ProfielWie ben ikMijn interessesMijn poëzieBerichtenVriendenBeheer

Over de religieuze hersenkwab van Michael Persinger

Michael Persinger ontdekte dat de ervaring van de aanwezigheid van God in onze hersenen zat.
door Tsenne Kikke - maandag 16 april 2018 15:19

Waarom geloven we in de dingen waarin we geloven? Zoals in ufo's, bijvoorbeeld, of in een godheid? Volgens neuroloog Michael Persinger wordt ons geloof in onze hersenen bepaald in de temporale kwab. Stimulatie van dat hersengedeelte zou kunnen leiden tot visioenen en 'mystieke ervaringen'. Hij had dat reeds in 1996 aangetoond middels een helm met stroomdraadjes, en daarover gaat deze blog.  Programmamaker Rob van Hattum speelde toen voor proefkonijn, in een aflevering van 'Noorderlicht' getiteld 'De Reli-kwab'.

Onderstaande videoclip is niet van een al te beste kwaliteit, maar goed genoeg om te begrijpen wat er te begrijpen valt, gevolgd door een transcript, opdat je het zou kunnen nalezen...

Transcript:

De Canadese neuropsycholoog Dr. Michael E. Persinger stuitte bij onderzoek in de hersenen op het centrum voor religie. Een speciaal geconstrueerde helm zou door middel van prikkeling op deze plek de mystieke ervaring kunnen oproepen. Programmamaker Rob van Hattum speelde voor proefkonijn, in een aflevering van Noorderlicht getiteld de Reli-kwab.

Persinger: Dit zijn normale menselijke hersenen. Er is een linker- en een rechterhersenhelft. Hier zit de linkertemporaalkwab, hier de pariëtaalkwab die jouw zelfbesef bevat. Hier zit de occipitaalkwab. Je kunt de hersenen verdelen in de linker- en rechterhersenhelft. Die zijn met elkaar verbonden door de hersenbalk, die hier loopt. Net voor het splenium zit de hippocampus. Hier zie je dat niet zo goed. Daarvoor pakken we er hersenen bij die anders doorgesneden zijn. Dit zijn de linker- en rechterhersenhelft. De hersenen zijn horizontaal doorgesneden. We halen de bovenhelft eraf. Dit gelatineachtige gedeelte is de hippocampus. Die is heel gevoelig voor zwakke magnetische velden. Dit is de hippocampus. Die kun je dus beïnvloeden. Hij is de poort naar het geheugen. Daarvóór zit de amygdala. Als je ze beiden prikkelt en zorgt voor interactie tussen de hersenhelften, kun je een mystieke ervaring opwekken.

DE RELI-KWAB

Rob van Hattum: Als ik niet slaap ontvangen mijn hersenen een overvloed aan signalen van buiten mijzelf. Ik weet dat het echte ervaringen zijn. Maar hoe weet ik dat zo zeker? Mijn zelfbewustzijn zegt dat het echt is en dat is in essentie een conclusie van mijn hersenen. De vraag is alleen of die conclusie wel altijd juist is. Sinds mensenheugenis wordt in alle culturen melding gemaakt van mystieke of religieuze ervaringen. Ze komen niet uit de buitenwereld, en toch is iedereen die dat heeft meegemaakt ervan overtuigd dat het gaat om échte ervaringen. De mystieke ervaring is één van de grootste raadsels van de geest.

Michael Persinger: Ik wil weten welke hersengebieden jouw zelfbesef tot stand brengen. Daar was ik naar op zoek: Zelfbesef en de oorzaak van depressiviteit. En zo ontdekten we dat we een mystieke ervaring konden opwekken. Door ons groeiende begrip van het zelfbesef, ontdekten we dat de ervaring van de aanwezigheid van God in de hersenen zat. We begonnen niet met God in de hersenen, maar we kwamen er wel op uit.

Rob van Hattum: De mystieke ervaring wordt veroorzaakt door een overactieve kwab in de rechterhersenhelft. Dat schreef de neuropsycholoog Michael E. Persinger in 1987. Nu, in 1995, beweert hij dat hij mystieke ervaringen elektrisch kan oproepen.

Michael Persinger: Elke ervaring is een soort elektromagnetische matrix. Een neuronaal netwerk. Door een patroon aan dat netwerk op te leggen, kun je ervaringen opwekken. Per slot van rekening is deze gekronkelde walnoot, als die werkt, gewoon een complex, chaotisch, elektromagnetisch systeem.

