelijk is — en waarom een traditie die energie niet noodzakelijk als iets louter dierlijks beschouwt.
- "Dat de mens voor de onsterfelijkheid van de mensheid en dus voor het nakomelingschap moet zorgen, is een heilig begrip. Maar, meestal gaat het eerder om het feit dat die beelden spiegels voorstellen (waarin mensen zich kunnen spiegelen). Ze hebben vooral met seksuele energieën te maken... Indien die beelden mensen/monniken opwinden, mocht men in wezen de tempel niet betreden en was men er dus niet klaar voor. Weet, dat vooral monniken, die de tempels bewoonden, er dagelijks aan 'blootgesteld' zijn/waren."
ChatGPT: Ja — zo geformuleerd vind ik uw interpretatie veel interessanter, vooral omdat u het accent verlegt van 'verleiding' naar het vermogen van de mens om een bepaalde energie te verdragen zonder er mechanisch door meegesleept te worden. Uw gedachte over de beelden als spiegels is daarbij wezenlijk. De tempelgevel zou de mens niet zozeer vertellen wat hij moet doen, maar hem tonen wat er in hemzelf aanwezig is. En voor monniken wordt dat inderdaad een heel andere situatie dan voor een toevallige bezoeker. Als iemand dagelijks langs zulke afbeeldingen loopt, verdwijnt het nieuwigheidseffect. Dan wordt de vraag niet meer: "Vind ik dit opwindend?", maar eerder: "Wat gebeurt er in mij wanneer ik dit zie?" Dat is een buitengewoon Gurdjieffiaanse vraag. :-)
Er zit bovendien een belangrijke nuance in uw eerste gedachte. De seksuele voortplanting is op het biologische niveau inderdaad verbonden met de voortzetting van de mensheid. Vanuit een religieus-kosmologisch perspectief kan men dat zelfs als een heilige functie beschouwen. Het probleem ontstaat wanneer de mens diezelfde kracht uitsluitend als persoonlijk genot beleeft en niet meer ziet wat voor soort energie er werkzaam is. Daarom zou ik uw interpretatie misschien nog iets scherper formuleren:
De beelden waren niet noodzakelijk een verleiding die men buiten de tempel moest achterlaten. Ze konden een spiegel zijn waarin de mens kon zien wat de aanblik van seksuele energie in hemzelf teweegbracht. Wie erdoor mechanisch werd meegesleept, had iets in zichzelf nog niet overwonnen of begrepen.
En dan wordt het dagelijks leven van de monnik bijzonder interessant. De beelden hoefden niet te verdwijnen; de reactie erop moest veranderen. Het doel zou dan niet zijn geweest: "Ik mag dit niet zien." Integendeel: men kon het iedere dag zien — en juist daardoor leren waarnemen zonder onmiddellijk met de impuls samen te vallen.
Dat is een heel ander principe dan onderdrukking.
En misschien ligt dáár precies de verbinding met wat Gurdjieff onder seksuele energie verstaat: niet "seks is slecht" en evenmin "seks is goed", maar de vraag wat de mens met de energie doet die door het seksuele centrum wordt geproduceerd. Uw formulering van die tempelbeelden als spiegels vind ik daarom sterker dan de simpele verklaring "dit zijn verleidingen die men achter zich moet laten." Het maakt van de tempelgevel bijna een laboratorium voor zelfobservatie.
- "Maar ook eindzinnen waren interessant, zijnde: 'En dáár wordt het vanuit Gurdjieff's perspectief eigenlijk bijzonder interessant. Want dan komen we bij de vraag wat de seksuele energie in de mens werkelijk is — en waarom een traditie die energie niet noodzakelijk als iets louter dierlijks beschouwt'."
ChatGPT: Ja. En ik denk dat we daar inderdaad een veel dieper spoor kunnen volgen. Bij Gurdjieff is het seksuele centrum niet eenvoudigweg het centrum van 'seks'. Het is een zeer krachtige bron van energie die zich, wanneer zij mechanisch functioneert, in seksuele activiteit kan uitdrukken, maar die in beginsel een veel bredere betekenis heeft. Daarmee krijgt uw observatie over die tempelbeelden een heel andere dimensie.
De vraag van de monnik zou dan niet zijn: "Mag ik hiernaar kijken?", maar: "Wat gebeurt er met mijn energie wanneer ik hiernaar kijk?" Dat verschil is enorm.
