|
|
|
|
|
|
|
Auteur
Angelus
Geplaatst op
vrijdag 23 september 2011 14:09
|
|
|
|
|
|
|
Je hebt de man en je hebt de muziek die hij brengt. Twee verschillende zaken? Of één pot nat? In dit geval is er van muziek weinig sprake, maar velen vinden Nirvana’s ‘Nevermind’ geweldig. Een atoombom in de muziekwereld, beweren sommigen. ‘Nevermind’ had indertijd zelfs Michael Jacksons ‘Dangerous’ van de eerste plaats in de hitparade gestoten. Twintig jaar later bevolken en besturen deze menstypen het huidige Verenigde Staten van Amerika.
Je hebt het reeds begrepen: dat lawaai en geschreeuw is geen voeding voor mijn brein. Maar natuurlijk bestaat er voor elk type mens een bepaald type van 'muziek'.
Kurt Cobain, waarover we reeds iets hebben geschreven, waarvan hier de link, wordt nog altijd door miljoenen mensen als een soort van godheid aanbeden. In wezen was hij in de ogen van vele anderen slechts een zielig menselijk schepsel, verslaafd aan harddrugs, die zomaar uit het leven stapte door de loop van een geweer in zijn mond te steken en de trekker over te halen en dus helemaal geen goed voorbeeld was voor miljarden mensen die achterbleven en hem - tot op de dag van vandaag - alsmaar blijven aanbidden.
De songs op ‘Nevermind’ kwamen allemaal uit het hoofd van Kurt Cobain. Maar – naar het schijnt – was Andy Wallace de man die - dankzij het remixen - van ‘Nevermind’ een plaat maakte die bij miljoenen mensen aansloeg. Het waaarom begrijpt niemand: de meesten snappen zelfs geen snars van de inhoud van sommige teksten. Cobain zelf ook niet, beweerde hij. De woorden kwamen meestal als flarden in zijn hoofd in een moment dat hij zo stoned was als het maar kon zijn. Wel gaf hij toe dat de agressie meestal te wijten was aan het feit dat zijn ouders van elkaar scheidden.
Wallace draaide Nevermind door een hoop special effect boxes en sleutelde flink aan het geluid van Dave Grohl's drums. Wallace werkte ook hard aan de scheiding van de gitaren en de drums, een noodzaak om een sound te krijgen waardoor de band kans zou maken om op de radio te worden gedraaid. Het werk van Wallace maakte ook dat Nevermind beter zou klinken op cd, toen al bij al nog een nieuwigheid.
Wallace verdubbelde het kostenplaatje dat aan 'Nevermind' hing. Hij mixte aan het tempo van één song per dag. Over wat Nirvana vond van het resultaat bestaan twee versies. Cobain zou twee jaar later zeggen dat hij heel ongelukkig was met de mixes. "Ze doen ons klinken als Mötley Crüe", zei hij. Maar een hoop getuigen, onder wie producer Butch Vig, zeggen het tegenovergestelde, dat Cobain net heel gelukkig was met de mix van Wallace.
Bottomline is dat als Wallace Nevermind niet door de molen had gehaald, Nirvana nooit het fenomeen zou zijn geworden dat het nog steeds is. De kans dat radiostations of MTV "Smells like teen spirit" zouden hebben gedraaid in z'n originele mix in 1991 was onbestaand.
En hoewel Cobain - en uiteraard Courtney Love - hard uithaalden naar het werk van de man, en steeds venijniger gingen beweren dat die de songs op ‘Nevermind’ om zeep had gemixt, volstaat het om even een blik te werpen op de lange lijst met cd's die de Wallace-touch kregen, om in te zien dat ze daar ongelijk in hadden.
Nochthans werd Nirvana's muziek uit 1991 niet door iedereen op gelijkaardige wijze geapprecieerd. Humo publiceerde een recensie waar ik zelfs vandaag de dag nog altijd achtersta. Het ging als volgt: (...) Met hun tweede elpee 'Nevermind' hebben ze - die laag overscherende straaljager van verleden week niet meegerekend - de indringendste lap lawaai afgeleverd die recentelijk onze trommelvliezen mocht passeren.
In andere tijden zou een opruiende openingssong als 'Smells Like Teen Spirit' tot straatrellen leiden: groepjes opgehitste jongeren zouden, hun haar in tegendraadse richtingen gekamd en slogans op de bleke huid getatoeëerd, brandschattend en plunderend de straat optrekken. Auto's zouden omgekieperd worden, driedelige maatpakken gemolesteerd, potten oploskoffie door uitstalramen gekeild. Men zou elkaar opgewonden vertellen hoe de stem van zanger-gitarist Kurt Cobain klinkt alsof er hoogdringend een verzameling abcessen uit zijn keelgat verwijderd dient te worden, hoe zijn gitaar zich een weg schroeit door gloeiende brokken lawaai als 'Lithium', 'Breed' en 'Territorial Pissings'.
