ProfielWie ben ikMijn interessesMijn poëzieBerichtenVriendenBeheer

Waarom geloven mensen in complottheorieën?

Een theorie die langer bestaat, krijgt vanzelf meer aanhangers, gewoonweg omdat mensen erover praten.
door Tsenne Kikke - vrijdag 8 mei 2020 13:54

Over de herkomst van het coronavirus worden veel complottheorieën verspreid. Hoe komt dat?  "Een complottheorie ontstaat uit onzekerheid, bijvoorbeeld: omdat bepaalde vragen onbeantwoord blijven," zei Jan–Willem van Prooijen verbonden aan de Vrije Universiteit van Amsterdam.

Niet Al Qaida, maar de Amerikaanse overheid zit achter de aanslagen van 9/11. En de CIA, en niet Volkert van der Graaf, heeft Pim Fortuyn vermoord. Heel wat mensen geloven in complotten zonder basis: een groep mensen smeedt in het geheim snode plannen. De meest voorkomende complottheorieën gaan over de overheid, geheime diensten, multinationals, de farmaceutische industrie, of de media. Maar ook op kleinere schaal ontkom je niet aan complotdenkers. Verdenk je jouw managers ervan dat ze alleen hun eigen zakken willen vullen? Dan geloof je er zelf ook al in eentje.

Eigenlijk kan iedereen in een complottheorie geloven. Toch loopt de ene persoon meer kans dan de andere. Persoonlijkheid, politieke visie en opleidingsniveau spelen een rol. Scoor je laag op de persoonlijkheidstrek ‘vriendelijkheid’ (agreeableness), dan ga je vaker op zoek naar conflict en ben je geneigd in te gaan tegen de massa. Dat verhoogt het risico dat je in een complottheorie gaat geloven. Ook laagopgeleiden en politieke extremisten geloven vaker in complottheorieën.

Een bekende complottheorie gaat over de Amerikaanse ex-president John F. Kennedy. In 1963 kwam hij door twee kogels om het leven. Hoewel de moordenaar werd gevonden, bleven er geruchten bestaan over een tweede schutter. Complotdenkers speculeren dat de maffia of inlichtingendiensten als de CIA achter de moord zitten.

Op het moment dat je precies weet – of precies denkt te weten – hoe de vork aan de steel zit, is de kans kleiner dat je in een complottheorie gaat geloven. Een complottheorie ontstaat uit onzekerheid, bijvoorbeeld omdat bepaalde vragen onbeantwoord blijven. Zo werd de moordenaar van Kennedy vrij kort na de gebeurtenis gedood. Zijn motief blijft dus onbekend. Die onzekerheid gaat vaak samen met een gevoel van bedreiging dat eveneens het complotdenken kan uitlokken. Waarom werd Kennedy vermoord? Is het een aanslag op heel Amerika?

Samenzweringstheorieën beantwoorden die vragen. Het complot geeft een verklaring voor de gebeurtenis en wijst een duidelijke schuldige aan. Zie het als een soort verdedigingsmechanisme. Nu je weet wie er achter de aanslag zit, kan je ervoor zorgen dat ze jou niet te grazen nemen.

Het zit bovendien in onze natuur om achterdochtig te zijn. Vanuit evolutionair perspectief is het nuttig geweest om onbekende groepen te wantrouwen. In de tijd van jagers en verzamelaars bestond het gevaar dat een ander volk jouw stam wilde uitmoorden. In de huidige samenleving bestaan zulke bedreigingen nauwelijks meer en heeft geloven in een complottheorie zijn functie verloren.

Toch, eigenaardig genoeg, gaan steeds meer mensen geloven in complottheorieën rondom de moord op Kennedy. Zo’n drie jaar na de aanslag was de helft van de Amerikanen omgekocht. Inmiddels staat de teller op tachtig procent! Een theorie die langer bestaat, krijgt vanzelf meer aanhangers, gewoonweg omdat mensen erover praten. Dat heet ook wel 'culturele overdracht'. Het ‘rondslingeren’ van een bepaald idee kan ervoor zorgen dat velen dat idee als waarheid gaan zien.

Dan is er nog de 'confirmation bias': zodra je in een complottheorie gelooft, ga je selectief om met het bewijs dat die theorie al dan niet ondersteunt. Je ziet alleen de bewijzen die het complot bevestigen en wuift experts weg die het tegendeel prediken.

Complotdenkers komen overal voor. Het zit in onze natuur om te wantrouwen. Sommige theorieën (die over jouw kwaadaardige managers) zouden wel eens waar kunnen zijn. Maar dat buitenaardse wezens de wereld zouden besturen, klinkt toch te bizar voor woorden?

Bron: Eos Wetenschap

"Vind mensen, die in zichzelf zowel de motivatie als de aangeboren drijfveer hebben om aan hun Innerlijke Zelf te werken, en we zullen hen gidsen."

- DIMschool vzw, gespecialiseerd in Zelfkennis, zijnde: het kennen van het Zelf -

(Interesse?... Laat je niet door jouw ego tegenhouden, indien jij je innerlijk geroepen voelt!)

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

In het afgelopen 15-jarige bestaan van Spiritualia.be is er online een hoop veranderd. En ook aan deze website wordt er – in reactie op alle online ontwikkelingen – continu geschaafd. Zo hebben we vorig jaar geïnvesteerd in een betere server, waardoor de site nog sneller is geworden. Verder werden we in december 2019 zelfs verplicht om nog meer schijfruimte aan te kopen, en zo meer.

Met al die nieuwe ontwikkelingen hebben we na dertien jaar nog immer een duidelijk doel voor ogen, namelijk: zoveel mogelijk mensen inspireren om aan hun innerlijke zelf te werken, losstaande van hun diverse persoonlijkheden en honderdtallen kleine ikjes.

Bovendien doen we ons best om mensen te laten na-denken - een denken dat na het gewone, automatische denken komt - en ja: soms door een schokje te geven, opdat ogen worden geopend. :-)

Toegegeven: daarmee is niet iedereen gediend. Nochtans is dat meer dan logisch. Waarom?... Wel, omdat we ons richten tot een welbepaalde doelgroep. Indien je het al vergeten bent: tot mensen die aan hun innerlijke zelf willen werken.

Enerzijds kunnen alle bezoekers onze blogs gratis lezen, maar het runnen van een gratis site is niet goedkoop. En daarom doen we regelmatig beroep op onze meest trouwe bezoekers, waardoor Spiritualia online kan blijven.

En?... Voel je je geroepen om deze Spiritualia website te sponsoren? Ja?... Doen & alvast bedankt!

Het kan al vanaf 1 euro. Meer info, of interesse?.... Klik op deze link voor meer info.

- Indien je een zelfstandige bent, kan je jezelf gratis via Zoek&Vind aanmelden.

Commentaar


Wees de eerste om te reageren!

Reageer


Opgelet: momenteel ben je niet ingelogd. Om onder jouw eigen naam te posten kun je hier inloggen.

Mijn naam:    
Mijn e-mail adres:    
Mijn commentaar:
Verificatie:
Typ de code hierboven in:
 


School voor ontwikkeling van De Innerlijke Mens


Adverteer op Spiritualia
Adverteren
Zoek&Vind
Meer
Spiritualia
Contact
Copyright © 2008-2020 Spiritualia. Alle rechten voorbehouden. | Privacy Statement | Gedragscode | Algemene Voorwaarden | Auteursrecht