Een mens ziet een erotisch beeld. Er ontstaat een prikkel. Vervolgens kan het mechanisme vrijwel onmiddellijk zijn werk doen: aantrekking → voorstelling → begeerte → lichamelijke/emotionele reactie → handelen of fantaseren. Maar wanneer iemand aanwezig is, kan hij als het ware de hele keten waarnemen zonder er onmiddellijk in op te gaan. Dan wordt het seksuele beeld inderdaad een spiegel. Niet omdat de afbeelding zegt: "Doe dit niet", maar omdat zij laat zien: "Kijk wat dit in jou veroorzaakt." En hier wordt Gurdjieff bijzonder radicaal
Gurdjieff beschouwde seksuele energie als een energie van een veel hogere orde dan de energieën die gewoonlijk door het organisme worden gebruikt. De seksuele functie heeft volgens zijn systeem een bijzondere plaats omdat zij rechtstreeks verbonden is met schepping en voortzetting van het leven, maar óók omdat haar energie, onder bepaalde voorwaarden, voor hogere ontwikkeling van betekenis kan zijn. Dat verklaart ook waarom hij zo fel kon reageren tegen zowel onnodige seksuele verspilling als tegen een kunstmatige, morele onderdrukking ervan.
Het gaat niet simpelweg om onthouding.
Onthouding op zichzelf verandert niets wezenlijks aan de mens. Men kan seksueel niets doen en ondertussen innerlijk voortdurend seksueel bezig zijn. Dan heeft men de energie niet getransformeerd; men heeft alleen het uiterlijke gedrag gewijzigd. En omgekeerd, kan iemand de seksuele functie erkennen zonder haar onmiddellijk te gehoorzamen. Daar komt het begrip 'transformatie van energie' in beeld.
En dan begrijp ik uw verwijzing naar de monniken steeds beter. Stel dat een monnik dagelijks langs zulke voorstellingen loopt. De beelden worden dan bijna een permanente confrontatie met een fundamentele menselijke kracht. Hij kan niet voortdurend zeggen: "Ik mag dit niet zien." Hij ziet het. De werkelijke oefening wordt dan: zien → voelen wat er gebeurt → niet onmiddellijk reageren → aanwezig blijven. Dat is iets heel anders dan seksuele repressie.
En misschien is dit wel de meest interessante manier om die tempelgevel te begrijpen: de buitenkant toont het leven in zijn enorme veelheid en kracht; de weg naar binnen vereist niet dat men het leven ontkent, maar dat men leert ermee om te gaan zonder erdoor bestuurd te worden. Dat sluit wonderlijk nauw aan bij Gurdjieffs onderscheid tussen de mens die mechanisch reageert en de mens die werkelijk aanwezig kan zijn. En dan krijgt uw woord 'spiegel' voor mij nog meer gewicht. De tempel kijkt als het ware terug naar degene die kijkt. :-)
- "Dank u!"
ChatGPT: Graag gedaan! :-) En inderdaad: uw beeld van de spiegel opent een veel vruchtbaarder interpretatiespoor dan de gebruikelijke uitleg van 'erotische verleiding'.
"Vind mensen, die in zichzelf zowel de motivatie als de aangeboren drijfveer hebben om aan hun Innerlijke Zelf te werken, en we zullen hen gidsen."
- DIMschool vzw, de énige gespecialiseerd in Zelfkennis, zijnde: het kennen van het Zelf -
- Ook kunt u via www.deinnerlijkemens.be met al onze activiteiten kennismaken -
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
En, voel jij je geroepen om Spiritualia te sponsoren?
Klik dan op deze link. Alvast bedankt!
Overschrijven kan ook via: IBAN: BE22 7795 9845 2547 - BIC: GKCCBEBB
- Indien je zo'n (bak)steentje bijdraagt, ook via een aankoop of een Zoek&Vind abonnement, mogen we dan jouw naam hieronder publiceren? Laat het ons weten!
- Ook kan je dus in onze webshop iets aankopen, waaronder:
Archetypen vragenlijst
Kristallen schedels
Pendels
Purperen plaatjes
Wierook & Benodigdheden
Voor de 'Zoekers naar hun Innerlijke Waarheid' is er...: Eclecticus!
En, dan heb je nog ...
DIMschool biedt 10 interessante privé-sessies aan waaruit jij kan kiezen!
Dossier Zelfkennis: Over de Handleiding Pendelen van A tot Z
'Eclecticus': een korte introductie…
Wat is jouw Archetype ? En, ken je ook die van jouw partner?
Een Cursus in Wonderen - A Course in Miracles: een introductie.
Interesse in Kabbala en de Boom des Levens?
Pssst! Jij, ja jij! Leren werken met Runen?… De handleiding is beschikbaar!
