ProfielWie ben ikMijn interessesMijn poëzieBerichtenVriendenBeheer

Wanneer komt er een echt vaccin tegen covid-19?

Ten vroegste tijdens het tweede trimester van 2021?
door Tsenne Kikke - zaterdag 25 juli 2020 16:44

Al sinds 2014 is Jean Stéphenne ceo af bij 'GSK Biologicals', de vaccindivisie van het gelijknamige Britse farmaconcern. Maar genieten van een rustige oude dag is niet aan hem besteed. Vanuit zijn thuis houdt hij via videoconferenties de vinger aan de pols. Want Stéphenne speelt nog altijd een vooraanstaande rol in het Waalse bedrijfsleven als bestuursvoorzitter van verscheidene farma- en biotechbedrijven. Als voorzitter van het Duitse biotech­bedrijf Curevac volgt hij sinds april vanop de eerste rij de race naar het covid-19-vaccin.  

‘De snelle ontwikkeling van het covid-19-vaccin is onuitgegeven’, zegt Stéphenne. ‘Er is ook een groot verschil met het verleden. Er bestaan vandaag veel meer technologieën om een vaccin te ontwikkelen dan in de tijd toen ik aan de leiding stond van de vaccindivisie van GSK.’

Daarop zet Stéphenne in een notendop vier technologieën op een rijtje die vandaag gebruikt worden om een vaccin te ontwikkelen, wie ermee bezig is en hoe groot de slaagkansen zijn. Stéphenne heeft er goede hoop op dat drie van de vier technologieën goed werkende vaccins kunnen opleveren.

Wat is het grote verschil met vorige grote speurtochten naar een vaccin?

‘Eigenlijk is het huidige onderzoek naar een covid-19-vaccin gemakkelijker dan dat naar een vaccin tegen aids of het verkoudheidsvirus RSV bij jonge kinderen. De strijd tegen sommige virussen heeft trouwens nog altijd geen echt vaccin opgeleverd. RSV is daar een van. Het komt er bij covid-19 vooral op aan om vaccins te ontwikkelen die borg staan voor de ontwikkeling van een groot aantal antilichamen die het virus geen kans geven. Ik verwacht niet dat die levenslang bescherming zullen bieden, maar toch minstens vijf tot tien jaar.’

Hoe zou u het coronavirus met één woord omschrijven?

‘Het is zeer gevaarlijk, omdat het verschillende lichaamsorganen zwaar kan viseren. Het hart, de longen, de nieren. Tegelijk is het virus zeer slim en sluw. Het kan de mens zeer ziek te maken zonder daarvoor het immuniteitssysteem te moeten vernietigen. Het omzeilt als het ware dat systeem. Dat is toch heel anders dan bij aids, waarbij het virus de immuniteit wel volledig afbreekt. Het gebruikt daarenboven ook nog eens de gemakkelijkste weg om zich verder te verspreiden: de ademhaling.’

Hoe groot acht u de kans dat er snel een ­covid-19-vaccin zal zijn?

‘Het is best mogelijk dat de eerste vaccins eind dit jaar klaar zullen zijn. Het kandidaat-vaccin van de universiteit van Oxford is men al aan het uittesten op grote schaal. Tegen het eind van dit jaar zal het al uitgetest zijn op 30.000 mensen. De regel is dat zes maanden in acht moeten worden genomen vanaf de laatste toediening. De overheden kunnen volgens mij perfect die termijn inkorten tot drie maanden. Eigenlijk weet je al na één of twee maanden of het vaccin goed werkt. Dus eind 2020 is mogelijk. Maar ik heb wel grote twijfels of dat vaccin voldoende of zelfs enige bescherming zal bieden.’

‘Het is mijn overtuiging dat sommige vaccins een heel hoge graad van bescherming zullen bieden en andere veel minder. Voortgaande op mijn jarenlange ervaring verwacht ik dat het vaccin van Oxford een veel lagere bescherming zal bieden dat degene die ontwikkeld worden door bijvoorbeeld het Franse Sanofi en de biotech­bedrijven die de MRNA-technologie ­gebruiken.’

‘GSK heeft in het verleden nog samengewerkt met de verantwoordelijken van het onderzoek bij Oxford rond de technologie die ze nu gebruiken om het vaccin te ontwikkelen. Het heeft ons nooit echt overtuigd dat het kon resulteren in een goed werkend vaccin. Maar ja, je kunt alleen maar vaststellen dat de overheden er zeer veel geld voor overhebben om zo snel mogelijk een vaccin te hebben. Het grote voordeel is dat het Oxford-vaccin makkelijk en in grote hoeveelheden gemaakt kan worden. Brazilië heeft blijkbaar een overeenkomst om het Oxford-vaccin te kopen tegen 2,5 à 3 euro per dosis. Mocht ik daar de verantwoordelijke minister zijn, ik had het niet gedaan.’

