ProfielWie ben ikMijn interessesMijn poëzieBerichtenVriendenBeheer

Dossier Zelfkennis: over weten, zijn, begrijpen, evolutie, essentie en persoonlijkheid

Martin Ekker trachtte in dit eenvoudige boekje de praktische levensleer van Gurdjieff in het kort te beschrijven.
door Tsenne Kikke - donderdag 1 september 2016 18:50

Martin Ekker: "Wij geven ons er zelden rekenschap van hoezeer vrijwel al onze persoonlijke kennis aan anderen ontleend is. Dergelijke kennis moge in het technische vlak van nut zijn, zodra het gaat om ons eigen wezen en onze relatie tot het grote geheel van de ons omringende wereld, kan dergelijke op goedkope wijze verkregen kennis die niet berust op werkelijk begrijpen, alleen maar steriel zijn; in de zin dat zij geen bijdrage kan leveren voor onze groei tot bewustwording en innerlijke vrijheid.

Gurdjieff noemt de door hem gegeven weg de 'vierde weg', ter onderscheiding van de 'traditionele' wegen van de 'fakir', de 'monnik' en de 'yogi". En hij legt er de nadruk op dat wij op deze weg niets moeten doen zonder te begrijpen waarom wij het doen. "Er is geen 'geloof' vereist op de vierde weg," zegt hij; "integendeel, geloof van welke aard ook is in strijd met de vierde weg."

"Wat verlangd wordt, is eenvoudig een weinig vertrouwen en ook dat slechts voor korte tijd; want hoe eerder iemand alles wat hij hoort, begint te verifiëren, des te beter is het voor hem."

Begrijpen: vóór alles noodzakelijk

Begrijpen is dus een eerste vereiste van de vierde weg. Maar dit begrijpen gaat veel dieper dan louter met ons denkvermogen assimileren en verwerken. Het is een met ons hele wezen ervaren van de waarheid en juistheid van iets; dan pas kunnen wij werkelijk begrijpen.

Dat begrijpen kan alleen hand aan hand met onze innerlijke groei verworven worden. "Begrijpen," zegt Gurdjieff, "berust op de verhouding tussen weten en 'zijn', het is de resultante van deze twee."

Het wezenlijke verschil tussen weten en begrijpen zal ons duidelijk worden wanneer wij denken aan praktische activiteiten zoals autorijden of typen; op deze gebieden beseffen wij maar al te goed dat er een lange weg ligt tussen louter weten wat wij moeten doen en het zo ten volle in ons hele wezen assimileren dat wij het ook feilloos kunnen doen.

Daarom kunnen ons van de ware kennis omtrent onszelf en de wereld aanvankelijk slechts fragmenten worden toevertrouwd. Maar wanneer wij met deze zinvol gekozen fragmenten werken en woekeren, zullen zij geleidelijk aan tot levende ervaring worden en de mogelijkheid in ons ontwikkelen tot meer en meer en meer begrijpen.

Evolutie

De evolutie waarin de mens, meer dan in iets anders, belang zou moeten stellen, is zijn eigen innerlijke evolutie. "De evolutie van de mens," zegt Gurdjieff, "kan worden opgevat als de ontwikkeling in hem van die vermogens en mogelijkheden die nooit vanzelf, dat wil zeggen mechanisch, tot ontwikkeling komen."

En bij een andere gelegenheid: "Wanneer wij over evolutie spreken, dienen wij van meet af te begrijpen dat er geen mechanische evolutie mogelijk is. De evolutie van de mens is de evolutie van zijn bewustzijn. En de evolutie aan het 'bewustzijn' kan zich niet onbewust voltrekken.

De evolutie van de mens is de evolutie van zijn wil en de evolutie van de 'wil' kan niet ongewild tot stand komen. De evolutie van de mens is de evolutie van zijn vermogen tot doen en 'doen' kan niet de vrucht zijn van hetgeen 'gebeurt'."

Essentie en persoonlijkheid

Bij de bespreking van de menselijke structuur introduceert Gurdjieff de onderscheiding tussen 'essentie' en 'persoonlijkheid'. "Men dient te begrijpen," zegt hij, "dat de mens uit twee delen bestaat: essentie en persoonlijkheid. De essentie in de mens is het eigene in hem. De persoonlijkheid is 'het niet-eigene'.

'Het niet-eigene' wil zeggen: wat van buitenaf is gekomen, dat wat iemand heeft geleerd, wat hij weerspiegelt, alle sporen van indrukken van de buitenwereld, die in de herinnering en in de gewaarwordingen zijn blijven hangen, alle woorden en bewegingen die zijn aangeleerd, alle gevoelens ontstaan door nabootsing - dit alles is 'het niet-eigene' in hem, en de persoonlijkheid ... Naarmate de persoonlijkheid groeit, openbaart de essentie zich steeds zeldzamer en steeds zwakker; en heel vaak houdt de essentie al op zeer jonge leeftijd op te groeien... Dit betekent, dat alles wat wij van zo iemand zien in werkelijkheid 'het niet-eigene' is..

'Het niet-eigene' in de mens verschilt van 'het eigene' doordat het verloren kan gaan en langs kunstmatige weg kan worden veranderd of verwijderd. "Men kan zeggen dat 's mensen individualiteit zijn volgroeide, tot rijpheid gekomen essentie is."

"Als wij de gemiddelde cultuurmens beschouwen, zien wij dat vrijwel steeds de persoonlijkheid het actieve element in hem is, en zijn essentie het passieve element. Iemands innerlijke groei kan niet beginnen zolang er geen verandering intreedt in deze verhouding. De persoonlijkheid moet passief worden en de essentie actief."

Bron: Martin Ekker - Gurdjieff: de mens en zijn werk - een uitgave van Mirananda.

Vragen hierover? Stuur een e-mailtje naar [email protected]

Commentaar


Wees de eerste om te reageren!

Reageer


Opgelet: momenteel ben je niet ingelogd. Om onder jouw eigen naam te posten kun je hier inloggen.

Mijn naam:    
Mijn e-mail adres:    
Mijn commentaar:
Verificatie:
Typ de code hierboven in:
 


School voor ontwikkeling van De Innerlijke Mens


Adverteer op Spiritualia
Adverteren
Zoek&Vind
Meer
Spiritualia
Contact
Copyright © 2008-2019 Spiritualia. Alle rechten voorbehouden. | Privacy Statement | Gedragscode | Algemene Voorwaarden | Auteursrecht