De sound op 'Nevermind' is die van 'The Byrds', zij het in een teervat gedompeld en nog lichtjes beduusd nadruipend. Tussen als Tyson-vuisten gebalde songs als 'Stay Away' en 'On A Plain' moffelt Nirvana welgekomen rustpauzes als het met goudeerlijke vocalen beklede 'Come As You Are', het akoestische - en ondanks ons slecht geheugen aan 'Caroline Said' herinnerende - 'Polly' en het op maandag-kwart-voor-vijf toon gezongen 'Something In The Way'. En mogen we terloops even de aandacht vestigen op het beleefd naar labelgenoten Sonic Youth verwijzende 'Drain You'. Nee?
'Nevermind' is een muzikale blauwdruk voor een revolte. Ik heb gisterenavond verwachtingsvol uit mijn raam gekeken. Een wezenloze stilte hing tussen de straatgevels. In vijfhonderdduizend huiskamers zat men naar 'Videodinges' te staren."
Hierna volgt een prachtig artikel van de hand van Luc Beernaert, die in 1991 een verslag maakte over zijn persoonlijke ontmoeting met Kurt Cobain. Ik noem het een ‘eye opener’... Hier gaan we dan:
Zaterdagnamiddag 23 november 1991, de backstage van concertzaal Vooruit in Gent. Drie groezelige kleedkamers, een gemeenschappelijke ruimte met tegen elkaar geschoven formicatafels, een kamertje dat dienst doet als kantoor voor de concertpromotor en een stapelhok vol drankkratten. Nirvana speelt hier vanavond hun derde en tevens laatste concert in ons land. 'Nevermind' is al dé plaat van het jaar, 'Smells Like Teen Spirit' is aan een gestage klim in de hitlijsten begonnen, het bordje 'uitverkocht' hangt aan het ticketloket.
Ik kom hier de toekomst van de rock interviewen, een kerel die negen maanden jonger is dan ik en lak heeft aan interviews. Omdat hij zichzelf niet begrijpt en dus ook niet wil verklaren. Omdat hij aan de heroïne zit en oververmoeid is na een jaar van haast ononderbroken toeren. Omdat hij periodiek boel heeft met zijn lief, die met haar band het voorprogramma van zijn band verzorgt. Kurt Cobain dus.
Krijsen en schelden
Op het afgesproken uur heerst in de backstage een nerveuze drukte. Verfomfaaide figuren lopen kleedkamers in en uit, deuren worden dichtgegooid, gekrijs en gescheld. Cobain en Courtney Love vechten één van hun ruzies uit, het verzamelde journaille kijkt elkaar meewarig aan en houdt zich deemoedig op de achtergrond.
Gedwongen tongkus
Enkele minuten later stuift Love de toekomstige vader van hun dochter achterna, neemt hem te grazen en dwingt hem tot een wilde, theatrale tongzoen. 'Ach, het is stil waar het niet waait', denk ik terwijl het meisje van platenfirma Universal me naar het stapelhok leidt.
Lijfgeur
Cobain staat te druilen in het deurgat. Een deerniswekkend figuur. Doffe blik in de ogen, een gelaat zonder enige uitdrukking. Blauwe ogen, voor zover hij oogcontact toelaat. Een lijfgeur die me doet denken aan de lucht van ziekenhuizen waar de voorraad Dettol al enkele maanden uitgeput is. - Beste fans, Kurt stonk een uur tegen de wind
De hand die hij me reikt, is grauw en kil. Hij draagt twee jeans boven elkaar, allebei gescheurd boven de knieën. De huid op zijn benen is grijs. Weken niet gewassen.
Er staan geen stoelen in het stapelhok, dus gaan we allebei op een lege bierkrat zitten, op een meter van elkaar. De deur gaat dicht en ik besef: die kerel weet niet waar hij is, wat hij hier doet of wie hij is. Ik heb al eerder junks gezien, enkele van mijn kennissen zijn verslingerd aan 'smack', maar die zijn allemaal minstens vijftien jaar ouder en verlopen hippies. Anders dan deze exponent van de 'Generation X' die voor me zit en de hele tijd langs me kijkt, naar niets.