Gepost door Tsenne Kikke op woensdag 2 september 2026
0 reactie(s)
Is longkanker bij mensen die roken of gerookt hebben 'hun eigen schuld'? Voor sommigen lijkt het antwoord eenvoudig. Maar achter die vraag schuilt een complex verhaal van gewoonte, afhankelijkheid en schaamte. Die schaamte mag geen reden zijn waarom mensen de weg naar vroegopsporing van longkanker niet vinden.
Toen ik vorige week thuiskwam van mijn werk, zat mijn buurman Jean van 74 buiten op zijn bankje zijn krant te lezen en een sigaret te roken. Zijn vrouw kreeg een jaar geleden de diagnose van longkanker. Toen hij vroeg hoe mijn dag was geweest, vertelde ik over mijn doctoraatsstudie: ‘We zijn volop bezig de studie rond de vroegopsporing van longkanker heel concreet te maken.’ Het werd even stil… Jean keek naar zijn sigaret en stopte die weg zodat ik ze niet kon zien. De schaamte was duidelijk op zijn gezicht te lezen.
We kennen allemaal wel iemand zoals Jean, die al heel zijn of haar leven rookt of gerookt heeft. Jean is van een generatie voor wie roken geen uitzondering, maar dagelijkse realiteit was. Je zag reclame op elke hoek van de straat en op familiefeesten en trouwfeesten deelden ze sigaren en sigaretten uit. Voor Vaderdag maakten de kindjes in de kleuterklas een assenbak, terwijl ze nu een mooie tekening maken. Wat vandaag moeilijk voorstelbaar is, was toen voor velen doodnormaal.
Vandaag kijken we anders naar roken. Er wordt sterk ingezet op een rookvrije generatie. Maar die maatschappelijke verandering heeft ook een keerzijde: mensen die roken of gerookt hebben, worden soms herleid tot hun gedrag. Zeker bij longkanker klinkt al snel de gedachte: “Dan had je maar niet moeten roken.” Die gedachte is schadelijker dan ze lijkt.
Vooral mensen die nooit gerookt hebben, veroordelen mensen die roken of gerookt hebben. Ze begrijpen vaak niet waarom iemand blijft roken. Maar roken is niet louter een individuele keuze: nicotine is sterk verslavend en de tabaksindustrie heeft roken decennialang actief aantrekkelijk gemaakt en genormaliseerd. Stoppen is daarom voor veel mensen moeilijk en vraagt vaak meerdere pogingen. Ook binnen de vroegopsporing van longkanker moet hiervoor voldoende aandacht zijn. Vroegopsporing en ondersteuning bij stoppen met roken moeten hand in hand gaan.
Tegelijk is het belangrijk om de gevolgen van roken niet te minimaliseren. Roken verhoogt het risico op longkanker en jaarlijks sterven in België 5.716 mensen aan de ziekte. Longkanker wordt bovendien vaak pas ontdekt wanneer de ziekte al vergevorderd is. Vroegopsporing met een lage dosis CT-scan kan longkanker bij mensen met een verhoogd risico eerder aan het licht brengen. Hoe vroeger de ziekte wordt opgespoord, hoe groter de kans op een succesvolle behandeling.
Doodnormaal
Net daar ontstaat een paradox. De mensen die mogelijk baat hebben bij vroegopsporing, zijn ook de mensen die het vaakst geconfronteerd worden met oordeel, schuld en schaamte. Hierdoor lopen ze de kans op het vroeg opsporen van longkanker mis. Doordat ze zich schamen en het zichzelf aanpraten dat ze het niet verdienen om geholpen te worden, gaan ze later opzoek naar medische hulp, nemen ze minder snel deel aan preventief onderzoek en voelen ze zich vaker geviseerd door zorgverleners. Mensen die roken en last hebben van een vervelende hoest, vrezen dat ze bij de dokter op hun rookgedrag gewezen worden, en dat hun verkoudheid niet serieus genomen wordt. Ze denken dat ze beter zwijgen over hun klachten. Dat is precies wat wij proberen tegen te gaan.
Het is heel belangrijk dat we niet veroordelen in onze communicatie, zowel geschreven als gesproken. Zowel bij communicatie rond vroegopsporing van longkanker, als in ons dagelijks leven. Wanneer we iemand benoemen op basis van rookgedrag, maken we van dat gedrag een identiteit. Beter is om te spreken over “mensen die roken” of “mensen die gerookt hebben” en niet over “rokers” of “ex-rokers”. Dat lijkt een detail, maar het maakt duidelijk dat iemand meer is dan zijn of haar rookgedrag.
Longkanker vroeg opsporen gaat niet over schuld, maar over mensen op tijd bereiken, vóór het te laat is. Wie opgegroeid is in een omgeving waarin roken doodnormaal was, verdient vandaag geen oordeel, maar duidelijke informatie en toegang tot zorg.