Rob van Hattum: De mystieke ervaring als elektrisch op te wekken hersenfenomeen. Hoe kan ik weten of dat waar is. Door een proefpersoon te interviewen? Nee, dat levert slechts geloof op. Mijn rationele zelf kan alleen overtuigd worden door zelf proefpersoon te zijn.

Aankomst in Sudbury

Michael Persinger: In de war door het tijdsverschil?

Rob van Hattum: Ik ben toch op tijd?

Michael Persinger: Je weet dat de tijd verzet is, hé? Ik zie je op het lab.

Op het lab

Rob van Hattum: Dus dit is de hersenhelm?

Michael Persinger: Dit is ‘m. Het is ’n normale motorhelm met spoelen erin, die magnetische velden opwekken in de temporaalkwab. Met die velden kun je nabootsen wat neuronen doen. Met heel zwakke magnetische velden, veel minder dan bijvoorbeeld van een föhn, een haardroger, voer je ervaringen in. Die versterk je dan nog door een extra veld ter hoogte van de pijnappelklier.

Rob van Hattum: Dus u stelt dat als ik die helm op zet, u mij met magnetische golven iets kunt laten ervaren.

Michael Persinger: Afhankelijk van de frequentie, het patroon en welk hersengebieden bereikt worden, kun je ervaringen opwekken.

Sandra Tiller, psycholoog: Met elke test die we vandaag doen, meten we een specifieke hersenfunctie. Elk hersengebied hoort bij een functie. Op grond van de uitslag kunnen we vaststellen hoe die hersengebieden functioneren.

Het afnemen van de test

Test. Een, twee, drie.

Sandra Tiller: Ze zegt straks: zeg mij na. Het woord dat dan volgt moet u zeggen.

Rob van Hattum: Zeg na: tent. Kerk, klok, mand.

Sandra Tiller: Wilt u nu die donkere bril opzetten? Zorg dat die lekker zit. Ik leg het bord klaar. De bril ophouden graag.

Rob van Hattum: Drie uur lang met psychologische tests doorgezaagd. Een beetje psycholoog moet nu toch weten hoe het met mijn geest gesteld is, en of ik gevoelig ben voor mystieke ervaringen.

Sandra Tiller: Nu komt het schriftelijke deel, over uw persoonlijkheid. Zo bepalen we wat uw overtuigingen zijn.

Rob van Hattum: Geloof in de wetenschap en geloof in God gaan niet samen. Klopt. Als het erg gezellig is, kan ik moeilijk wegkomen. Ik geloof dat er een God is. Niet waar.

Michael Persinger: Zelfbesef is het gevoel, de fenomenologische ervaring dat je als eenheid bestaat, dat je iets bent met een identiteit. Dat is iets cognitiefs, dat te maken heeft met de opbouw van de hersenen en met wat je hebt meegemaakt. Toen we dat nader gingen onderzoeken, kwamen we erachter dat dat zelfbesef ook inhoudt dat je je eigen ondergang voorziet. Je voorziet je eigen einde: de dood. Dus alles wat bijdraagt aan vermindering van de angst voor en het besef van die dood wordt versterkt.  We hebben ontdekt dat het godsbeeld, het idee van oneindigheid, dus geen dood, vaak tegelijk opkomt met het zelfbesef. Het gevoel dat er iets aanwezig is bij zo’n mystieke ervaring is een soort emotioneel gevoel van een individu, dat er iets oneindigs bestaat, dat er een ander is, dat er meer in de kosmos aanwezig is. Het is een soort persoonlijke overtuiging dat dat echt zo is. En als je die twee samenvoegt, het gevoel dat er ‘iets’ is en de behoefte aan onsterfelijkheid heb je de essentiële ingrediënten van het verschijnsel God.

Rob van Hattum: Dus u zegt in feite dat zelfbesef niet kan bestaan zonder de mystieke ervaring.

