ProfielWie ben ikMijn interessesMijn poëzieBerichtenVriendenBeheer

Dossier Zelfkennis: Over de onzichtbare zichtbare mens - Deel 3

In welke mate ken jij jeZelf? Enig idee?…
door Tsenne Kikke - zaterdag 10 maart 2018 15:37

Een klein beetje herhaling kan misschien geen kwaad... Wat hierna volgt, is vooral gericht tot nadenkers. Je weet wel: mensen, die weten dat er na het gewone, mechanische denken ook nog een andere vorm van denken bestaat. Een na-denken, dus. Je kunt het ook vertalen als met een open geest, zonder vooroordelen, bezinnen over hetgeen men zonet heeft gelezen. Hier gaan we dan.

Gurdjieff beweerde 100 jaar geleden volgende zaken...

"De mens heeft geen duurzaam en onveranderlijk 'Ik'. Iedere gedachte, iedere stemming, iedere wens, iedere gewaarwording zegt 'Ik'. En in elk van deze gevallen schijnt het als vanzelfsprekend te worden aangenomen dat dit 'ik' het Geheel, de ganse mens, toebehoort en dat een gedachte, een wens of een afkeer de uitdrukking is van dit Geheel.

In werkelijkheid bestaat er niet de minste grond voor deze veronderstelling. Iedere gedachte en iedere wens van de mens verschijnt en leeft geheel los en onafhankelijk van het Geheel. Het Geheel drukt zichzelf nooit uit, om de eenvoudige reden dat het als zodanig niet bestaat, behalve stoffelijk als een ding - en, abstract als een begrip. De mens heeft geen individueel 'Ik'. In plaats daarvan zijn er honderden en duizenden op zichzelf staande kleine 'ikken' die elkaar meestal in het geheel niet kennen, nooit met elkaar in contact komen, of integendeel elkaar vijandig gezind zijn, elkaar wederkerig uitsluiten en onverenigbaar zijn. Iedere minuut, ieder ogenblik zegt of denkt de mens 'Ik'. En iedere keer is zijn 'ik' iets anders. Nu eens is het een gedachte, dan een wens, vervolgens een gewaarwording, opnieuw een gedachte, enzovoorts, tot in het oneindige. De mens is een veelheid. Zijn naam is legio.

De afwisseling van 'ikken', hun voortdurende klaarblijkelijke strijd om de oppermacht, wordt beheerst door toevallige uiterlijke invloeden. Warmte, zonneschijn, mooi weer, roepen onmiddellijk een hele groep van 'ikken' op; koude, mist, regen, een andere groep 'ikken', andere associaties, andere gevoelens en andere handelingen. Niets in de mens is bij machte deze verandering van 'ikken' te beheersen, voornamelijk omdat de mens er zich geen rekenschap van geeft of er geen idee van heeft; hij leeft altijd in het laatste 'ik'.

Sommige 'ikken' zijn natuurlijk sterker dan andere. Maar dit komt niet door hun eigen bewuste kracht; zij zijn geschapen door de kracht van toevalligheden of door mechanische uiterlijke prikkels. Opvoeding, nabootsing, lectuur, de hypnose van godsdienst, kaste en tradities, of de magische aantrekkingskracht van de nieuwste leuzen scheppen heel krachtige 'ikken' in de persoonlijkheid van de mens die hele reeksen van andere zwakkere 'ikken' beheersen. Maar hun kracht is enkel de kracht van de 'rollen' in de centra. En alle 'ikken' waaruit iemands persoonlijkheid is opgebouwd hebben dezelfde oorsprong als deze 'rollen': zij zijn beide het resultaat van invloeden van buitenaf; en beide worden in beweging gezet en beheerst door nieuwe invloeden van buitenaf.

De mens heeft geen individualiteit. Hij heeft geen enkelvoudig, groot 'Ik'. De mens is verdeeld in een veelheid van kleine 'ikken'."

