ProfielWie ben ikMijn interessesMijn poëzieBerichtenVriendenBeheer

Wat zei George Ivanovitch Gurdjieff alweer over de menselijke Slaap?

Het thema 'Slaap' is in wezen onmogelijk te begrijpen, laat staan er de mogelijke gevolgen uit te trekken.
door Tsenne Kikke - vrijdag 12 december 2014 1:28

Zo dadelijk laat ik - met betrekking tot het onderwerp 'Slaap' - Gurdjieff aan het woord. Natuurlijk heeft hij er veel meer over verteld dan hetgeen onderaan afgedrukt staat, maar nu ga ik er geen tientallen pagina's over publiceren. Bovendien weet ik reeds op voorhand dat weinig lezers er daadwerkelijk iets aan zullen hebben. Neem deze woorden alsjeblieft niet als een belediging op, maar vertaal ze als 'prikkels', die jou eventueel kunnen doen na-denken.

Om te beginnen: elk woord heeft een zevental betekenissen; dit, afhankelijk van het menstype. Menstype-1 zal nooit of te nimmer op een identieke manier de dingen van een hoger menstype kunnen begrijpen. Hij is natuurlijk wél in staat om elk woord, dat hij ooit heeft aangeleerd en in woordenboeken weervindt, te lezen en te herkennen. Doch, wat zal hij met deze kennis aanvangen?... "Niets!", is het énige juiste antwoord.

Neem woordjes, zoals 'doen', 'ziel', 'geest', 'lichaam', 'bewustzijn', 'ontwaken', ontslapen', 'hier en nu', en zo meer. Een mens leeft in de veronderstelling dat hij ze begrijpt. Toch is niets minder waar. Vraag, bijvoorbeeld, aan eender wie wat de verschillen zijn tussen 'geest', 'ziel', 'de Ware Ik', 'de Ik Ben', 'bewustzijn', en zo meer, en je verkrijgt tientallen verschillende meningen waarvan zelfs geen één de waarheid benadert.

Laten we het woordje 'lichaam' nemen...; een iets, dat je zeer goed kent, omdat je er waarschijnlijk mee bent geïndentificeerd, en dus misschien niets anders 'bent'.

Etymologisch gezien is 'lichaam' samengesteld uit, enerzijds, 'lyck' dat 'lijk' betekent - en, anderzijds 'aam', de ouderwetse versie van 'adem', in de betekenis van 'levensadem', of 'levensgeest'.

'Levensgeest' kan weeral verwarring scheppen, omdat mensen de betekenis van 'geest' niet goed kennen. Het Engelse 'mind' is daar waarschijnlijk verantwoordelijk voor. Het verwijst naar het brein, en niet naar geest, in de ware betekenis van het woord. Ook niet naar de symbolische 'geest', die vanuit de hemel nederdaalt'. Wat was de betekenis van het woordje 'geest' voor jou alweer?

De verwarring wordt nog vergroot, indien we beseffen dat elke mens bij zijn dood 'de geest geeft', en dus opnieuw opstijgt. Maar, nogmaals: ook 'geest' kent zeven betekenissen. Noteer, dat ik het over betekenissen heb, niet over synoniemen. Daarom is het zo moeilijk om iets te begrijpen, dat niet te be-grijp-en valt. Toch niet met fysieke handen, of hersenen.

Maar ik ben onnodig aan het afdwalen. Een lichaam is dus een lijk met adem - of, een lijk dat noch immer ademhaalt, en dus nog leeft. De stoffelijke restanten van een sterveling, die ooit heeft geleefd, is dus een lijk zonder adem. Kortom: een lijk, een 'lyck'. En, zoals je weet, is stof dan opnieuw tot datzelfde stof wedergekeerd.

Indien we eender welke tekst aan lezers op deze manier - woord voor woord - moeten gaan uitleggen, dan zijn we er honderden jaren mee bezig. Geen erg, indien het iets zou uithalen, doe ik niets liever. Maar, wat is een mens met al die pareltjes van woorden? Het verkregene wordt in samenspraak met het dagelijkse waakbewustzijn vertaald - en, niet met één van de twee hogere, ontbrekende bewustzijnsniveaus, waarover ik het reeds eerder heb gehad.

Het ontbrekende is onbekend, ongekend, en onbemind. Bovendien is iets, dat bij een mens ontbreekt, niet uit te leggen. Leg maar eens aan een marsmannetje uit - zelfs indien je zijn taal machtig bent - in Martiaanse woorden, wat een paardenstal is, bijvoorbeeld. Hij weet zelfs niet eens wat een paard is. Bovendien bestaat er geen Martiaans woord voor... Leg het tóch maar eens uit. Voor gelijkaardige opdrachten sta ik bijna elke dag.

