|
|
|
|
|
|
|
Auteur
Angelus
Geplaatst op
dinsdag 20 december 2011 0:53
|
|
|
|
|
|
|
Maak kennis met de 58-jarige Michael Sandel, een professor aan de Harvard Universiteit... In Deel 1 van zijn 12 lezingen komt het thema ‘De morele kant van moord aan bod’.
Anders gezegd: (1) zou je in staat zijn een mens te doden, opdat anderen overleven? – en (2) niets doen, zelfs indien je weet dat vijf mensen binnen de enkele minuten voor je eigen ogen zullen gaan sterven - maar (3) indien je dan toch iets zou kunnen doen, wat precies?
Dan introduceert Sandel ons de principes van het utilitarisme. Je weet wel: het filosofische denken dat Jeremy Bentham (1748-1832) ons bracht, gebaseerd op de ethische stroming waarin een menselijke handeling een bijdrage levert aan het algemeen nut, welzijn en geluk van alle mensen. De term ‘geluk’ in de utilitaristische ethiek is de som van plezier minus pijn. Vermijden van pijn en verwerven van plezier zijn - volgens dit filosofische denken - dan ook de motieven voor elk menselijk handelen.
Het utilitarisme is begonnen met David Hume (1711-1776), die op zijn beurt werd geïnspireerd door het hedonisme van Epicurus. Het utilitarisme is daarna uitgewerkt door Jeremy Bentham en John Stuart Mill (1806-1873). Met John Stuart Mills' ‘Utilitarianism’ uit 1861 heeft het utilitarisme pas echt gestalte gekregen.
Na deze introductie verhaalt Michael Sandel de waargebeurde 19e-eeuwse rechtzaak waarbij drie mensen waren betrokken die zich aan kannibalisme hadden schuldig gemaakt. Nadat ze 19 dagen lang - zonder eten of drinken - in een roeiboot in de oceaan ronddobberden, besloot de kapitein de jongste onder hen om te brengen, opdat hijzelf en de twee anderen zouden kunnen overleven...
Daarop volgde in de overvolle aula een interessant debat over ‘de morele waarde en de deugdzaamheid van het utilitarisme’.
Nadat de meerderheid van de aanwezige studenten ervoor gekozen had om één persoon te laten sterven teneinde 5 andere mensenlevens te redden, schotelt Sandel ons dus drie gelijkaardige raadsels voor; raadsels, die het voor ons denken niet gemakkelijker maken.
Vrij snel wordt het duidelijk dat de veronderstellingen die aan de grondslag liggen van ons morele denken geconfronteerd wordt met innerlijke tegenstrijdigheden en dat op de vraag ‘Wat is juist en wat verkeerd?’ niet altijd zwart-witte antwoorden kunnen gegeven worden.
In de rubriek ‘Eclecticus’ hebben we een stukje van Michael's lezing afgedrukt en gaan we iets dieper op beide thema's in...
- Oeps! Nog altijd geen Eclecticus?... Klik dan vlug op deze link! -

Reageer
Opgelet: momenteel ben je niet ingelogd. Om onder jouw eigen naam te posten kun je hier inloggen.