ProfielWie ben ikMijn interessesMijn poëzieBerichtenVriendenBeheer

Hoe de maan knoeit met jouw nachtelijke slaap

In zeer veel volkslegenden en oudewijvenverhalen speelt de Maan een belangrijke rol, maar uit een nieuwe studie blijkt dat volle manen wel degelijk met jouw slaap kunnen knoeien.
door Tsenne Kikke - zondag 28 juli 2013 1:00

Indien je met jouw juiste geboortedatum op deze website bent ingelogd en helemaal bovenaan op de rubriek 'Wie ben ik' hebt geklikt, dan heb je reeds kennis gemaakt met jouw eigen lichaamsritmen; ritmen, die vooral door de Maan worden gecreëerd. Net als onze planeet Aarde bestaat ons lichaam uit ongeveer 70% water en de Maan zorgt er bijvoorbeeld voor dat aderen zich meer openen of sluiten en wij, mensen, daar de gevolgen van ervaren, zowel mentaal, fysiek als emotioneel. Natuurlijk bewerkstelligt de Maan, naast de bioritmen, nog veel andere dingen in de mens.

Welke dingen precies, weet men nog niet, maar over de jaren verkrijgen wetenschappers meer en meer gegevens over de werkzaamheden van onze zusterplaneet. Tevens geeft een nieuwe kijk op oude gegevens meer geloofwaardigheid aan verschijnselen die al eeuwenlang als verdacht werden beschouwd.

"In wezen zijn we allemaal maanziek, een diplomatisch synoniem voor het woordje 'krankzinnig'," zeggen wetenschappers, en voegen er snel aan toe dat het hier op een ludieke manier wordt bedoeld.

Tenslotte is het de Maan die ervoor zorgt dat we het woordje 'maanziek' gebruiken, en ook in het Engels is 'lunatic' afgeleid van 'Luna'. Al miljoenen jaren lang wordt de mens door de Maan gecharmeerd, worden we erdoor opgeschrokken, en erdoor verleid. Mensen kussen elkaar door toedoen van de Maan, we trekken ten oorlog vanwege de Maan, en we spenderen honderden biljoenen dollars om naar die Maan te vliegen. Dus is het nauwelijks een verrassing dat we langzamerhand vast beginnen stellen dat de Maan zich in een aantal zeer vreemde, maar reële manieren ook in onszelf bevindt.

De menselijke menstruatiecyclus is daarvan één van de meest bekende voorbeelden van de manier waarop ons lichaam zich over een periode van miljoenen jaren heeft gesynchroniseerd op de ritmen van de Maan. Minder bekend is de maanlink met de elektromechaniciteit van de hersenen van patiënten die met epilepsie te kampen hebben. Epileptische aanvallen zijn waarschijnlijker te verwachten rond de periode van nieuwe maan. En buiten de getijden, zijn er dan nog de anekdotische verslaggevingen over de effecten die de Maan op de menselijke slaap uitoefent.

Reeds lange tijd melden mensen dat ze moeilijker in slaap vallen tijdens een volle maan en dat het voor hen tevens moeilijker is om lang in slaap te blijven. Zelfs indien ze van een schijnbare goede nachtrust hebben genoten, kunnen ze 's anderdaags klagen over een soort van zwakte of loomheid, die als een maankater kan worden beschreven: een kater, die niet aanwezig is op andere dagen.

Indien je nu zonder afscherming in open lucht slaapt, terwijl de maan vol is en moeilijk in slaap valt, is de aanwezigheid van het volle maanlicht een onontkoombare verklaring van het waarom. Maar, lang nadat mensen in hutten, tenten en huizen zijn gaan wonen; goed geïsoleerde huizen, met gordijnen of rolluiken aan en voor de vensters, heeft dat fenomeen zich blijven voordoen.

Enkele dagen geleden verscheen daarover een rapport in het tijdschrift 'Current Biology'. Pas verschenen, jawel, nochtans grepen de eerste werkzaamheden van het onderzoek in het jaar 2000 plaats. Toen wierven een team van onderzoekers van de Zwitserse Universiteit van Bazel, in samenwerking met het Zwitserse Federaal Instituut voor Technologie en met het Zwitserse Centrum voor Slaapgeneeskunde, 33 vrijwilligers aan - 17 tussen de leeftijd van 20 en 31 jaar en 16 tussen de 57 en de 74 -  die over een periode van 3 jaar regelmatig in een slaaplabo werden bestudeerd, teneinde een beter inzicht te krijgen van de menselijke slaappatronen. Pas nu, een decennium later, blijken die gegevens ook van pas te komen voor de studie naar het verband tussen slaap en de maancycli.

De onderzoekers verzamelden ganse reeksen hersengolfactiviteiten die tijdens de nachtelijke slaap plaatsgrepen via elektro-encefalografie (EEG). Ook noteerden ze de melatoninegehalten; en alle andere hormonen die bij de slaap betrokken zijn. Daarnaast noteerden ze de tijd die men nodig had om in slaap te vallen, de hoeveelheid tijd die men in diepe slaap doorbracht, en hoe uitgerust de proefpersonen waren na een nachtje slapen.