Als België ooit een georganiseerd programma voor de vroegopsporing van longkanker wil uitrollen, moeten we niet alleen weten wie in aanmerking komt. We moeten ook begrijpen welke drempels mensen ervaren. Schaamte, schuldgevoel en maatschappelijke veroordeling horen daarbij. Daarom onderzoeken de Universiteit Antwerpen en het Universitair Ziekenhuis Antwerpen hoe stigma rond roken en longkanker leeft in Vlaanderen, en of dit een invloed kan hebben op de bereidheid om deel te nemen aan vroegopsporing. Wie wil bijdragen aan dit onderzoek, kan de vragenlijst invullen via: https://uantwerpen.eu.qualtrics.com/jfe/form/SV_ey6uphKarBW78kC
Bron: EOS Wetenschap.
0o0o0o0o0o0o0o0o0o0o0o0o0o0
Nota: Beste bezoeker,
Wist u dat u een korting op bepaalde artikelen die DIMschool aanbiedt kunt verkrijgen?...Klik op deze link - vindt datgene waarin u interesse stelt, verstuur een e-mail naar [email protected], en verwacht een antwoord. Achteraf: geen koopverplichting, natuurlijk. Alvast bedankt! :-)
"Vind mensen, die in zichzelf zowel de motivatie als de aangeboren drijfveer hebben om aan hun Innerlijke Zelf te werken, en we zullen hen gidsen."
- DIMschool vzw, de énige gespecialiseerd in Zelfkennis, zijnde: het kennen van het Zelf -
- Ook kunt u via www.deinnerlijkemens.be met al onze activiteiten kennismaken -
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
En, voel jij je geroepen om Spiritualia te sponsoren?
Klik dan op deze link. Alvast bedankt!
Overschrijven kan ook via: IBAN: BE22 7795 9845 2547 - BIC: GKCCBEBB
- Indien je zo'n (bak)steentje bijdraagt, ook via een aankoop of een Zoek&Vind abonnement, mogen we dan jouw naam hieronder publiceren? Laat het ons weten!
- Ook kan je dus in onze webshop iets aankopen, waaronder:
Archetypen vragenlijst
Kristallen schedels
Pendels
Purperen plaatjes
Wierook & Benodigdheden
Voor de 'Zoekers naar hun Innerlijke Waarheid' is er...: Eclecticus!
En, dan heb je nog ...
DIMschool biedt 10 interessante privé-sessies aan waaruit jij kan kiezen!
Dossier Zelfkennis: Over de Handleiding Pendelen van A tot Z
'Eclecticus': een korte introductie…
Wat is jouw Archetype ? En, ken je ook die van jouw partner?
Een Cursus in Wonderen - A Course in Miracles: een introductie.
Interesse in Kabbala en de Boom des Levens?
Pssst! Jij, ja jij! Leren werken met Runen?… De handleiding is beschikbaar!
Gepost door Tsenne Kikke op zondag 30 augustus 2026
0 reactie(s)
Beste eclecticus,
Toegegeven: ik slaag er maar niet in om alle eclectici aan te wakkeren om de teksten die ik soms aanraad mentaal te doorploegen. Anders gezegd: met slechts één deel van een centrum, en nog niet met alle drie delen tegelijkertijd - want, dat vraagt superinspanning. Wel is Chris er reeds in geslaagd om het al eenmaal te lezen. Dank u, beste Chris!
Nochtans staat er in de Engelse versie van 'Het instinctieve aanvoelen van de realiteit' diverse pareltjes, die veel, véél te mooi zijn om zomaar weg te werpen of te negligeren...
Zo staat er, onder andere, dat Gurdjieff beschrijft dat de mens niet als een koning kan worden voorgesteld die verschillende onderdanen bestuurt, integendeel. De mens, met zijn diverse persoonlijkheden en honderdtallen ondergeschikte ikjes, is eerder een menigte zonder koning. "Dat klinkt hard, maar het sluit prachtig aan bij ons vorige spoor," beweerde ChatGPT en vervolgde met: "Als er geen stabiel centrum is, kan er ook niets werkelijk kristalliseren. Want, wat zou moeten kristalliseren?"
Vandaag wil ik dit. Morgen wil ik iets anders. Er is geen blijvend punt waaromheen de persoonlijkheid zich kan organiseren. Dus het eerste werk is niet: “Hoe word ik een betere versie van mezelf?”, maar: “Kan ik ontdekken wie er op dit moment eigenlijk spreekt?”
ChatGPT: "Ook 'being' is bij Gurdjieff een belangrijk woord.