Uiteindelijk belanden we aan een thema, dat op gelijkaardige manier niet in de taal van de gewone sterveling kan worden uitgelegd - en, zelfs indien je het tóch tracht te doen - zoals een Gurdjieff het probeerde, kan het onmogelijk worden begrepen. Ik bedoel: dermate begrepen, dat mensen het in de praktijk zouden kunnen toepassen, en er dus niet enkel en alleen voor de rest van hun leven over gaan filosoferen.

"Ontwaak!" - "Word wakker!" - "Ontslaap!"

Jezus' apostelen werden door hemzelf opgeleid. Nochtans vielen ze tot driemaal toe in diepe slaap, en wel in die momenten dat hij hen vroeg om samen met hem te waken. Over welke 'slaap' heeft men het in het Nieuwe Testament? De fysieke slaap? Indien je het Bijbelse relaas goed leest, kom je tot de vaststelling dat het om een totaal andere slaap ging. En, over welke vorm van 'waken' had Jezus het? Voor zover ik weet, is er vandaag de dag op Aarde geen mens die het écht weet - zelfs de paus van Rome niet - want, dan zou diezelfde mens ook weten wat met 'ontwaken', 'ontslapen' en 'wakker worden' wordt bedoeld. Oké: ook 'weten' is niet voldoende, maar wél een zeer goede start.

Ondertussen leest men boeken, door mensen in hun slaaptoestand geschreven en daarbij meestal dan ook nog van elkaar gekopieerd, over de ziel, het hier-en-nu, liefde, een leven na de dood, chakra's, aura's, bewustzijn, enzovoorts, vanuit de wereld van de slaap. En, daarna dan maar dromen over onwerkelijke en onrealiseerbare zaken. En, de mensen, die er het meeste over hebben gelezen, gaan er dan mettertijd cursussen, werkgroepen, lezingen over geven - of, boeken over schrijven. Zoals een Deepak Chopra, bijvoorbeeld, en alle anderen. Eén van de duizenden koningen in het Land van Miljarden Blinden. Anders gezegd: in het Land der Slapende mensen.

Eerst de Leugen, dan de Waarheid

Anderzijds, heeft die éne mens, die dankzij Zelfkennis, ooit wenst te ontwaken, al die onwaarheden broodnodig, teneinde op zoek te gaan naar de waarheden; vooral, naar de waarheden in zichzelf. Hij moet dus ontevreden zijn met al hetgeen er in de zogenaamde 'Spirituele Wereld' aangeboden wordt. Al de andere mensen blijven wel levenslang in het één of andere thema hangen, en het is hun dan ook gegund. Wel moet je de fanatieke aanhangers vermijden, die kost wat kost willen bewijzen dat hetgeen ze denken te weten dé Waarheid is.

Nog iets: 'met 'in zichzelf', heb ik het niet over het stoffelijke zelf, natuurlijk, maar over datgene dat in dat stoffelijke zelf, of 'lichaam', zou kunnen bevinden. In het onstoffelijke dus. Wat ben je met woorden, zoals: 'de mens is een lichtwezen in een stoffelijk voertuig', indien je de woorden niet be-grijpt? Oké: ze klinken mooi, en ze strelen de verbeeldingswereld, dat wel. Nochtans zijn ze in mijn ogen alternaïef.

Over de Slaap

Nadat Gurdjieff de vier bewustzijnstoestanden had uitgelegd, zei hij het volgende:

"Om te begrijpen wat het verschil is tussen de bewustzijnstoestanden, keren wij terug tot de eerste bewustzijnstoestand, de slaap. Deze is volkomen subjectief. De mens is verzonken in dromen. Of hij zich deze al dan niet herinnert, doet er weinig toe. Zelfs wanneer enkele reële indrukken - geluiden, stemmen, warmte, kou, de gewaarwording van het eigen lichaam - tot hem doordringen, wekken deze slechts fantastische subjectieve beelden in hem op. Dan ontwaakt hij.

Op het eerste gezicht is dit als een totaal andere bewustzijnstoestand. Hij kan zich bewegen, met andere mensen spreken, plannen maken, gevaren zien en deze vermijden, enzovoorts. Ogenschijnlijk bevindt hij zich in een betere toestand dan toen hij sliep. Maar als wij hier wat dieper op ingaan, als wij een blik in zijn innerlijke wereld werpen, zijn gedachten en de drijfveren van zijn handelingen nagaan, dan zullen wij zien dat hij in vrijwel dezelfde toestand verkeert als toen hij sliep.