Michael Persinger: Het komt er grotendeels op neer dat het zelfbesef in alle culturen is verweven met het idee van een God, van onsterfelijkheid. Dat wordt kinderen al heel jong bijgebracht. Die twee zijn moeilijk te scheiden, al zou het wel kunnen. Maar je zou een godsbesef een soort cognitief virus kunnen noemen. Als het er eenmaal is, raak je het niet meer kwijt. Want als je bang bent voor de dood en die angst wordt weggenomen, je gaat niet dood door iets oneindigs dat je God noemt en waar je bij hoort. Als dat cognitief virus eenmaal werkt, wordt je angst verminderd. En hoe meer je angst vermindert, hoe meer je gaat geloven in datgene wat je angst bezweert. Dus als je iemand hebt die bang is, vooral in verband met zijn zelfbesef, en die angst dan wordt verminderd door dat geloof, is dat wel heel belangrijk en is het bijna onmogelijk om dat virus uit de cognitieve matrix te verwijderen.

In het kamertje

Assistente: Leg uw voeten hier maar op.

Rob van Hattum: Schoenen aan of uit?

Assistente: Wat het lekkerst zit. Zo goed?

Rob van Hattum: Prima.

Assistente: Hebt u wel vaker een EEG gehad? Dan weet u hoe dit apparaat werkt. Ik plak deze vast vanwege uw haar. Met die band om blijft de elektrode dan toch zitten. Niet te strak?

Rob van Hattum: Nee, hoor. Hij zit lekker.

Assistente: Ik plak deze aan uw hoofdband vast. Zit dat goed? Zet de helm op. Hopelijk zitten ze nog goed. Ik kijk wel even.

Rob van Hattum: Wat hebt u met mijn hersenen gedaan?

Michael Persinger: Bij het experiment waarin u de belangrijkste proefpersoon bent, hebben we eerst gekeken hoe geschikt u bent. Uit al die tests blijkt hoe groot de kans is dat u een mystieke ervaring ondergaat. We weten dat schrijvers, dichters, musici, creatieve mensen, over het algemeen sneller zo’n ervaring ondergaan. Dat hebben we bij u gemeten met neuropsychologische tests. Daardoor wist ik hoe uw hersenen zijn opgebouwd, neurofunctioneel gezien. Daarna hebben we uw rechterhersenhelft geprikkeld, de activiteit verhoogd, Dat werkte door in de linkerhersenhelft.  Dat verhoogde het bewustzijn. Het is een soort inductieproces. Het volgende stadium na een half uur, was dat een aan beide zijden een veld opgewekt hebben, om de ervaring te versterken.

Rob van Hattum: Ervaar God met behulp van elektronica.

Michael Persinger: Omdat u een vrijwillige proefpersoon bent, en we dit voor het eerst deden, hebben we uw ervaring versterkt, omdat u volgens het vooronderzoek niet zo gevoelig was voor een mystieke ervaring. Dus we hebben uw ervaring versterkt door middel van een magnetisch veld boven uw hoofd, dat bepaalde stofjes zou onderdrukken, waardoor de activiteit verhoogd zou worden en uw ervaring versterkt.

Rob van Hattum: Het kriebelt onder helm. Ik kan er niet bij. Laat maar. Het verdwijnt vanzelf wel weer. Ik kom tot rust. De tijd is moeilijk te schatten.

Michael Persinger: Wij krijgen veel kritiek op ons onderzoek, soms agressieve kritiek, sommigen meer dan anderen. Het verschilt per religie. Maar als we het uitleggen, is het minder bedreigend.  Wij willen weten welke hersengebieden deze ervaringen doorgeven. We willen niet bewijzen. We willen niemand gezichtsverlies laten lijden. We willen geen enkel geloof afkraken. We willen alleen weten welk hersengebied deze ervaring doorgeeft. Want, met die kennis kun je wat doen. Er zijn veel mensen op deze planeet gedood uit naam van een god, of hij nu Allah, Jehova of Boeddha heet. Nog meer mensen zijn gedood vanwege hun geloof. Wij willen weten welk hersendeel dat teweegbrengt. Want mensen met zulke ervaringen denken in veel gevallen, afhankelijk van de situatie, dat ze Gods zegen hebben om anderen te doden. Daarom is het voor ons als mensen, heel belangrijk om te weten welk hersengebied die ervaring teweegbrengt. Dan kunnen we aanwijzen welke religieuze ervaringen grote oorlogen veroorzaken.

Buiten het kamertje, tijdens het experiment

Michael Persinger: Hij begint te zweven.

Rob van Hattum: Opeens voel ik mijn rechterarm tintelen. Niet onplezierig. Mijn armspieren trekken met kleine schokjes aan mijn hand. Mijn schouders en nek schokken ook. Ik zie bewegende lijnen die in één punt verdwijnen. Gele lijnen met een purperen rand. Daaromheen een cirkel omgeven met puntjes. Het is héél subtiel en zo weg te denken, maar als ik het toesta is het er, onmiskenbaar.