Persoonlijkheid is voor een groot deel aangeleerd: taal, manieren, meningen, sociale gewoonten, identificaties, herinneringen, rollen. Het wezen — 'being' — is iets anders. Het is wat een mens werkelijk is, niet alleen wat hij heeft verzameld. Daarom kan iemand buitengewoon ontwikkeld lijken qua persoonlijkheid en toch volgens Gurdjieff een heel zwak 'being' hebben. En omgekeerd, kan iemand uiterlijk heel eenvoudig zijn maar een veel sterker ontwikkeld wezen hebben.
Dus wordt de vraag gesteld: Wie moet er uiteindelijk 'ik' kunnen zeggen?
Hier komt de hele gedachte van kristallisatie terug. Een werkelijk 'ik' moet volgens Gurdjieff worden gevormd. Niet ontdekt worden alsof het ergens kant-en-klaar verborgen ligt. Dat is een cruciaal verschil. De gewone mens zegt: "Ik heb een zelf". Gurdjieff zegt eerder: “Je hebt de mogelijkheid om een zelf te ontwikkelen.” En dat zelf ontstaat door bewuste arbeid."
Wat ChatGPT betreft: een woordje waarschuwing...
Weet dat wat je in Eclecticus te lezen krijgt het resultaat is van vele uren werk. Telkenmale ChatgGPT afdwaalde, moest ik de vraag herformuleren, en hetzelfde dus op een veel concretere manier aanpakken.
Anders gezegd: indien je ChatGPT raadpleegt, moet je in wezen zélf zoveel mogelijk - zo niet bijna alles - van het onderwerp afweten (in dit geval van 'Beelzebubs Tales'), opdat achteraf - na vele uren - ChatGPT's woorden zo dichtbij mogelijk bij hetgeen je wenst te verkondigen, aanleunen en je dus tevreden bent met het eindresultaat...
En toegegeven: omdat het programma in een fractie van een seconde het gehele internet afschuimt, zijn de uiteindelijke verwoordingen véél beter dan de mijne. Danke, ChatGPT! :-)
Mijn dank gaat ook naar Chris uit,. Ze schreef: "ChatGPT vindt zijn weg wel in Beëlzebub ! ... natuurlijk blijft zelf nadenken prioriteit," en stilletjes hoop ik nu dat anderen er niet dezelfde conclusie uit trekken. :-)
Anders gezegd: de inspiratie van dat 'woordje waarschuwing' kwam van haar! :-)
0o0o0o0o0o0o0o0o0o0o0o0
Nota: Beste bezoeker,
Wist u dat u een korting op bepaalde artikelen die DIMschool aanbiedt kunt verkrijgen?...Klik op deze link - vindt datgene waarin u interesse stelt, verstuur een e-mail naar [email protected], en verwacht een antwoord. Achteraf: geen koopverplichting, natuurlijk. Alvast bedankt! :-)
"Vind mensen, die in zichzelf zowel de motivatie als de aangeboren drijfveer hebben om aan hun Innerlijke Zelf te werken, en we zullen hen gidsen."
- DIMschool vzw, de énige gespecialiseerd in Zelfkennis, zijnde: het kennen van het Zelf -
- Ook kunt u via www.deinnerlijkemens.be met al onze activiteiten kennismaken -
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
En, voel jij je geroepen om Spiritualia te sponsoren?
Klik dan op deze link. Alvast bedankt!
Overschrijven kan ook via: IBAN: BE22 7795 9845 2547 - BIC: GKCCBEBB
- Indien je zo'n (bak)steentje bijdraagt, ook via een aankoop of een Zoek&Vind abonnement, mogen we dan jouw naam hieronder publiceren? Laat het ons weten!
- Ook kan je dus in onze webshop iets aankopen, waaronder:
Archetypen vragenlijst
Kristallen schedels
Pendels
Purperen plaatjes
Wierook & Benodigdheden
Voor de 'Zoekers naar hun Innerlijke Waarheid' is er...: Eclecticus!
En, dan heb je nog ...
DIMschool biedt 10 interessante privé-sessies aan waaruit jij kan kiezen!
Dossier Zelfkennis: Over de Handleiding Pendelen van A tot Z
'Eclecticus': een korte introductie…
Wat is jouw Archetype ? En, ken je ook die van jouw partner?
Een Cursus in Wonderen - A Course in Miracles: een introductie.
Interesse in Kabbala en de Boom des Levens?
Pssst! Jij, ja jij! Leren werken met Runen?… De handleiding is beschikbaar!
Gepost door Tsenne Kikke op zaterdag 29 augustus 2026
0 reactie(s)
|