‘Maar ja, als het virus opnieuw hard zou toeslaan en je nog niets hebt, dan heb je als overheid weinig keuze. Veel zal afhangen van wat er komende winter zal gebeuren. Worden we opnieuw geconfronteerd met Italiaanse toestanden zoals in het voorjaar, dan zal bij de overheden de verleiding heel groot worden om vaccins toe te laten zonder al te zwaar te tillen aan de ­beschermingsgraad of -duur.’

Wat is dan een realistische timing voor een echt vaccin?

‘Ten vroegste tijdens het tweede trimester van volgend jaar.’

Dat wordt een moeilijke keuze voor de overheden?

‘De enige keuze is als overheid geld in te zetten op alle technologieën. De Amerikaanse en de Britse zijn dat al aan het doen. Europa is nu ook in gang aan het schieten. Maar eenmaal er vaccins beschikbaar zijn, zal de overheid nog zeer belangrijke knopen doorhakken. Ik verwacht dat de meer dan 100 vaccinonderzoeken ­uiteindelijk tien à twaalf vaccins zullen ­opleveren.’

‘De onderzoeksresultaten die tot nu toe bekendgemaakt zijn, geven aan dat sommige kandidaat-vaccins ervoor kunnen zorgen dat het virus niet leidt tot ernstige ziekteverschijnselen. Bij andere ziet het ernaar uit het vaccin vooral helpt om de eerste ziektesymptomen te bestrijden. Wat er meteen toe leidt dat een rem wordt gezet op verdere besmettingen.’

‘Als vaccinoloog zou ik de overheden aanraden om de lat hoog genoeg te leggen. Het beste is om voor vaccins te kiezen die de eerste ziektesymptomen bestrijden, maar die ook helpen voor wie zwaar ziek is geworden. De voorkeur moet gaan naar vaccins die zo compleet mogelijk zijn.’

‘Of dat gaat gebeuren? Als ik naar de Verenigde Staten kijk, dan heb ik de indruk dat de race naar een vaccin veel meer met politiek dan met wetenschap te maken heeft. Noem het maar de race van de politici. Donald Trump heeft een vaccin beloofd tegen het eind van dit jaar. Dan is er geen andere keuze dan zeer zwaar in te zetten op onderzoek dat heel snel een vaccin kan opleveren, dat daarna in grote volumes gemaakt kan worden. Zo kan Trump tijdens de verkiezingsstrijd zeggen dat hij ervoor gezorgd heeft dat er een stock van honderden miljoen vaccins gereserveerd is voor de Amerikanen.’

Hoe verklaart u dat de wereld totaal onvoorbereid is op het nieuwe coronavirus? Terwijl enkele jaren geleden met sars en mers al andere verwante virussen de kop hebben opgestoken.

‘Het is wat te gemakkelijk om de schuld in de schoenen van de farma-industrie te schuiven. De overheden moeten werk maken van een internationale strategie om de komst van gevaarlijke virussen het hoofd te bieden. De zoektocht naar een vaccin tegen het mers-virus, dat verwant is aan het huidige coronavirus, is stilgevallen omdat de overheid eerst wou zien of de vaccins die de farma-industrie ontwikkelde, effectief werkten. Maar door het uitdoven van de mers-epidemie was dat niet meer mogelijk. Uiteindelijk restte alleen nog de mogelijkheid om voor kamelen en dromedarissen een mers-vaccin te ontwikkelen. En wiens opdracht is het om gevaarlijke virussen in het oog te houden? Dat is volgens mij eigenlijk de verantwoordelijkheid van de Wereldgezondheidsorganisatie. Heeft die de voorbije jaren al dan niet haar werk goed gedaan? Ik weet het niet. Je kunt alleen maar vaststellen dat Bill Gates al in 2015 gewaarschuwd heeft voor de komst van gevaarlijke virussen. Het is niet uit te sluiten dat hij toen een bezorgdheid uitte die in de Verenigde Staten leefde.’

Vreest u ook voor vaccinnationalisme? Waarbij het ieder land voor zich is.

