ProfielWie ben ikMijn interessesMijn poëzieBerichtenVriendenBeheer

Nobelprijs Natuurkunde 2017 ging naar de ontdekking van zwaartekrachtgolven

Rainer Weiss, Barry Barish en Kip Thorne verkregen die prijs…
door Tsenne Kikke - woensdag 4 oktober 2017 20:50

De Nobelprijs voor Natuurkunde werd tot op heden al 111 maal toegekend aan 207 laureaten. Twee ervan waren van het vrouwelijke geslacht - en, de Amerikaan John Bardeen was de enige wetenschapper die de prijs tweemaal in de wacht sleepte.

Dit jaar werd deze Nobelprijs uitgereikt aan drie wetenschappers die een belangrijke bijdrage hadden geleverd aan de ontdekking van zwaartekrachtgolven in 2015. De Zweedse organisatie reikte de helft van de prijs uit aan Rainer Weiss, terwijl de andere helft in handen kwam van Barry Barish en Kip Thorne. In totaal bestond de prijs uit 9 miljoen Zweedse kronen, wat omgerekend neerkomt op bijna 940.000 euro. De vermelding luidde: "beslissende bijdrage aan de LIGO-detector en het waarnemen van zwaartekrachtgolven.”

Hoewel Albert Einstein 100 jaar geleden voorspelde dat de golven nooit zouden worden gemeten, gebeurde dat twee jaar geleden dan toch met behulp van twee detectors van het 'Laser Interferometry Gravitational-wave Observatory' (LIGO).

Het LIGO-project is een samenwerkingsverband van meer dan duizend wetenschappers uit twintig verschillende landen. Aan de ontdekking op 14 september 2015 ging veertig jaar onderzoek vooraf. Zo hadden wetenschappers al in de jaren zeventig een laserinterferometer ontwikkeld waarmee ruis uit de metingen kon worden ontdekt.

Dat natuurkundige fenomeen werd dus al in 1915 door Einstein vermeld in het kader van zijn relativiteitstheorie. "Zwaartekracht bestaat door het vervormen van de ruimtetijd onder invloed van massa. Bij het versnellen van zeer zware objecten door de ruimte zou de ruimtetijd gaan rimpelen," luidde zijn theorie.

Het heelal bestaat uit ruimte en tijd en dat vormt één geheel. Na een heftige gebeurtenis kan die ‘ruimtetijd’ trillen. De schokgolven, de zwaartekrachtgolven, gaan dan door het heelal, net zoals de rimpelingen die ontstaan nadat je een steen in een vijver hebt gegooid. Bij zo’n rimpeling rekt de ruimte iets uit - of, krimpt ze iets. Hoe groter de massa, en hoe sneller de beweging van een massarijk object, des te hoger de zwaartekrachtgolf.

Anders gezegd: zwaartekrachtgolven ontstaan - volgens de algemene relativiteitstheorie van Einstein - altijd wanneer een massa versnelt. Bijvoorbeeld: wanneer een kunstschaatser een pirouette maakt, door een (impuls-)beweging van een hemellichaam, een grote explosie in het heelal, door een paar zwarte gaten in het heelal die om elkaar heen draaien, en zo meer.

Indien zwaartekrachtgolven via grote explosies optreden, vertaalt dat zich in een tijdelijke ruimtevermeerdering, die waargenomen kan worden dankzij de tijdelijke grotere spectrale roodverschuivingen. Omgekeerd krijg je bij implosies ruimtevermindering, wat zich vertaalt in spectrale blauwverschuiving. Maar, Einstein was ervan overtuigd dat zwaartekrachtgolven nooit gemeten zouden kunnen worden.

Versmelting

Toch werden ze nu dankzij het LIGO-project door de wetenschappers wél waargenomen, waarbij de snel om elkaar draaiende zwarte gaten voor de golven zorgden - en, de zwaartekrachtgolven werden nadien gemeten, nadat de twee zwarte gaten met elkaar versmolten.

Zo namen de 4km lange detectors in de Verenigde Staten de 'Gravitation Wave 150914' waar: één van de rimpelingen, die ontstond door het versmelten van twee zwarte gaten, op ongeveer 1,3 miljard lichtjaar van de Aarde. Een lichtjaar is gelijk aan 9.460.730.472.580.800 meter, en de golven hadden dus 1,3 miljard jaren nodig om de LIGO hierop Aarde te bereiken.

Uit de gegevens, die met de detectors verzameld konden worden, bleek dat de zwarte gaten 75 keer per seconde om elkaar draaiden vlak voordat ze met elkaar versmolten. De massa van het zwarte gat, dat door de versmelting ontstond, was gelijk aan dat van 62 keer de massa van onze Zon. De detectie daarvan werd op 11 februari 2016 bekendgemaakt.

Kortom: een zwaartekrachtgolf, of gravitatiegolf, is een fluctuatie in de kromming van de ruimtetijd - en, moesten we via onze ogen de 4de dimensie kunnen zien, dan zouden we merken hoe alle hemellichamen via een special netwerk met elkaar verbonden zijn. Ook het 'onzichtbare spoor' waarop onze Aarde omheen de Zon draait, en nog veel, beel meer.

Bronnen: Het Laatste Nieuws, De Morgen, Wikipedia & Tweakers

Commentaar


Wees de eerste om te reageren!

Reageer


Opgelet: momenteel ben je niet ingelogd. Om onder jouw eigen naam te posten kun je hier inloggen.

Mijn naam:    
Mijn e-mail adres:    
Mijn commentaar:
Verificatie:
Typ de code hierboven in:
 


School voor ontwikkeling van De Innerlijke Mens


Adverteer op Spiritualia
Adverteren
Zoek&Vind
Meer
Spiritualia
Contact
Copyright © 2008-2020 Spiritualia. Alle rechten voorbehouden. | Privacy Statement | Gedragscode | Algemene Voorwaarden | Auteursrecht