Gemiddeld duurde het voor de deelnemers tijdens de drie of vier nachten rond een volle maan vijf minuten langer om in te slapen en sliepen ze 20 minuten minder lang. Ook de diepe slaap verminderde met 30 procent, het melatonineniveau was lager en de deelnemers klaagden over het feit zich minder uitgerust te voelen dan anders. De deelnemers sliepen in een volledig verduisterde kamer zonder zicht op de maan en ze waren ook niet op de hoogte dat de wetenschappers de maancycli bij het onderzoek hadden betrokken.

Elk dubbelblinde proefneming geeft een beter resultaat indien niemand, of zo weinig mensen, weten wat er allemaal bij het onderzoek betrokken is.

Zelfs indien de Maan een significante uitwerking heeft op de slaap, zoals de studie ons vertelt, weten we nog altijd niet welk mechanisme daarachter zit. Verdonkerde laboratoria elimineren de variabelen van licht, dus dat kan het alvast niet zijn. En zwaartekracht heeft er naar het schijnt ook niets mee te maken. De auteurs benadrukken dat de zwaartekracht die de Maan op onze Aarde uitoefent wel degelijk de getijden in de oceanen veroorzaken, maar niet die van meren en zelfs niet die van vele zeeën. Die lichamen zijn gewoonweg veel te klein om daardoor te worden beïnvloed, net als menselijke lichamen, beweren ze.

Volgens de wetenschappers is er in de genen van de mens een interne ‘maanklok’ ingebouwd, die tikt volgens de cyclus van de maan. Dit overblijfsel - vanuit de tijd van de holbewoners - waarvan men niet weet waar die zich precies bevindt, zou net als onze eigen biologische klok, die de lichaamsfuncties regelt, misschien werkzaam zijn in de nucleus suprachiasmaticus, een kleine groep neuronen in de hypothalamus.

Deze kern wordt als een belangrijke schakelfactor bij het bioritme gezien. Wanneer bij proefdieren de nucleus suprachiasmaticus wordt verwijderd blijken deze dieren een verstoord bioritme te ontwikkelen. De nucleus suprachiasmaticus krijgt via visuele informatie over de omgeving en wordt daardoor telkens bijgesteld. Hierop stimuleert deze kern de epifyse die op haar beurt weer het hormoon melatonine afgeeft. Dat de ogen een belangrijke factor in de werking van de nucleus suprachiasmaticus zijn, blijkt uit de verstoorde slaapritmes van blinden.

Een belangrijk onderdeel van het bioritme is het dag- en nachtritme. Verondersteld wordt dat een cyclisch chemisch proces binnen deze kern verantwoordelijk is voor dit ritme. Wanneer het donker wordt, geven speciale lichtreceptoren in de ogen een signaal aan de nucleus suprachiasmaticus, waardoor twee verschillende eiwitten zich verbinden. Dit proces gaat de hele nacht door.

Zodra de ogen opnieuw licht waarnemen, wordt het samengaan van deze eiwitten geblokkeerd. Vanaf dat moment beginnen de verbonden eiwitten langzaam uit elkaar te vallen in hun oorspronkelijke twee vormen. Tegen de avond is dit proces volledig afgerond. Zodra het opnieuw donker wordt, herhaalt deze cyclus zich. Het verbinden en weer loslaten van de beide eiwitten kan het beste gezien worden als een zandloper, die bij het begin van het licht en van het donker worden wordt omgedraaid. Blootstelling aan fel licht laat in de avond of totale verduistering van de slaapkamer in de ochtend, kan dit proces beïnvloeden.

Bij een te verwachten jetlag, kan het lichaam zo al voorbereid worden op het nieuwe ritme en eenmaal op de plaats van bestemming is blootstelling aan daglicht een goede remedie om de jetlag op te lossen.

De oermens van duizenden en miljoenen jaren geleden kon zich 's nachts bij volle maanlicht beter oriënteren en er soms beter aan doen zichzelf schuil te houden. Een lichtere slaap zou onze voorouders dan ook geholpen hebben om zich te beschermen tegen roofdieren, die bij volle maan jagen. Wanneer er veel maanlicht is, is de kans immers groter dat er veel roofdieren op pad zijn, maar anderzijds ook meer dieren, die zich tijdens die perioden instinctmatig beter verschuilen. Behalve, mammoeten en de hedendaagse olifanten, bijvoorbeeld, wegens hun grootte.

Wat de uitwerkingen van de Maan op de nachtelijke slaap van de mens betreft, is er nog zeer veel werk aan de winkel. De maanritmen zijn en blijven mysterieus, waarbij onderzoekers tevens rekening houden met het feit dat sommige mensen veel gevoeliger voor de maanfasen zijn dan anderen. In elk geval lijkt het er sterk op dat de mens, fysiek gezien, een wezen is dat tot deze Aardse wereld behoort - maar, dat de hersenen én het menselijke gedrag behoren tot twee werelden, namelijk die van de Aarde en die van de Maan.

Commentaar


Wees de eerste om te reageren!

Reageer


Opgelet: momenteel ben je niet ingelogd. Om onder jouw eigen naam te posten kun je hier inloggen.

Mijn naam:    
Mijn e-mail adres:    
Mijn commentaar:
Verificatie:
Typ de code hierboven in:
 


School voor ontwikkeling van De Innerlijke Mens


Adverteer op Spiritualia
Adverteren
Zoek&Vind
Meer
Spiritualia
Contact
Copyright © 2008-2019 Spiritualia. Alle rechten voorbehouden. | Privacy Statement | Gedragscode | Algemene Voorwaarden | Auteursrecht