‘De coronacrisis is een wake-upcall voor Europa. We zijn zo afhankelijk geworden van aanvoer vanuit het buitenland, van maskers tot beademingstoestellen. Is het nog aanvaardbaar dat Europa voor de actieve ingrediënten van levensnoodzakelijke geneesmiddelen bijna volledig afhangt van de aanvoer vanuit fabrieken in China en India?’

‘De Verenigde Staten houden eraan om strategische voorraden te hebben. Wanneer ik in de VS onderhandelde over de levering van vaccins, kreeg je sowieso ook de vraag voorgeschoteld hoe we de levering in oorlogstijd konden waarborgen. Dus moest GSK garanderen dat het in het land zelf een voorraad aanlegde. Zulke discussies waren er nooit in Europa.’

‘Ook al ben je voor de mondialisering, je moet erover waken dat in crisistijden de gezondheid van de burger gevrijwaard kan worden. Het is alvast een stap in de goede richting dat Europa de vaccinaankopen gaat coördineren.’

Het Duitse biotechbedrijf Curevac, waarvan u de voorzitter bent, kwam half maart in een mediastorm terecht na berichten dat de Amerikaanse overheid met veel geld gezwaaid zou hebben als Curevac zijn vaccinonderzoek naar de VS zou overbrengen.

‘Dat heeft Trump inderdaad voorgesteld. Maar de aandeelhouders van Curevac hebben besloten daar niet op in te gaan. We willen een Europees bedrijf blijven. Toch is het hoog tijd dat Europa lessen trekt uit zulke voorvallen. Je kunt er gewoonweg niet naast kijken dat de Verenigde Staten en China veel beter georganiseerd zijn. Ongeacht wat je van Trump vindt en hoeveel kritiek hij ook krijgt, de Amerikanen zijn wel snel in gang geschoten om zwaar in te zetten op de ontwikkeling van vaccins.’

Als 70-jarige behoort u tot een van de risicogroepen …

‘Weet je wat ik niet goed begrijp? Dat het uittesten van de vaccins gebeurt bij mensen tussen 18 en 60 jaar. Aangezien oudere mensen een van de grote risicogroepen zijn, moeten zij betrokken worden bij deze testen. Want uiteindelijk hebben zij er ook het meest baat bij.’

Vreest u dan niet voor een onvolledig beeld van de risico’s?

‘Het hepatitis B-vaccin dat GSK in 2005 ontwikkelde en het griepvaccin tegen de pandemie van 2009 van GSK zijn gebaseerd op een test waar 2.000 mensen aan hebben deelgenomen. Ik heb tijdens een raad van bestuur van GSK ooit geargumenteerd dat ik alleen nog iets beter zou slapen als de vaccins op 20.000 mensen waren uitgetest.’

‘Weet je welke vraag ik me stel? Wat gaat er gebeuren als we tijdens de volgende ­winter geconfronteerd worden met nieuwe zware corona-uitbraken in woonzorg­centra? Dat zal overheden voor een zeer moeilijke keuze plaatsen. Heel wat sterftes riskeren of toelaten dat ook ouderen kunnen deelnemen aan vaccintesten. Ik ben ervan overtuigd dat er minder doden te betreuren zullen zijn als ouderen betrokken worden bij vaccintesten. Ik zou als 70-jarige geen moment twijfelen. Ik loop veel meer risico dan u om te overlijden aan dat virus. Ik zou onmiddellijk meedoen aan zo’n vaccintest.’

‘We moeten er bovendien rekening mee houden dat volgende winter uitbraken van gewone griep en covid-19 elkaar kunnen overlappen. Het zal dan bijzonder moeilijk worden om uit te maken of iemand griep heeft of covid-19.’

Komt u het huis nog uit? Of gaat u nog op reis?

‘Ik ben op vakantie geweest in het zuiden van Frankrijk, maar ik heb gemaakt dat ik terug in België was voor de grote toeristische stroom op gang kwam. En ik heb daar geleefd zoals ik hier leef. Op mijn leeftijd moet je je levenswijze aanpassen. Dat betekent zo veel mogelijk wegblijven uit supermarkten. En als het niet anders kan, onmiddellijk gaan als de winkel opengaat. En zeker niet tijdens de weekend. De contacten met de kleinkinderen zijn ook heel beperkt. Voor de rest hou ik er als voorzitter van vijf bedrijven aan om alles van bij mij thuis via videoconferencing te doen. Maar eigenlijk is het voor iedereen een serieuze aanpassing.’

Wat is de timing voor het kandidaat-vaccin van Curevac?

