ProfielWie ben ikMijn interessesMijn poëzieBerichtenVriendenBeheer

Dossier Zelfkennis: Over de zichtbare onzichtbare mens - Deel 2

Hoe onzichtbaar is de mens voor zichzelf?
door Tsenne Kikke - maandag 13 december 2021 16:09

We zeiden reeds dat elke mens enkele honderden totaal van elkaar verschillende 'ikjes' in zichzelf meedraagt. Met als gevolg: honderden kleine willetjes. De ene ik wil dit, de andere dat, weer een ander ikje iets totaal anders, enzovoorts, enzovoorts, enzovoorts. Kortom: de mens is niet één, hij is een veelheid.

Toegegeven: die ikjes zijn - dankzij 'tussenschotten' - van elkaar gescheiden. Die tussenschotten noemde Gurdjieff 'buffers', verwijzend naar treinbuffers, die schokken verzachten door de botsingen op te vangen. Moest men één van die tussenschotten tussen twee of meerdere ikjes wegnemen, en plotsklaps de tegenstellingen inzien, dan zou die mens krankzinnig worden.

Zo kan een ikje zeggen dat hij een vredelievend mens is om dan later door een ander ikje verdrongen te worden die dan zegt dat hij niet van zwarten, Chinezen of Marokkanen houdt. Nog een ander ikje beweert een diepgelovig mens te zijn om even later een ikje aan het woord te laten die er op los vloekt, hoert en boert - of, bijvoorbeeld, van kinderporno houdt. Een ernstige vorm van deze 'aandoening' wordt 'Dissociatieve identiteitsstoornis' of 'meervoudige persoonlijkheidsstoornis' genoemd, waarbij iemand afwisselend twee (of meer) van elkaar te onderscheiden persoonlijkheidstoestanden kan aannemen.

Denk bijvoorbeeld aan een CD waarop een 40-tal liedjes staan, en verbeeld jezelf daarbij dat je ze elke dag, 24 uur op 24 uur, zeven dagen lang, alle 40 tegelijkertijd aanhoort... Een mens zou van die kakafonie knettergek worden, nietwaar?

Gurdjieff maakte een andere vergelijking. "Stel je voor," zei hij, "dat jouw land elk uur door een ander ikje wordt geregeerd en doet wat hij wil zonder op iets of iemand te letten; en later moeten de anderen ikjes in die mens ervoor boeten, omdat hij voor de daden verantwoordelijk wordt gesteld. Ook heerst er geen orde onder hen. Wie boven komt, is heer en meester. Hij ranselt iedereen links en rechts af en trekt zich nergens iets van aan. Maar het volgende ogenblik grijpt een ander de zweep en slaat hém. En zo gaat het levenslang door. Stelt u zich dus eens een land voor waar iedereen, geen uur maar vijf minuten koning kan zijn, en in die vijf minuten alles mag doen wat hij wil met het hele koninkrijk. Zo is ons leven."

Volgens mij kan het op geen enkele andere manier duidelijker worden uitgelegd. Een ander voorbeeld die hij gaf was van de man wiens ikje een cheque, contract of wissel ondertekende waarvoor die mens achteraf met al zijn anderen ikjes levenslang moest voor opdraaien. Zielig, hé! Toch zijn er mensen, die na het lezen van deze woorden, er niets aan willen 'doen'. Ongelooflijk, nietwaar? Het is net alsof ze niet enkel en alleen onzichtbaar zijn voor zichzelf, maar ook onzichtbare woorden lezen.

Neem nieuwjaarresoluties, bijvoorbeeld, of eender welk ander voorbeeld: alles wijst er op dat de mens zijn eigen beloften zelden of nooit kan nakomen. Eén ikje maakt een belofte, maar 'de rest van het lichaam' volgt die niet op. Ooit ook al eens ervaren?

Dan hebben we nog in het beste geval de zogenaamde mañana-ziekte, waardoor zaken worden uitgesteld; vooral, het niet nakomen van zo'n gegeven belofte. Vandaag beginnen we er niet aan, morgen misschien wel, of volgende week. Ook als eens meegemaakt?

Van zodra je daarover bewust begint na te denken, kan een mens tot het besef komen dat hij in wezen weinig of geen controle over het eigen lichaam heeft. En, als jij het niet onder controle hebt, zal het over jou regeren.

Jou?... Over welke 'jou' kunnen we het hebben? En zo belanden we bij de hoofdvraag: "Wie of wat ben jij?", losstaande van jouw fysiek lichaam. Enig idee?... Of, ben je enkel dat lichaam en niets meer? Ook goed, hoor!

Ben jij dan één van de 6 à 7 hoofdpersoonlijkheden? Of, één van jouw honderdtallen kleine ikjes?

Over die diverse persoonlijkheden en ikjes heb ik het reeds tientallen malen gehad. Niet, dat ik er al veel mensen mee heb bereikt, maar anderzijds kan - dankzij herhaling - elke druppel een rotsachtige bodem dieper uithollen, nietwaar? Indien men het in zichzelf toelaat, natuurlijk. Jij misschien niet, maar heel veel mensen lezen of horen niet graag datgene wat ik zonet heb vermeld, noch al hetgeen hieronder nog volgen zal. :-)

Nochtans is een bewuste zelf-aanvaarding een zeer goed begin om ooit aan Zelfkennis te gaan doen; want, een mens kan slechts groeien vanuit de toestand en de plaats waarin hij zich momenteel bevindt. Dus niet vanuit een denkbeeldige.