Hortend gesprek
Zijn reputatie is hem vooruitgesneld en dus weet ik dat een regulier gesprek niet aan de orde is. Of hij zin heeft in een spelletje vrije associatie? "Ik geef een kernwoord, jij associeert er op los?" "Why not?". Wat volgt, is een hortend gesprek waarvan ik hier de essentie meegeef. De ons toegemeten tijd samen is vijftien minuten, zo gaat dat.
Nirvana was voor 'Nervermind' overgestapt naar Geffen, een divisie van de major Universal. De fans van het eerste uur bekeken dat sceptisch. "Zij die afhaakten omwille van die groei zijn we graag kwijt. We zijn nooit vies geweest van popmuziek", reageert Cobain.
Op het trefwoord 'ambitie' reageert Cobain zonder nadenken: "Slapen, narcolepsie, verdoving". 'Destructie': "Dat we onze instrumenten kapotslaan, is puur plagiaat van The Who".
Hoe de songs tot stand komen? "Zoals vroeger: ik jengel thuis wat op mijn akoestische gitaar en die ruwe schema's leg ik voor aan Krist en Dave. We spelen die dan onophoudelijk tot we aanvoelen hoe lang een song mag duren. Tekst komt er pas later aan te pas".
Verwarring
Over die teksten zijn intussen al heelder bibliotheken geschreven, maar ze zijn wat hij zegt dat ze zijn: "Aaneenschakelingen van woorden die beelden oproepen, zonder bewuste samenhang. Ik heb zelden een idee van het songthema voor de song af is, en zelfs dan is het vaak moeilijk om te achterhalen waar die woorden vandaan kwamen en waarom ze samen staan. Meestal zitten er verschillende onderwerpen in één song, waardoor ook de songtitels amper iets te maken hebben met de tekst, laat staan met het refrein. Mijn teksten zijn salades van verwarring, de song wordt zo een autonome eenheid".
Marshall Tucker Law
Na het 'interview' vraag ik Cobain mijn exemplaar van de 'Nevermind'-cd te signeren. Hij schrijft 'Marshall Tucker law' op het hoesje, en eronder 'Kurdt'. Jawel, met 'dt'. We vroegen rond (internet stond nog in zijn kinderschoenen) en kwamen aan de weet dat marshall Tucker een rechtsambtenaar van het Amerikaans hooggerechtshof was die in zijn aanbevelingen voor de congrescommissie rond het terugdringen van geweld onder jongeren een harde aanpak van wapenbezit en druggebruik voorstelde. De cd heb ik twee jaar na Cobains dood weggeschonken aan een vriendin die "verkoopbare spullen" ronselde voor een veiling ten voordele van Unicef.
Pot belge
Cobain moet vlak voor het optreden 'geprepareerd' worden, anders houdt hij het niet vol, hij kan amper op zijn benen staan. Hij heeft een lege maag, want eten, daar komt hij die dag niet toe. Hole en Nirvana krijgen die avond een gezonde maaltijd ("een stevige bouillon wilden ze", herinnert de kokkin zich) voorgeschoteld in een restaurant vlakbij de concertzaal, maar gooien de inhoud van hun borden naar elkaar. "Alleen de drummer, die at nog met manieren, dat was een lieve kerel", aldus de kokkin.
Wat Cobain die avond precies ingespoten krijgt, is een goedbewaard geheim. Maar hij staat er, en houdt het zelfs een uur en twintig minuten vol. De Vooruit kolkt, mijn vriendin loopt blauwe plekken op in de pogoënde massa. Zij vindt het maar niets, die toekomst van de rockmuziek. Dus gaan we achterin de zaal staan. De body van de stukgeslagen bas die Novoselic op het eind van het wervelende optreden in het publiek kiepert, daar hebben wij geen last van. Het tienermeisje dat het ding met haar mond opvangt, schiet er een hele rij tanden bij in.
De grootste misdaad
Nirvana is nooit meer teruggekeerd naar ons land. Cobain schoot zich in april 1994 een kogel door het hoofd. Een maand eerder had hij in een ziekenhuis in Rome enkele dagen in coma gelegen na een overdosis Rohypnol. Courtney Love las tijdens een gedenkingsplechtigheid voor uit zijn afscheidsbrief: "Ik heb al jaren geen opwinding meer gevoeld. Ik voel me schuldig. Ik kan jullie niet voor de gek houden. De grootste misdaad is een valsspeler te zijn". Ze sprak hem nog één keer tegen: "Nee, de grootste misdaad is ons zo te verlaten".
- Luc Beernaert –
Reageer
Opgelet: momenteel ben je niet ingelogd. Om onder jouw eigen naam te posten kun je hier inloggen.