Michael Persinger: Het is heel opvallend dat in alle tijden en in elke cultuur zo’n dertig tot veertig procent van de mensen zich soms depressief voelt en het leven zinloos vindt. Veel mensen gaan naar een dokter. Maar je ziet gek genoeg ook weleens dat ze een mystieke ervaring hebben. Of, zoals dat nu heet: contact met buitenaardse wezens. Opeens voelen ze zich dan weer heel, compleet. Ze kunnen het leven weer aan, geven weer om anderen, hebben weer een doel. Onze redenering is: als we weten welk neuronaal proces daar achter zit, kunnen we religie en alle problemen die daarbij horen, overslaan, en meteen naar de bron gaan, depressiviteit direct behandelen en mensen weer een doel geven, zonder de gevaren van religie.

Rob van Hattum: Dus u ontwikkelt in feite een medische behandeling tegen angst?

Michael Persinger: Voor angst bestaan al een heleboel medicijnen. Wij willen iets doen aan het soort depressiviteit, dat met het zelfbesef te maken heeft, het besef dat je er niet meer zult zijn, zult doodgaan, dat het Zelf zal verdwijnen en er niks overblijft. Dat maakt je volmaakt machteloos. Wij zoeken de aspecten van een religieuze ervaring die helpen tegen depressiviteit. Dat willen we experimenteel doen, zonder de religie erbij te halen. Dus mensen kunnen dan snel behandeld worden.

Buiten het kamertje, tijdens het experiment

Michael Persinger: Daar gaan we dan. 40 Hertz. Hoor je het ritme? Dat ritme is het verschil tussen de twee frequenties. Het veld verandert steeds. Daarom hoor je een versnelling. Het gaat in en uit fase.

Rob van Hattum: Nu begint ook mijn linkerarm te tintelen, te schokken. Mijn armen lijken te zweven.  Opnieuw is het te onderdrukken. Ik laat de controle los. Geometrische patronen schieten voorbij als een eindeloze tunnel die om mij heen raast. Alles begint nu te tintelen. Warme golven rollen door mijn lichaam van mijn hoofd tot m’n voeten. Ik voel me als een warme deken, deinend op het water.

Michael Persinger: U hebt heel spannende hersenen. Je ziet niet vaak dat hersenen het ritme zo snel overnemen. Veel hersenschorsgebieden vuurden synchroon met het magnetische veld. Uw hersenen, of eigenlijk hun neurocognitieve activiteit, werden gestuurd. Toen we dat uitschakelden, lieten ze zich als het ware helemaal gaan. En jij ervoer dat als een  plotseling in slaap vallen. Uit uw EEG blijkt ook dat, als we niet binnengekomen waren, u nu in diepe slaap zou zijn.

Rob van Hattum: Heb ik nu een mystieke ervaring gehad?

Michael Persinger: Dat moet u zelf bepalen. Wij hebben wel het bestanddelen opgewekt die tot een mystieke ervaring leiden. Meestal is het emotioneler. Maar of het een mystieke ervaring is, kunt u alleen zelf bepalen. Dat is altijd bepalend. De persoonlijke achtergrond en de eigen betekenis voor het individu.

Rob van Hattum: Maar u hebt mijn ervaring opgewekt.

Michael Persinger: Dat klopt. De apparatuur heeft de ervaring opgewekt. Wij hebben nagebootst wat anders de hersenen doen.

Rob van Hattum: Het was een plezierige ervaring.

Michael Persinger: Fijn, dat is ook de bedoeling. Onplezierig kan ook, maar dat is niet leuk, en mag niet volgens de richtlijnen van de ethische commissie. Dus maken we ze plezierig.

Rob van Hattum: Vindt uhe’t niet raar dat u de hersenen van anderen kunt manipuleren?

Michael Persinger: Dat vind ik niet raar. Daardoor leren we weer meer over hoe de hersenen werken. Het geeft ons ook een grote wetenschappelijke verantwoordelijkheid. Het is prachtig om aan de wieg te staan van de oplossing van een groot menselijk raadsel: het Zelfbesef.

Rob van Hattum: Je zou het ook zo kunnen stellen: als je met magnetische velden informatie in de hersenen kunt invoeren, ...is dan het einde niet zoek?