Toegegeven: aan Zelfkennis doen, zijnde: 'het leren kennen van het innerlijke Zelf', is één van de moeilijkste opdrachten die een mens aan zichzelf kan geven. Want, dat Zelf heeft niets te maken met die persoonlijkheden, noch met al die ikjes, omdat het niet lichaamgebonden is, maar wél in dat lichaam 'kan' huizen. Met de nadruk op het woordje 'kan'... - want, bij velen ontbreekt het.

Wat is Zijn?...

'To be, or not to be'... Ofwel 'is' een mens, ofwel is hij niet. Kan het nog op een véél eenvoudigere manier worden uitgedrukt? Misschien wel... Door, bijvoorbeeld, de vraag te stellen: "Kan een veelheid tegelijkertijd een 1-heid zijn?".

Het komt ongeveer overeen met het begrijpen van de uitspraak 'To Be, or Not to Be'. Een mens is, of is niet. Een Jezus - indien hij echt heeft bestaan, en zoals hij meer dan 100 jaar na zijn dood beschreven werd, kon zeggen: "Ik Ben die Ben", omdat hij één was. Maar, een mens met zijn meer dan 1001 kleine ikjes, die elk hun eigen verlangens, wensen, dromen, willetjes, enzovoorts hebben, is legio. Nogmaals: niet één, maar verdeeld.

Als mens beschikte een Jezus hoogstwaarschijnlijk eveneens over diverse persoonlijkheden én over een 1.000-tal kleine ikjes, maar van binnenuit was hij meester over dat lichamelijke deel, waarbij zowel de ikjes als de persoonlijkheden zijn dienaren waren, en geen heersers.

Over 'rollen'

Reeds eerder vermeldde ik dat Gurdjieff het volgende beweerde: "De mens heeft geen duurzame, onveranderlijke 'Ik'. Iedere gedachte, iedere stemming, iedere wens, iedere gewaarwording zegt 'Ik'. En in elk van deze gevallen schijnt het als vanzelfsprekend te worden aangenomen dat dit 'ik' het Geheel, de ganse mens, toebehoort en dat een gedachte, een wens of een afkeer de uitdrukking is van dit Geheel."

"De afwisseling van 'ikken', hun voortdurende klaarblijkelijke strijd om de oppermacht, wordt beheerst door toevallige uiterlijke invloeden. Warmte, zonneschijn, mooi weer, roepen onmiddellijk een hele groep van 'ikken' op; koude, mist, regen, een andere groep 'ikken', andere associaties, andere gevoelens en andere handelingen. Niets in de mens is bij machte deze verandering van 'ikken' te beheersen, voornamelijk omdat de mens er zich geen rekenschap van geeft, of er geen idee van heeft; hij leeft altijd in de laatste 'ik'."

"Sommige 'ikken' zijn natuurlijk sterker dan andere. Maar dit komt niet door hun eigen bewuste kracht: zij zijn geschapen door de kracht van toevalligheden - of, door mechanische uiterlijke prikkels. Opvoeding, nabootsing, lectuur, de hypnose van godsdienst, kaste en tradities, of de magische aantrekkingskracht van de nieuwste leuzen scheppen heel krachtige 'ikken' in de persoonlijkheid van de mens die hele reeksen van andere zwakkere 'ikken' beheersen. Maar hun kracht is enkel de kracht van de 'rollen' in de centra. En alle 'ikken' waaruit iemands persoonlijkheid is opgebouwd hebben dezelfde oorsprong als deze 'rollen': zij zijn beide het resultaat van invloeden van buitenaf; en beide worden in beweging gezet en beheerst door nieuwe invloeden van buitenaf."

"De mens heeft geen individualiteit. Hij heeft geen enkelvoudig, groot 'Ik'. De mens is verdeeld in een veelheid van kleine 'ikken'."

Nota: De 'rollen' werden indertijd in de Psychologische lezingen beschreven als apparaten waarop - in de mens - de binnenkomende indrukken werden geregistreerd. Het beeld was ontleend aan de wasrollen van een fonograaf. Het geheel van indrukken die op deze wijze werden vastgelegd, vormde voor de mens het materiaal voor zijn associaties.

Orgels daarentegen werkten met boekenrollen. Afhankelijk van door welke gaatjes de wind werd geblazen, werd een instrument in gang gezet.

Nadat je al het bovenstaande hebt gelezen, kan je met een klein beetje nadenken, beseffen waarom Gurdjieff het mechanisme waaruit een mens is samengesteld, onder andere, eveneens met 'rollen' vergeleek.

Commentaar


Wees de eerste om te reageren!

Reageer


Opgelet: momenteel ben je niet ingelogd. Om onder jouw eigen naam te posten kun je hier inloggen.

Mijn naam:    
Mijn e-mail adres:    
Mijn commentaar:
Verificatie:
Typ de code hierboven in:
 


School voor ontwikkeling van De Innerlijke Mens


Adverteer op Spiritualia
Adverteren
Zoek&Vind
Meer
Spiritualia
Contact
Copyright © 2008-2022 Spiritualia. Alle rechten voorbehouden. | Privacy Statement | Gedragscode | Algemene Voorwaarden | Auteursrecht