Soms zegt een eenvoudige metafoor over de menselijke natuur meer dan bladzijden vol theorie, bijvoorbeeld...
Vooral het metafoor "Steeds dezelfde steeg inlopen en telkens in dezelfde put vallen" kan op allerlei menselijke situaties worden toegepast. De kern is telkens: men herhaalt hetzelfde patroon, maar verwacht desondanks een andere uitkomst.
Enkele voorbeelden:
Relaties: iemand kiest telkens hetzelfde type partner, loopt steeds tegen dezelfde problemen aan en vraagt zich af waarom relaties nooit standhouden.
Tussen haakjes: al eens gehoord dat mensen met een agressieve vader de neiging hebben agressieve partners aan te trekken? Of, mensen met loopse moeders, loopse vrouwen?... Ik noem het 'De Toevallige Wet van Aantrekkingskracht'.
Anders gezegd: de 'Toevallige Wet van Aantrekkingskracht' bevat een interessante gedachte. Wie in zijn jeugd bepaalde relationele patronen heeft leren kennen, kan die later onbewust als vertrouwd ervaren en daardoor opnieuw soortgelijke partners kiezen. Dat is geen universele wet en evenmin noodzakelijk toeval, maar het kan wel een herkenbaar psychologisch patroon zijn.
Werk: iemand maakt steeds dezelfde fout, krijgt telkens dezelfde kritiek en neemt zich na iedere keer voor het "voortaan anders te doen" — zonder zijn werkwijze te veranderen.
Geld: iemand geeft voortdurend meer uit dan hij verdient, komt telkens in financiële moeilijkheden en lost het probleem steeds op dezelfde manier op: opnieuw lenen.
Gezondheid: iemand negeert telkens dezelfde waarschuwingstekens, wacht tot het misgaat en begint daarna opnieuw zonder de oorzaak aan te pakken.
Conflicten: iemand reageert op kritiek steeds defensief of agressief. Daardoor ontstaat telkens hetzelfde conflict, waarna hij concludeert: "Zie je wel, mensen zijn altijd tegen mij."
Opvoeding: een ouder probeert een kind steeds op dezelfde manier te corrigeren, merkt dat het niet werkt, verhoogt vervolgens de druk — en creëert daardoor precies het gedrag waartegen hij strijdt.
Politiek en maatschappij: men probeert een maatschappelijk probleem telkens met dezelfde maatregel op te lossen, hoewel die maatregel eerder al niet werkte.
Verslavingen: iemand belooft na iedere crisis dat het de laatste keer was, maar verandert niets aan de omstandigheden die hem telkens terugbrengen naar hetzelfde gedrag.
Zelfkennis: iemand denkt voortdurend na over zijn problemen, analyseert zichzelf eindeloos, maar verandert niets aan zijn manier van leven. Hij loopt als het ware steeds dezelfde steeg in — alleen kent hij de put inmiddels steeds beter.
In het dagelijks leven: iemand raakt iedere ochtend gehaast omdat hij te laat opstaat. Iedere avond neemt hij zich voor vroeger naar bed te gaan, maar de volgende ochtend begint exact hetzelfde verhaal opnieuw.
Dan heb je nog als een meest aanschouwelijk voorbeeld van de persoon die in een casino zijn geld verliest... De gokker verliest geld in het casino en denkt: "De volgende keer heb ik meer geluk”, gaat terug, verliest opnieuw en probeert vervolgens zijn verlies terug te winnen. Daarmee loopt hij steeds opnieuw dezelfde steeg in en belandt hij telkens in dezelfde put.
De tragiek is dat hij de put vaak wel ziet, maar de oorzaak niet herkent: hij denkt dat het probleem de vorige keer was, terwijl het probleem juist ligt in het opnieuw dezelfde weg kiezen.
Kortom: Hij probeert telkens uit dezelfde put te klimmen, zonder te beseffen dat hij steeds opnieuw dezelfde steeg inloopt.
Een andere sterke toepassing heeft betrekking op zelfkennis:
De mens loopt dikwijls niet in de steeg omdat hij de weg niet kent, maar omdat hij steeds dezelfde weg kiest. Hij bereikt telkens dezelfde put en noemt dat vervolgens zijn 'noodlot'.