Michael Persinger: Ontdekkingen hebben een prijs. Dat geldt ook voor beschaving, voor nieuwe uitvindingen, nieuwe ideeën. Er zitten risico’s aan. De maatschappij, de cultuur, de beschaving kan ons beschermen, door de kennis openbaar te houden. U heeft gelijk. Dit is riskant. Je opent misschien deuren, die nooit meer dicht kunnen. Dat risico nemen wetenschappers om het menselijk zelfbesef te begrijpen.

Rob van Hattum: Maar als dat lukt, zal men zeggen dat u een mentale atoombom ontwikkeld heeft.

Michael Persinger: Dat is zeker waar. Dit is te vergelijken met een atoombom, voor het bewustzijn, voor cognitieve processen. Misschien zijn we daarmee bezig. Maar verantwoordelijkheidsbesef..., de mens is toch hopelijk een verantwoordelijk wezen. Verantwoordelijkheidsbesef moet misschien misbruik voorkomen. Maar u hebt gelijk. Het kan als wapen gebruikt worden, want wij kunnen ervaringen en herinneringen opwekken, zonder dat mensen het weten. En ze zijn net zo echt. Ze zorgen dat het Zelf voorgoed verandert.

Rob van Hattum: Hoe zou de wetenschap hierop reageren? Ik kan me voorstellen dat dit op een of andere manier angst teweegbrengt.

Michael Persinger: Dat vraagt men vaak. Wat vinden andere wetenschappers? Kijkers, mensen, moeten beseffen dat wetenschappers ook mensen zijn. Hoe knap ze ook overkomen, hoeveel ze ook weten, ze blijven mensen. Ze zijn bang voor de dood. Ze hebben zelfbesef. Met sommige zaken, vooral religie, laat de wetenschap zich niet in. Dat is bijna een stilzwijgende overeenkomst: geen religieuze verschijnselen. Er is geen enkele reden om religieuze ervaringen in de hersenen niet te onderzoeken. Waarom mogen we niet weten hoe in de hersenen mystieke ervaringen ontstaan? Wetenschappers mijden dat, omdat ze zelf mensen zijn. Dat is de voornaamste reden, dat de wetenschap, de mensen in de wetenschap, de consequenties van mystieke ervaringen in de hersenen negeren.

Buiten het kamertje, tijdens het experiment

Michael Persinger: Ik ga hem wakker maken.

Rob van Hattum: Gelooft u in God?

Michael Persinger: Of ik zelf geloof? Ik geloof nergens in, maar ik weet dat mensen ervaringen hebben waardoor ze zeggen in God te geloven. Persoonlijk zie ik het zo: wetenschap zoekt naar het onbekende. Ik weet niet of God bestaat. Ik kijk naar de feiten. Als ik een foto maak van een appel en op de afdruk een appel zie, begrijp ik dat. Maar als ik op een foto van een lege ruimte een appel zie, terwijl die er niet was, dan weet ik dat de bedrading van de camera voor die appel heeft gezorgd. Met een godservaring is het net zoiets. Die komt uit de bedrading van de menselijke hersenen. Die is essentieel voor het behoud en de stabiliteit van het zelfbesef.

Assistente: Zo, goed gedaan.

En?... Vind je deze Spiritualia website ietwat interessant?...

Interessant genoeg om die te sponsoren; dankzij een bijdrage van 2 euro/maand, zijnde: 24 euro? Meer mag ook, natuurlijk! Laat het ons in elk geval weten door naar 'Berichten' te gaan, - of, door op deze link te klikken. Alvast bedankt - want, daarmee blijft Spiritualia online!

En, indien je een zelfstandige bent, kan je jezelf via Zoek&Vind aanmelden.

Commentaar


Wees de eerste om te reageren!

Reageer


Opgelet: momenteel ben je niet ingelogd. Om onder jouw eigen naam te posten kun je hier inloggen.

Mijn naam:    
Mijn e-mail adres:    
Mijn commentaar:
Verificatie:
Typ de code hierboven in:
 


School voor ontwikkeling van De Innerlijke Mens


Adverteer op Spiritualia
Adverteren
Zoek&Vind
Meer
Spiritualia
Contact
Copyright © 2008-2019 Spiritualia. Alle rechten voorbehouden. | Privacy Statement | Gedragscode | Algemene Voorwaarden | Auteursrecht