Het is zelfs erger - want, in de slaap is hij passief, dat wil zeggen: hij kan niets doen. In de waaktoestand, daarentegen, kan hij voortdurend iets doen en de gevolgen van al zijn handelingen hebben hun weerslag op hemzelf en op zijn omgeving. En toch herinnert hij zichzelf niet. Hij is een machine, alles gebeurt met hem. Hij kan de stroom van zijn gedachten niet stopzetten, hij kan zijn verbeelding, zijn gevoelens, zijn aandacht niet beheersen. Hij leeft in een subjectieve wereld van 'ik hou van', 'ik hou niet van', 'ik vind het prettig', 'ik vind het niet prettig', 'ik verlang', 'ik verlang niet'; dat wil zeggen: in een wereld, waarin hij meent te houden van of niet te houden van, te verlangen of niet te verlangen. Hij ziet de werkelijke wereld niet. De werkelijke wereld gaat voor hem schuil achter de muur der verbeelding. Hij leeft in slaap. Hij slaapt. Wat 'helder bewustzijn' genoemd wordt, is slaap, en een slaap, die veel gevaarlijker is dan de slaap 's nachts in bed.

Laten wij een gebeurtenis nemen uit het leven van de mensheid. Oorlog bijvoorbeeld. Er woedt op dit ogenblik een oorlog (nota: deze woorden dateren van 1915). Wat betekent dat? Het betekent, dat miljoenen slapende mensen proberen miljoenen andere slapende mensen te vernietigen. Dit zouden zij natuurlijk niet doen als zij ontwaakten. Alles wat er gebeurt, komt voort uit deze slaap.

Beide bewustzijnstoestanden, slapen en waken, zijn even subjectief. Alleen door zichzelf te herinneren, kan de mens werkelijk ontwaken. En dan krijgt het hele hem omringende leven voor hem een ander aanzicht en een andere betekenis. Hij ziet dat dit het leven is van slapende mensen, een leven in slaap. Alles wat de mensen zeggen en alles wat zij doen, zeggen en doen zij in slaap. Dit alles kan geen enkele waarde hebben. Alleen ontwaken en wat tot ontwaken leidt, heeft in werkelijkheid waarde.

Hoe vaak heeft men mij hier niet gevraagd, of er een einde aan oorlogen gemaakt kan worden. Zeer zeker kan dat. Hiervoor is alleen maar nodig dat de mensen ontwaken. Dat lijkt een kleinigheid. Het is echter het allermoeilijkste wat er bestaat, omdat deze slaap wordt veroorzaakt en in stand gehouden door het hele ons omringende leven, door alle levensomstandigheden.

Hoe te ontwaken? Hoe aan deze slaap te ontkomen? Dit zijn de belangrijkste levensvragen waarvoor een mens zich ooit gesteld kan zien. Maar eerst is het nodig van het feit zelf van de slaap overtuigd te zijn. Dat is echter alleen mogelijk door te proberen te ontwaken.

Wanneer iemand begrijpt dat hij zichzelf niet herinnert en dat zichzelf herinneren tot op zekere hoogte ontwaken betekent, en wanneer hij tegelijkertijd ervaart hoe moeilijk het is zichzelf te herinneren, dan zal hij begrijpen dat hij niet kan ontwaken alleen maar door het te wensen. Nauwkeuriger uitgedrukt: een mens kan niet uit zichzelf ontwaken. Maar als bijvoorbeeld twintig mensen afspreken dat wie van hen het eerst wakker wordt ook de anderen zal wekken, dan hebben zij al enige kans. Maar ook dat is niet voldoende want alle twintig kunnen tegelijk in slaap vallen en dromen dat zij ontwaken. Er is dus meer nodig.

Commentaar


Wees de eerste om te reageren!

Reageer


Opgelet: momenteel ben je niet ingelogd. Om onder jouw eigen naam te posten kun je hier inloggen.

Mijn naam:    
Mijn e-mail adres:    
Mijn commentaar:
Verificatie:
Typ de code hierboven in:
 


School voor ontwikkeling van De Innerlijke Mens


Adverteer op Spiritualia
Adverteren
Zoek&Vind
Meer
Spiritualia
Contact
Copyright © 2008-2019 Spiritualia. Alle rechten voorbehouden. | Privacy Statement | Gedragscode | Algemene Voorwaarden | Auteursrecht