‘Als alles goed gaat, beschikt Curevac in de loop van het tweede of derde trimester over een echt vaccin dat voldoende en voor langere tijd bescherming biedt tegen covid-19. Het streefdoel is tegen eind augustus grote ziekenhuistesten op te starten. Waar die zullen gebeuren, weten we nog niet. Zulke testen vergen ettelijke honderden miljoenen euro’s. We zijn momenteel druk bezig om de nodige financiële middelen te verzamelen. We spreken elke week met Europa over de toekenning van een voorfinanciering. Geld voor de grootschalige testen en de bouw van een fabriek in ruil voor de ­levering van het vaccin aan Europa.’

Curevac gebruikt wel een technologie die tot nog toe geen vaccin heeft opgeleverd.

‘Dat klopt, maar de MRNA-technologie die Curevac gebruikt, is veelbelovend. In januari heeft Curevac onderzoeksresultaten ­gepubliceerd van de toediening van zeer kleine dosissen van een MRNA-vaccin tegen hondsdolheid. Die waren heel positief. Het was voor mij een overtuigend bewijs dat de technologie vaccins zal opleveren. We zijn trouwens niet de enigen. Er zijn drie biotechbedrijven die deze weg volgen. Het Amerikaanse Moderna, dat het meest in de kijker loopt en ook het verst gevorderd is, en BioNTech en Curevac in Duitsland.’

‘Dat deze nieuwe vaccintechnologie ­beloftevol is, blijkt uit de samenwerking van BioNTech met het Amerikaanse farmaconcern Pfizer. En begin deze week is bekendgemaakt dat GSK 150 miljoen euro in Curevac stopt en medeaandeelhouder wordt. Dat bewijst dat ze overtuigd zijn van het belang van de manier waarop Curevac vaccins ontwikkelt. Maar de ontwikkeling van een covid-19 vaccin blijft wel buiten de overeenkomst met GSK.’

Uw opvolger destijds aan de top van GSK, Moncef Slaoui, is nu co-leider van de Amerikaanse Warp Speed-operatie die met heel veel overheidsgeld probeert de ontwikkeling van een vaccin te versnellen. De juiste man op de juiste plaats?

‘Ik heb hem ooit aangeworven bij GSK. Zijn vrouw trouwens ook. Hij groeide daarna door tot de chef van het farmaonderzoek van GSK en na mijn vertrek heeft hij twee jaar aan de leiding gestaan van GSK Biologicals in België. Hij is een zeer goede wetenschapper, die geen probleem maakt van werkdagen van 15 uur.’

‘Of hij de juiste man op de juiste plaats is? Daarover ga ik me niet uitlaten. Noem het maar een persoonlijke keuze om te willen samenwerken met Trump. Wat zeker is: een makkelijke opdracht kan je het niet noemen.’

Bron: De Standaard

"Vind mensen, die in zichzelf zowel de motivatie als de aangeboren drijfveer hebben om aan hun Innerlijke Zelf te werken, en we zullen hen gidsen."

- DIMschool vzw, gespecialiseerd in Zelfkennis, zijnde: het kennen van het Zelf -

(Interesse?... Laat je niet door jouw ego tegenhouden, indien jij je innerlijk geroepen voelt!)

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

En?... Voel je je geroepen om deze Spiritualia website te sponsoren, opdat we online blijven?

Het kan al vanaf 1 euro. Meer info, of interesse?.... Klik op deze link voor meer info.

- Indien je een zelfstandige bent, kan je jezelf gratis via Zoek&Vind aanmelden.

- Ook doe je ons een groot plezier door naar onze webshop te gaan en er iets aan te kopen, waaronder:

Archetypen vragenlijst
Boeken (sterk afgeprijst)
Kristallen schedels
Pendels
Purperen plaatjes
Wierook & Benodigdheden

En.., voor de 'Zoekers naar hun Innerlijke Waarheid' is er Eclecticus!

Commentaar


Wees de eerste om te reageren!

Reageer


Opgelet: momenteel ben je niet ingelogd. Om onder jouw eigen naam te posten kun je hier inloggen.

Mijn naam:    
Mijn e-mail adres:    
Mijn commentaar:
Verificatie:
Typ de code hierboven in:
 


School voor ontwikkeling van De Innerlijke Mens


Adverteer op Spiritualia
Adverteren
Zoek&Vind
Meer
Spiritualia
Contact
Copyright © 2008-2020 Spiritualia. Alle rechten voorbehouden. | Privacy Statement | Gedragscode | Algemene Voorwaarden | Auteursrecht