Voedingsleer

De voedingsleer is de kennis van de voedingswaarde van voeding en fysiologische, biologische en chemische processen die in de menselijke stofwisseling plaatsvinden indien het voedsel wordt opgegeten.

De voedingsleer onderscheidt verschillende elementaire voedingsstoffen afkomstig van dierlijke of plantaardige oorsprong: Eiwitten - Koolhydraten (langzame of snelle koolhydraten) - Vetten (verzadigd of onverzadigd) - Vitaminen - Mineralen - Water.

Bij voedingsleer let men niet alleen op de volledigheid van de voeding maar ook aan de totale hoeveelheid energie die men eet. Diëtisten en gewichtsconsulenten zijn speciaal opgeleid om iemands voedingspatroon onder de loep te nemen en kunnen advies geven waar nodig. In de praktijk blijkt dat deze advisering voornamelijk plaatsvindt, wanneer er sprake is van overgewicht, diabetes of (voedsel)allergieën. Ook apothekers en artsen hebben enige kennis van gezonde voeding.

Wat volledige, gezonde voeding is hangt onder andere af van de volgende factoren: geslacht - leeftijd - dagbesteding (iemand in de bouw heeft meer energie nodig dan iemand op kantoor) - allergieën - gezondheidsstatus (denk aan de ziekte van Crohn, of bijvoorbeeld aan diarree).

In Nederland kent men het hulpmiddel 'De Schijf van vijf'  in de voorlichting over goede en gezonde voeding, gericht op het grote publiek. Het idee is dat uit elk van de 5 groepen van voedingsmiddelen iedere dag een keuze wordt gemaakt, en die keuzen in de maaltijd van die dag te verwerken.

De schijf van vijf werd in 1953 geïntroduceerd door het Voorlichtingsbureau voor de voeding in Nederland (een overheidsorgaan dat in 2000 opging in het Voedingscentrum) en was decennialang een begrip, (in 1976 kende 63% van de ondervraagden hem), is toen in de loop der jaren in onbruik geraakt en werd in 1981 vervangen door de maaltijdschijf en daarna (1991) door de voedingswijzer. Deze laatste twee voorlichtingshulpmiddelen haalden het qua populariteit en nationale bekendheid echter bij lange na niet bij de aloude schijf van vijf.

Eind 2004 is de schijf van vijf echter volledig in ere hersteld, zij het nu in een andere vorm onder de oude naam. De nieuwe schijf van vijf geeft behalve vijf groepen voedingsmiddelen ook vijf regels, of aanbevelingen: Eet niet te veel - Gebruik minder verzadigd vet - Eet minder vlees en drink voldoende water - Ga veilig met voedsel om.

De 'voedingsdriehoek' is een vooral in Vlaanderen veel gebruikt hulpmiddel voor diëtisten, gezondheidsvoorlichters, scholen, enzovoorts, om een evenwichtig samengestelde voeding uit te leggen.

De driehoek is opgebouwd als een piramide met vijf verschillende lagen. De onderste laag is het grootste in oppervlakte, dus het belangrijkste, de top is slechts smal en daar moet men dus minder van eten, al is het een essentieel bestanddeel. De lagen zijn (van top naar basis): olie/vet - eiwitten: vlees, vis, eieren, melkproducten, vleesvervangers - groenten en fruit - zetmeel of koolhydraten: (brood, aardappels, rijst, pasta,..) - drank - beweging.

In 2005 werd er (eerder symbolisch) een laag onderaan toegevoegd, namelijk: sporten en beweging nemen. Dit is geen voedsel, maar wel een essentiële voorwaarde voor gezonde voeding en levenswijze. De voorlichtingdiensten hanteren dus nu de 'actieve' voedingsdriehoek. Ook werden er enkele varianten gemaakt, voor specifieke doelgroepen. Voor allochtonen staan bij groenten en fruit bijvoorbeeld ook dadels en vijgen, en bij zetmeel ook couscous.

Dan hebben we nog de 'maaltijdschijf', die wereldwijd het bekendste hulpmiddel is en gebruikt wordt om ervoor te zorgen dat mensen (a) op hun dieet letten, en (b) een gezonde maaltijd eten. Het is daarbij de bedoeling dat iedere dag iets uit elke groep van de schijf gegeten wordt. De maaltijdschijf is ook erg belangrijk voor patiënten met bijvoorbeeld diabetes en andere soortgelijke ziekten. Diëtisten maken vaak gebruik van de zogenaamde maaltijdschijf

Organisaties gespecialiseerd in voedingsleer

• Vind nog meer organisaties gespecialiseerd in voedingsleer op Zoek&Vind.
• Jouw organisatie er nog niet tussen? Voeg ze toe op Zoek&Vind!