Of nog scherper: Wie telkens dezelfde steeg inloopt, hoeft niet te begrijpen waarom hij steeds in dezelfde put valt. Hij moet zich afvragen waarom hij opnieuw die steeg inloopt. Dat sluit mooi aan bij het idee dat 'inzicht' zonder verandering gemakkelijk slechts een verfijnde vorm van herhaling wordt.
Wat dat casino betreft, verwees Gurdjieff naar het feit dat men bij roulette onmiddellijk weet dat men verloren of gewonnen heeft. Maar in het echte leven kan dat inzicht jarenlang op zich laten wachten... Dit laatste is een bijzonder sterk voorbeeld, omdat het een wezenlijk verschil blootlegt tussen het casino en het dagelijkse leven.
Bij roulette wordt de uitkomst vrijwel onmiddellijk zichtbaar: men wint of verliest. In het leven daarentegen kunnen de gevolgen van onze keuzes pas na jaren duidelijk worden. Daardoor kan iemand jarenlang hetzelfde gedrag herhalen zonder het verband te zien tussen zijn eigen handelen en de terugkerende gevolgen ervan.
Vanuit Gurdjieff's gezichtspunt zou men daar nog iets aan kunnen toevoegen: de mens herhaalt niet alleen dezelfde handelingen, maar is zich dikwijls niet eens bewust van de krachten die hem ertoe brengen. Hij meent vrij te kiezen, terwijl dezelfde gewoonten, identificaties en automatische reacties hem telkens opnieuw dezelfde richting uitsturen. Dat maakt het metafoor van de steeg en de put dan ook bijzonder geschikt bij een studie over Zelfkennis.
Om die reden kan de slotgedachte nog iets worden aangescherpt: De gokker ziet na iedere worp wat hij verloren heeft. De mens in het leven zit soms pas na jaren wat hij voortdurend verliest. En zelfs dan vraagt hij zich niet altijd af waarom hij telkens opnieuw hetzelfde spel speelt.
Of, nog dichter bij ons metafoor: De mens noemt het 'noodlot' wanneer hij telkens in dezelfde put valt. Zelfkennis begint wanneer hij zich afvraagt waarom hij steeds opnieuw dezelfde steeg inloopt. Want, de put is niet noodzakelijk het grootste probleem. Het is het onvermogen om de eigen weg naar die put te herkennen.
0o0o0o0o0o0o0o0o0o0o0o0
Nota: Beste bezoeker,
Wist u dat u een korting op bepaalde artikelen die DIMschool aanbiedt kunt verkrijgen?...Klik op deze link - vindt datgene waarin u interesse stelt, verstuur een e-mail naar [email protected], en verwacht een antwoord. Achteraf: geen koopverplichting, natuurlijk. Alvast bedankt! :-)
"Vind mensen, die in zichzelf zowel de motivatie als de aangeboren drijfveer hebben om aan hun Innerlijke Zelf te werken, en we zullen hen gidsen."
- DIMschool vzw, de énige gespecialiseerd in Zelfkennis, zijnde: het kennen van het Zelf -
- Ook kunt u via www.deinnerlijkemens.be met al onze activiteiten kennismaken -
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
En, voel jij je geroepen om Spiritualia te sponsoren?
Klik dan op deze link. Alvast bedankt!
Overschrijven kan ook via: IBAN: BE22 7795 9845 2547 - BIC: GKCCBEBB
- Indien je zo'n (bak)steentje bijdraagt, ook via een aankoop of een Zoek&Vind abonnement, mogen we dan jouw naam hieronder publiceren? Laat het ons weten!
- Ook kan je dus in onze webshop iets aankopen, waaronder:
Archetypen vragenlijst
Kristallen schedels
Pendels
Purperen plaatjes
Wierook & Benodigdheden
Voor de 'Zoekers naar hun Innerlijke Waarheid' is er...: Eclecticus!
En, dan heb je nog ...
DIMschool biedt 10 interessante privé-sessies aan waaruit jij kan kiezen!
Dossier Zelfkennis: Over de Handleiding Pendelen van A tot Z
'Eclecticus': een korte introductie…
Wat is jouw Archetype ? En, ken je ook die van jouw partner?
Een Cursus in Wonderen - A Course in Miracles: een introductie.
Interesse in Kabbala en de Boom des Levens?
Pssst! Jij, ja jij! Leren werken met Runen?… De handleiding is beschikbaar!