Nota: De 'rollen' worden in de Psychologische lezingen beschreven als apparaten waarop in ieder centrum de indrukken worden geregistreerd. Het beeld is ontleend aan de wasrollen van een fonograaf. Het geheel van indrukken die op deze wijze zijn vastgelegd, vormt voor de mens het materiaal voor zijn associaties.

Ook orgels werkten met boekenrollen. Afhankelijk van door welke gaatjes de wind werd geblazen, werd een instrument in gang gezet.

En ieder afzonderlijk klein 'ik' kan zichzelf bij de naam van het Geheel noemen, handelen in naam van het Geheel, instemmen of afwijzen, beloften doen en besluiten nemen waarmee een ander 'ik' of het Geheel te maken zal krijgen.

Dat verklaart waarom mensen zo vaak besluiten nemen en ze zo zelden uitvoeren. Iemand besluit vanaf de volgende dag vroeg op te staan. Een 'ik' of een groep 'ikken' neemt dit besluit. Maar opstaan behoort tot het domein van een ander 'ik' dat het er volslagen oneens mee is en misschien zelfs helemaal niets van het besluit af weet. Natuurlijk blijft de man de volgende morgen doorslapen en 's avonds zal hij opnieuw besluiten vroeg op te staan. In sommige gevallen kan dit heel onaangename gevolgen voor iemand hebben. Een klein toevallig 'ik' kan op een gegeven ogenblik iets beloven, niet aan zichzelf, maar aan iemand anders, louter uit ijdelheid of voor de grap. Dan verdwijnt het. Maar de mens, dat wil zeggen het hele samenstel van andere 'ikken' die er volkomen onschuldig aan zijn, moet misschien zijn ganse leven voor deze grap betalen. Het is de tragedie van de mens dat ieder klein 'ik' het recht heeft cheques te tekenen en wissels te trekken, en dat de mens, dat wil zeggen het Geheel, ze moet honoreren. 's Mensen hele leven bestaat soms uit het inlossen van de schuldbekentenissen van kleine, toevallige 'ikken'.

In oosterse leringen vinden we verscheidene allegorieën die ten doel hebben de aard van 's mensen wezen vanuit deze gezichtshoek uit te beelden.

Zo wordt in een van die leringen de mens vergeleken met een huis waarin een groot aantal bedienden woont, maar waarin geen Meester en geen rentmeester is. De bedienden zijn volkomen hun plichten vergeten; niemand wenst te doen wat hij moet doen; iedereen probeert de baas te spelen, zij het slechts voor één ogenblik; en door dit soort wanorde wordt het huis door ernstige gevaren bedreigd. De enige kans op redding is dat een groep van de meer verstandige bedienden zich verenigt en een tijdelijke, dat wil zeggen een plaatsvervangende rentmeester kiest. Deze plaatsvervangende rentmeester kan dan de andere bedienden op hun plaats zetten en ieder dwingen zijn eigen werk te doen: de kok in de keuken, de koetsier in de stallen, de tuinman in de tuin, enzovoorts. Op deze wijze kan het 'buis' gereed gemaakt worden voor de komst van de echte rentmeester, die het op zijn beurt weer in gereedheid zal brengen voor de komst van de Meester.

De vergelijking van de mens met een huis dat wacht op de komst van de Meester komt men vaak tegen in oosterse leringen die sporen van oude kennis bewaard hebben. En zoals u weet, komt dit beeld in verschillende vorm in vele gelijkenissen uit de evangeliën voor.

Maar zelfs het helderste begrip van zijn mogelijkheden brengt de mens geen stap nader tot de verwerkelijking ervan. Om deze mogelijkheden te verwerkelijken, moet hij heel sterk verlangen naar bevrijding en terwille van deze bevrijding bereid zijn alles op te offeren, alles in de waagschaal te stellen."

Over onzichtbaarheid

Daarbij beseffen we niet (ik bedoel: met gans ons wezen), hoe onzichtbaar we zowel voor onszelf als voor anderen zijn. We realiseren ons niet dat we in een wereld van onzichtbare mensen en dingen leven. We beseffen niet hoe ons leven zich zowel afspeelt in het zichtbare als in het onzichtbare.

Al onze gedachten, emoties, gevoelens, verbeeldingen, dromen, fantasieën, angsten, zijn allen 'onzichtbaar' voor anderen. Onze plannen, geheimen, ambities, twijfels, speculaties, affecties, onze intenties en bedoelingen, onze overpeinzingen, innerlijke leegten, onzekerheden, verlangens, begeerten, onze smaak, gewaarwordingen, onze sympathieën en antipathieën, vooroordelen, geloofsovertuigingen, aversies, bekoringen, onze voorliefden en haatgevoelens, en zo meer, zijn allen 'onzichtbaar'.

Toch maken ze allen deel uit van hetgeen we 'onszelf' noemen; een 'zelf', dat ontegensprekelijk onzichtbaar is voor anderen. Niemand kan onze gedachten zien, noch weten wat we op een bepaald ogenblik aan het denken zijn. Zelfs voor ons-zelf, zijn gedachten en gevoelens onzichtbaar: ze komen en gaan, zonder dat we er controle over hebben, en meestal vereenzelvigen we ons met hen. Met andere woorden: we vergroeien met onze gevoelens en gewaarwordingen; we worden er één mee, met als gevolg, dat we onszelf als onwerkelijk ervaren. We zijn 'onszelf niet meer'. We verbeelden ons de medemens te zien en te kennen, en via de denkbeelden die we over anderen hebben, vormen we in onszelf een wereld van denkbeeldige mensen.

Niemand kan jou zien, jou begrijpen, noch naar jou écht luisteren..., omdat anderen even diep in slaap zijn, net als jijzelf. De reden hiervan vermeldde ik reeds: elke mens is dermate met het lichaam vergroeid dat men denkt dat men enkel en alleen dat tijdelijke, stoffelijke en dus vergankelijke lichaam is.

De wereld waarin we leven kan gerust vergeleken worden met de droom van de slaper. In de droom snakken we naar eten. We dromen dat we te eten krijgen - véél en verrukkelijk eten, maar als we wakker worden is onze maag nog leeg... Zo is het ook met de ziel gesteld. De ziel - of noem het Ware Ik, of Ware Zelf - snakt naar iets; daarentegen wordt het lichaam gevoed; tenslotte blijft de verwaarloosde ziel even leeg en onvoldaan achter. Met-ter-tijd wordt de 'droom een nachtmerrie, vooral voor de meer bewust levende en ontwakende mens. Al de anderen beseffen het nooit. Zelfs niet op hun sterfbed. Zij mogen zich dus gelukkig prijzen.

Kortom, in wezen kunnen we onmogelijk iemand 'kennen', en in alle waarheid mogen we eraan toevoegen dat niemand 'ons' kent. Mensen kunnen jou visueel waarnemen, ze kunnen naar jouw stem luisteren - maar, niemand kan jou kennen, écht kennen. Je staat er alleen voor: jijzelf bent de enige die jouw Zelf kan leren kennen. Maar, wie ben je?.

Vind je deze Spiritualia website ietwat interessant?...

Interessant genoeg om die te sponsoren; dankzij een bijdrage van 2 euro/maand, zijnde: 24 euro? Meer mag ook, natuurlijk! Laat het ons in elk geval weten door op deze link te klikken. Alvast bedankt!

En, indien je een zelfstandige bent, kan je jezelf via Zoek&Vind aanmelden.

Commentaar


Wees de eerste om te reageren!

Reageer


Opgelet: momenteel ben je niet ingelogd. Om onder jouw eigen naam te posten kun je hier inloggen.

Mijn naam:    
Mijn e-mail adres:    
Mijn commentaar:
Verificatie:
Typ de code hierboven in:
 


School voor ontwikkeling van De Innerlijke Mens


Adverteer op Spiritualia
Adverteren
Zoek&Vind
Meer
Spiritualia
Contact
Copyright © 2008-2018 Spiritualia. Alle rechten voorbehouden. | Privacy Statement | Gedragscode | Algemene Voorwaarden | Auteursrecht